دهج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرونده:Dahaj.jpg
دهج در یک نگاه
دهج
دهج
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان کرمان
شهرستان شهر بابک
بخش دهج
مردم
جمعیت ۷٬۷۶۰ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۱۳۱ متر
اطلاعات شهری
شهردار داریوش رنجبر
ره‌آورد کشک روغن گوسفند
وبگاه شهرداری دهج-جوانان دهج- غار ایوب دهج

دِهَج شهری است در استان کرمان در جنوب شرقی ایران. این شهر در شهرستان شهر بابک قرار گرفته‌است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۷٬۷۶۰ نفر بوده‌است.[۱]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهر دهج از شهرهاي شهرستان شهر بابک از توابع استان کرمان است که در نيمه غربي استان کرمان و شمال شهرستان شهربابك واقع شده است. اين شهر از شمال و غرب به شهرستان مهريز و خورميز (استان يزد) و شمال شرق و شرق به انار (رفسنجان) و جوزم و از جنوب به جوزم و آبادي هاي آن، مزارع و شهر بابك و از جنوب غربي به خبر و آباديهاي آن محدود مي گردد.

اين شهر در طول جغرافيايي 54 درجه و 45 دقيقه شرقي و عرض جغرافيايي 30 درجه و 30 دقيقه شمالي تا 31 درجه شمالي واقع شده است و مساحت تقريبي آن حدود 2500 كيلومتر مربع است.

علت نام گذاری دهج؟[ویرایش]

ريشه يابي و كنكاش درچرايي نام شهرها و روستاها و مكانها از دغدغه هاي فكري انسان به خصوص مورخين و جغرافيدانان است چرا كه در بساري مواقع همين نام هامي تواند به مانند چراغي تابان، براي كشف گذشته تاريخي يك مكان و چرايي ايجاد يا بنيان گذاري سنگ بناي اولين آن، عمل كند. گاهي در پشت لغتي ساده حوادث شگفت انگيز تاريخي بسيار پيچيده اي نهفته است كه به وسيله همين نام ها توسط اهل فن رازگشايي مي شود. علاوه بر اين حس كنجكاوي هر انساني براي دانستن و علت يابي از چنين نام گذاري هم عامل ديگري براي رمزگشايي نامهاي يك شهر يا هر مكان و شي ديگري است. انساني كه مي خواهد با دانستن خود را ارضا كند. چنين است كه ما انسان ها در پي كليدي هستيم تا با آن رمزهاي نهفته در گذشته تاريخي را بگشاييم. براي رمزگشايي نياز به مدرك و سند داريم از اين رو به دنبال سرنخ هاي مي گرديم تا ما را به مقصود خود نايل گرداند. در ريشه يابي نام دهج و دليل نام گذاري آن هم هر يك از كساني كه به هر طريقي با اين شهر در ارتباطند در ذهن خود با توجه به عينيت بيروني به دنبال سر نخ و دليل قانع كننده اي مي گردند. همين باعث شده تا افراد مختلفي اعم از عامي و تحصيلكرده از گذشته تاكنون دلايلي براي انتخاب چنين نامي براي اين مكان مطرح كنند و براي اين كه ديگران را قانع و مجاب سخن خود نمايند مدارك و شواهدي در مجالس و محافل رسمي و غيررسمي يا به صورت مكتوب با شور و حرارت و اشتياق تمام ارايه يا بنويسند. من در اين نوشتار سعي دارم نظرياتي را كه در ارتباط با نام دهج مطرح مي شود بنويسم و در قبول يا رد آنها دلايلي را با توجه به فهم و درك خود و همين گونه تحقيقات خود ارايه دهم، البته كه منتظر نقد و نظر خوانندگان هم هستم. 1-پاره اي را بر اين عقيده است كه نام دهج از دو شخصيت كه هر دو «حاجي» بوده اند گرفته شده است. اساس اين عقيده بر اين است كه بنيان گذار اين شهر دو برادر بوده اند كه هر دو به مكه رفته و به حاجي معروف بوده اند لذا اين شهر (ده آنروزي) ابتدا به «دو حاج» و يا «ده حاج» ناميده شده و به مرور زمان و بر اثر تحريف اين نام به «دهج» تغيير نام داده است. به نظر مي رسد استدلال اينان ضعيف باشد. چراكه در فرهنگ ما ايرانيان به كسي كه به خانه خدا مشرف شده باشد لقب حاجي اختصاص داده مي شود. بر همگان روشن و واضح است كه دادن اين لقب از زماني در بين ما ايرانيان رايج شده كه دين اسلام جايگزين دين زرتشت شد و مردم ايران دين اسلام را پذرفتند، به دنبال اين پذيرش مكه رفتن هم بر مسلماناني كه استطاعت مالي داشتند واجب شد، در حالي كه شواهدي و مداركي موجود است كه مويد وجود اين مكان (دهج) قبل از گسترش و پذيرش دين اسلام توسط ايرانيان هست. 2- پاره اي ديگر بر اين عقيده اند كه نام دهج از دو كوه آتشفشاني به نام «عاج» كه در كنار يكديگر واقعند اخذ شده است. اين دو كوه كه در شمال غربي دهج واقعند و داراي تشكيلات آتشفشاني هستند به نام هاي عاج بالا و پايين معروفند يكي از از آنها داراي شكل مخروطي كامل است. بنا به اين عقيده نام دهج از اين دو كوه برگرفته شده است كه به نام «دوعاج» معروف بوده كه به مرور زمان ابتدا به «دعج» و سپس به علت سادگي در تلفظ به دهج تغيير نام داده است. اين نظر هم نمي تواند صحت داشته باشد چرا كه اولاً بين دهج و دوكوه ذكر شده رشته اي از تپه ها و كوههاي ديگري كه به «كولوت»( کوه لوت ) معروفند واقع است. لذا شهر مذكور ارتباط مستقيمي با اين دو كوه ندارد اگرچه از نظر جغرافيايي اين دو كوه در محدوده شهر فوق واقعند. ثانيا به نظر نمي رسد كه لغت دهج تحريف شده دوعاج باشد چرا كه با تحريف به جاي حرف «ه» بايد حرف «ع» باشد و به نظر مي رسد تلفظ «دعج» با سكون «ع» ساده تر از «دهج» باشد، چنانكه بعضي مردم در حال حاضر تلفظي با سكون حرف ” ه ” را به كار مي برند. ثالثاً اگر قرار بود نام يك كوه براي اين شهر انتخاب شود نام كوه «ايوب» مناسبتر بود چرا كه هم از نظر مذهبي ارجحيت بيشتري در فرهنگ عامه ما دارد چنانكه هم اكنون به عنوان يك زيارتگاه مورد احترام خيلي از مردم مناطق اطراف است و هم اينكه فاصله زيادي با شهر مذكور ندارد ودرمقايسه با كوههاي عاج از موقعيت و اشراف بهتري نسبت به دهج برخوردار است.سایت شهرداری دهج

آب وهوا واقلیم[ویرایش]

دهج شهری است در حاشیه بیابان مرکزی ایران که در طرف جنوب آن منطقه کوهستانی قرار دارد و کشتزارهای تابع این شهر بیشتر حالت ییلاقی دارد. در سمت شمال دهج، منطقه گرم بیابانی مرکزی ایران واقع شده‌است.در مجموع آب و هوای این شهر معتدل است و تابستان های خنک و زمستان های بسیار سردی در این منطقه وجود دارد.

جاذبه های گردشگری[ویرایش]

[[غار ایوبغار ایوب دهج]] تاریخ خستگی خود را با خمیازه بزرگترین غار آذرین ایران به شیوه‌ای زیبا به نمایش گذاشته است، خمیازه ای كه نشانگر گذشته پرنشیب و فراز روزگاران كهن، مردمان دیار دهج است. ایوب نام غاری است که نقش زیارتگاهی دارد و درکوهی به همین نام در 7 کیلومتری جنوب شهر دهج ،از توابع شهرستان شهربابک،واقع شده است .منشا این غار گدازه های آتشفشانیست و در بررسی های باستان شناسان،مسکن و محل استقرار انسانها در گذشته بوده.آثار دوران اشکانی به راحتی در این غار دیده میشود این غار از اواخر فصل بهار که هوابه تدریج گرم می شودتا پایان تابستان که هوا به تریج خنک می شود با عظمت وشکوه خاص خود پذیرای دوستداران طبیعت ومشتاقان خود ازشهرها وروستاهای همجوار خود برای تقریح وزیارت می شود .همین نکته باعث شده تا درمحیط طبیعی وفرهنگی واقتصادی شهر دهج وآبادیهای تابع آن اثرات مثبت ومنفی زیادی داشته باشد.هرساله تعداد زیادی ازمردم شهرهای اطراف نظیر: انار،شهربابک ، رفسنجان ، کرمان ، سیرجان ، یزد ، مهریز، هرات ، مروست ، خبر،جوزم و دیگر مناطق بنا به اعتقادشان برای زیارت این غار در این فصل به این منطقه مسافرت می کنند.اعتقاد براین است که حضرت ایوب مدتی در اینجا زندگی نموده که امروزه اثر آن به صورت رد پای آن حضرت برسینه صخره ای غار برجای مانده است.کوه ایوب که غار ایوب در آن قرار دارد در جنوبشرقی شهر دهج با ارتفاع حدود 3368 متر در منطقه کوهستانی دهج که جزو کوههای رشته مرکزی ایران است قرار دارد.ساختارسنگ شناسی این کوه از نوع داسیت – آندزیت مربوط به عهد پلیو – پلیستوسن ازدوره های زمین شناسی است .این نوع از جنس سنگها بیانگر آذرین بودن آنها است . مشخصات غار ایوب: دهانه بسیاربزرگ غار (حدود 60 متر در 80 متر ) درنیمه های کوه درارتفاعی بالا قرار دارد .درگوشه ای از دیواره شرقی واز سقف شریان باریکی از آب سال های سال دست نوازشش را بر سینه سخت سنگ سائیده واز آن صخره ای لعل با ظرافتی بی نظیر بوجود آورده است .درپای این دیواره حوضچه ای کوچک قرار دارد که این آب درآن جمع می گردد .آبی بس خنک وگورا به خصوص برای تشنگانی که خسته ازکوه پیمایی به این مکان می رسند .با نوشیدن جرعه ای از این آب خستگی راه را از تن بیرون می نمایند .کمی بالاتردرسمت حوضچه جایگاهی هموار وصافی قرار دارد که درمرکز آن چاله کوچک هاونگ مانندی وجود دارد به نام هاونگ آرزو معروف است .اعتقاد براین است که اگر آرزومندی نیت نموده وقطعه ای سنگ را در داخل آن پرتاب نماید، اگر سنگ بعد از برخورد مستقیم به بالا وخارج از هاونگ پرتاب شد ، آرزوی نیت شده برآورده خواهد شد . درسمت جنوبغربی غار در دل دیواره نازکی ازصخره سوراخی دایره مانند با قطر کمی وجود دارد که به سوراخ حلال و حرام مشهور است .مشهوراست که فقط حلال زاده ها می توانند از آن عبور کنند. بدین گونه که شخص با سر وبه صورت خوابیده سعی می کند از آن عبور کند . دربین دومکان فوق (حوضچه و سوراخ حلال وحرام) جایگاههایی برای نشستن واستراحت زائرین خسته است که منزلگاه نامیده می شود .دراین مکانها محل استراحت ، نماز گذاردن ، نهار وشام خوردن است .البته در زمانهای نه چندان دور بیشتر برای اتراق شبانه استفاده می شد ولی امروزه این کارکرد منزل گاه رو به تضعیف است .امروزه بیشتر برای استراحت کوتاه مدت وعبادات استفاده می شود . حدود ۱۵۰ متر بالاتر از منزلگاه زیارتگاه وجایگاه بچه مهتابی ها قراردارد.درمحل زیارتگاه محلی گودشده شبیه به ردپای انسانی با فیزیک بدنی قوی وجود دارد که آن را منتسب به حضرت ایوب می کنند . به واقع عامل جذب معتقدین به این همین مکان است. برای رسیدن به جایگاه زیارت نردبان نصب شده که زائر از آن بالا می رود وزیارت می نماید .در مقابل آن جایگاهی برای نماز گذاردن است که ۲یا ۳ نفر همزمان می توانند در آن نماز بگذارند .درارتفاعی پائین تر ازاین جایگاه درسمت راست (غرب آن ) محلی است که گفته می شود شبهای جمعه تعدادی کودک که به بچه مهتابی معروفند قران می خوانند وافراد معتقد می توانند بشنوند. درسمت راست ورودی غار درارتفاع دیواره قسمتی توخالی است که بایستی با نردبان به آن دست یافت .یاغیان درزمانهای دوردر جلوی آن دیواری ساخته بودند که انها را در مقابل دشمنان ورقبایشان وسرما وگرما محفوظ نگه می داشت .درپایین کوه که نقطه آغاز صعود به غار است سنگ بسیاربزرگی وجود دارد که به سنگ بارانداز معروف است .زیرا زائرین می توا نند با وسایل حمل ونقل قدیمی یامدرن فقط تا کنار این سنگ بیایند وبقیه راه را مجبورند پیاده طی کنندتا به مقصود خود برسندکه چیزی حدود یک ساعت زمان می برد. لذا دراینجا باربنه خودرا پایین آورده واتراق می کنند.افرادی که بهر علت نمی‌توانند بالا بروند در همین مکان می مانند به همین دلیل این سنگ به بار انداز معروف است . شما برای ورود به غار ایوب از دو راه میتوانید وارد این مکان زیارتی یا همان غار بزرگ شوید دهج مرز بین کرمان ویزد محسوب میشود و از سمت یزد ۱۷۰ کیلومتر تا این مکان زیارتی است و از سمت کرمان ۲۸۰ کیلومتر -از سمت یزد بعد از گذر از مهریز و مسجد ابوالفضل و گذر از وسط قله شمش که ۳ کیلومتر بعد از این مکان جاده دهج از جاده بین الملی جدا و تا ۴۰ کیلومتر ادامه دارد که به شهر دهج برسید و از خود شهر تا این مکان ۱۰ کیلومتر میباشد و از سمت کرمان بعد از گذر از رفسنجان انار از دو راه می توانید به دهج بیایید از خود انار به سمت جوزم که ۵۰ کیلومتر است و از خود جوزم تا دهج ۲۵ کیلومت است یا می توانید از انار به سمت یزد بروید که بعد از ۳۰ کیلومتر جاده ان از سمت چب جدا میشود .

آتش فشان آج(Aj)[ویرایش]

كوههاي آتش فشان آج به صورت دو مخروط در نزديكي دهج (dehoj) در سمت چپ جاده دهج به شمش قرار دارند سن آتش فشان هاي آج پتيوسن در نظر گرفته شده است ، ولي ممكن است به اوايل كواترنو نيز تعلق داشته باشند اين آتش فشان رژيم انفجار دارد و از دوره كواترنو غير فعال بوده است.

روستاها و ابادیها[ویرایش]

  • 1 احمدابادگود * اسپاروئيه * 2اسلام * النگ پودوئيه * 3بادوئيه سفلي *4 بادوييه عليا *5 باغ های نوري سفلي *6 اب تروئييه /باغ نوري عليا/ *7 باغ نوري وسط *8ترکان *9 توتا * 10چاه برشک * 11چغوتوييه *12حاجي اباد *13حسين اباد/ ده پايين / *14خاتون اباد *15مهدئ آباد / خان مهران سفلي/ * 16خان مهران عليا *17خادميه / خان نسا / *18 خياري سفلي *19 خياري عليا *20 خياري وسطي *21خيرابادسفلي *22خيرابادعليا *23 درب حمزه *24 درب کهت *25 درختستان *26 درزرب سفلي *27 درزرب عليا *28درودمند *29 درگزون *30دهنو *31دهنوجمعه *32دهنونجف اباد *33 رکن ابادعليا /رکن اباد/ * 34زاردوييه *35 کوهساربالا /سرخ کسوئیه بالا/ * 36کوهسارپائين /سرخ کسوئیه پائين / *37سليمان اباد *38سياهوئيه *39سينه غاز / سينه خوار / *40شورابادسفلي *41شورابادعليا *42عباس اباد * 43عزت اباد *44علي آباد1 *45عمراباد *46فتح اباد *47فيض اباد *48قاضي اباد *49 پوشادوئيه *50قنات نو * 51کوجوييه *52 کهتوبک *53گزبلند *54کهن سبز/کهن گيجه / *55 لوگرد *56 لاي درزاردوييه / *57ماواي سفلي *58ماواي عليا *59 ماواي وسط *60محمداباد *61 مدوارارجنو * 62مزرعه جنگل *63مهدي اباد *64 نظام اباد *65هاشم اباد *66 هيچوئيه *67مدوار *68 لامسه *69سرخ اباد *70 اسب گير *71 چهارخادوئيه *72 دهنوخياري *73 هيجوييه بالا (عليا) *74جعفراباد *75علي آباد2 *76مزرعه رفيعي *77تقي اباد

منطقه حفاظت شده دهج[ویرایش]

نام انگلیسی : Dehaj protected area نام فارسی : منطقه حفاظت شده دهج از سال 1370 تا کنون به واسطه پتانسیل های خوب منطقه همواره توسط واحد گشت سیار شهرستان شهر بابک نظارت غیر مستقیم در منطقه صورت می پذیرفته است. ضمناً در سال1374 توسط یکی از خیرین شهر دهج محیط بانی به وسعت 1500 متر مربع در ابتدای شهر ساخته و یک دستگاه پیگاپ نيز جهت حفاظت صحیح منطقه تحويل واحد گشت منطقه گرديد. موقعيت جغرافيايي اين منطقه از N3027 تا N3059 عرض شمالي و E5436 تا E5444 طول شرقي از نصف النهارگرينويچ قرار گرفته است. این منطقه در 202 کیلومتری مرکز استان، 57 کیلومتری غرب شهرستان انار و همچنین در 72 کیلومتری شمال غرب شهرستان شهر بابک واقع شده است. وسعت منطقه 195960 هكتار است. دامنه تغييرات ارتفاع از سطح دريا حداكثر ارتفاع3440 متر مربوط به كوه ايوب و حداقل ارتفاع1630متر در حوالي كفه گورخري مي باشد. نوع اقليم بطور کلی از لحاظ اقلیمی دارای تابستانهای معتدل و خشک و زمستانهای نسبتاً سرد و خشک می باشد. میانگین درجه حرارت سالانه 5/14 درجه سانتی گراد، حداکثر مطلق درجه حرارت 35 درجه سانتی گراد در ماههای تیر و مرداد و همچنین حداقل مطلق دما 18- درجه سانتی گراد در ماههای اذر و دی به وقوع می پیوندد. میزان بارندگی سالانه 135 میلیمتر گزارش شده است. جهت باد غالب جنوب بوده که برابر 297 مورد در طول سال ثبت شده و جهت باد بعدی که بیشترین وزش را داشته جهت غرب می باشد که در طول سال 255 مورد ثبت شده است. وضعيت طبيعي( شرح اجمالي سيماي منطقه): منطقه پیشنهادی دهج با دارا بودن سیمای کوهستانی در بخش های مرکز و جنوب و همچنین دشت های وسیع در بخش شمالی از چشم اندازهای منحصربه‌فردی برخوردار می باشد. در خصوص زمین شناسی منطقه لازم به ذکر است که عمده رسوبات منطقه دهج مربوط به دوران سنوزوئیک می باشد که شامل زیر دوره های پلیوسن تا پلیوستوسن می باشد. این منطقه از لحاظ سنگ شناسی شامل کنگلومرا، گرانیت سیلتستونی، گرانودیوریت و رسوبات ولکانیکی مانند داسیت و آندزیت می باشد. بقیه رسوبات مربوط به دوره ائوسن تا میوسن است که شامل نهشته های مس پورفیری، لاوای آندزیتی و آگلومرا است. شیب غالب بین 0 تا 14 درصد بوده که شامل دشت هایی همچون کفه گورخری، کفه کازه کرکشته، کفه تل گربه، کفه کازه براق، کفه خیار سونی، کفه غازی، کفه کازه سیاه و کفه آباده می باشد. در بخش مرکزی و جنوبی شیب بیش از 19 درصد به ثبت رسیده است. جهت شیب غالب منطقه شمال شرق تا شمال غرب بوده و در قسمت های جنوبی عمدتاً جنوب شرق تا جنوب غرب می باشد. منابع بيولوژيكي( پوشش گياهي – حيات وحش): الف) تيپ گياهي: بر اساس مطالعات صورت پذیرفته در بخش کوچکی از منطقه پیشنهادی مذکور ( با تاکید بر نواحی مرکزی همچون کوه ایوب) از جمله تیپ های گیاهی شناسایی شده در منطقه می توان به درمنه- چنزوک- قیچ، درمنه- چنزوک، چنزوک- گون، درمنه- گون، درمنه- گون-کلاه قاضی، درمنه- چنزوک- ارژن اشاره داشت. ب) درصد پوشش گياهي: بر اساس نقشه پوشش گیاهی منطقه 85 درصد تراكم تاج پوشش گياهي يكساله و چند ساله بيش از 50 درصد، 5 درصد اراضي منطقه داراي تراكم تاج پوشش گياهي يكساله و چند ساله بين 5 تا 25 درصد، 5 درصد هم تراكم تاج پوشش گياهي مرتعي و بيرون زدگي هاي سنگي و 5 درصد داراي زراعت آبي و ديم و باغات مي باشد( توضیح آنکه در نقشه های موجود بخش شمال غرب فاقد اطلاعات بوده که نتیجه بررسی های صحرایی تکمیل کننده اطلاعات فوق‌الذکر می باشد). ج) گونه هاي گياهي منطقه: از مهمترین گونه های گیاهی منطقه دهج می توان چنزوك( Scariola piplocephalla)، درمنه ( Artemesia sieberii)، قوسك( Amygdalus eburnea)، ارژن( Amygdalus elacagnigolia)، درمنه کوهی ( Artemisia aucheri)، قيچ( Zygophyllum eurypterum)، كلاه قاضی (Acantholimon festucaeum) اشاره داشت ( سایر اطلاعات در جدول شماره 1). گونه هاي جانوري منطقه براساس بررسی های صورت پذیرفته در منطقه حضور 22 گونه پستاندار از جمله راس کل و بز(800 راس) ، قوچ و میش( 400راس)، گراز (50 راس)، آهو(30راس)، گرگ( 12 قلاده) و گورخر تا سه دهه قبل جمعیت 20 راسی از این گونه در حوزه شمالی منطقه دیده می شد. همچنین بیش از 82 گونه پرنده از جمله هوبره، زاغ بور، شاهین، بحری، عقاب شاهی و سنقر سفید در منطقه به ثبت رسیده است. شایان ذکر است جمعیت کبک منطقه در حدود6000 قطعه، هوبره 70 قطعه( عمدتاً زمستان گذران) و زاغ بور تا 15 قطعه می رسد. بزمجه بیابانی و مار شاخدار نیز از جمله خزندگان منطقه محسوب می گردند( سایر اطلاعات در جدول شماره 2). تعداد و نوع منابع آبي از جمله رودخانه هاي دائمي و فصلي مهم منطقه مي توان به توران، چهار خادو، دهج، مدوار و چغوتو اشاره داشت. همچنين منطقه داراي بيش از 105 چشمه كه تعداد زيادي از آنها فاقد نام بوده، سه بند و13 قنات منابع آبي بسيار مهم جهت زيست حيات وحش منطقه محسوب مي گردد. همچنين ساخت آبشخورهاي سه شاه، عاج بالا(2 تا)، عاج پايين، كلاته، ايوب و مرپر از جمله اقدامات اداره كل حفاظت محيط زيست استان كرمان محسوب مي گردد( سایر اطلاعات در جدول شماره 3). آثار و ابنيه تاريخي- مذهبي-فرهنگي زیارتگاه دوازده امام واقع در بخشهای جنوبی منطقه و در مجاورت روستای باغ زردآلو در بین مردم منطقه از اهمیت خاصی بر خوردار می باشد. همچنین زیارتگاه غار ایوب در بخش های میانی منطقه و در مجاورت روستای تركن و زاردوئيه منجر به آن شده است که در روزهای پایانی هفته و مراسم های مختلف شاهد حضور جمعیت کثیری در منطقه باشیم آثار و پديده هاي طبيعي( آبشار-غار و ...): الف) چشم اندازهاي منحصربه‌فرد: کوه عاج بالا و پایین، کوه ایوب، كوه كلاته و دره توران از جمله کوههای و دره های بسیار زیبا منطقه محسوب شده که به همراه چشمه سارهای فراوان و تنوع بی نظر پوشش گیاهی می تواند باعث جذب گردشگران طبیعت گردد. همچنین غار ایوب در میان کوه ایوب و چهل خانه اي در حاشيه كلاته از دیگرجاذبه های مهم منطقه پیشنهادی دهج می باشد.

وضعيت جوامع محلي الف) جمعيت مناطق مسكوني داخل: بر اساس جدول پيوست در داخل و مجاور منطقه پيشنهادي 42 آبادي وجود دارد كه به جز دهج كليه آبادي ها كمتر از 15 خانوار جمعيت داشته و عمدتاً به صورت فصلي مورد استفاده قرار مي گيرد. شايان ذكر است در سالهايي كه منطقه دچار خشكسالي بوده بين 60 تا 70 درصد حضور مردم و در نتيجه درآمد آنها كاهش مي يابد( سایر اطلاعات در جدول شماره 4). ب) روش عمده امرار معاش جوامع: شایان ذکر است به واسطه حداقل بودن درآمدهای حاصله از طریق باغداری و دامپروری عمده مردم منطقه به مناطق شهری کوچ نموده اند و تنها جمعیت اندی به صورت دائم در محل زندگی می نمایند كه آنها نيز از طريق کشاورزی از نوع باغات و صیفی کاری، دامداری و قالي بافي امرار معاش مي نمايند. ج) ميزان درآمد ساليانه افراد محلي: بر اساس آمارهاي موجود كل درآمد ساليانه از بخش كشاورزي ساليانه معادل 25/2061824 هزار ريال، بخش دامپروري96/500570 هزار ريال و قالي بافي 66/1866 هزار ريال محاسبه شده است. د) وضعيت وابستگي جوامع محلي به منابع موجود در منطقه: جمعیت های ساکن از طریق دامپروری امورات زندگی خود را می گذرانند و صد در صد واسطه به اکوسیستم مرتعی منطقه می باشند. ه) وضعيت آگاهي جوامع محلي از مسايل زيست محيطي: بسیار تمایل به حفاظت از محیط طبیعی و وحوش آن دارند. لازم به ذکر است وجود بیش از 80 مخبر و همیار محلی که در ارتباط تنگاتنگی با پرسنل محیط بانی دهج می باشند از مهمترین اهرم های حفاظتی در منطقه محسوب می شود عوامل آسيب پذيري منطقه حضور شکارچیان داخل استان و حتی استانهای مجاور، حضور بیش از 5000 دام در سطح منطقه كه عمدتاً با چراي بيش از ظرفيت مرتع، چراي زودرس و خارج از فصل باعث به وجود آمدن خسارات غير قابل جبران در عرصه هاي طبيعي مي شوند. تبديل مراتع مرغوب به ديم زارها در سنوات گذشته كه باعث فرسايش شديد خاك مي گردد و از طرفي متأسفانه عمدتاً رها شده مي باشند. تردد فراوان مردم محلی و گردشگران در منطقه که در صورت تائید محدوده می بایستی مسیرهای گردشگری تعریف گردد. همچنين در كنار رودخانه مدوار در نزديكي روستاي لوگرد، معدن نيمه فعال تل سفيد نيز وجود دارد( در نزديكي مرز شمال شرقي). بوته كني و قطع اشجار جهت تامين سوخت. كمبودها و نيازها الف) تعداد آبشخور مورد نياز( با تعيين محل بر روي نقشه): با توجه به غنای چشمه های منطقه نیازی به ساخت آبشخور نمی‌باشد. ب) تعداد پاسگاههاي مورد نياز( با تعيين محل بر روي نقشه): دهج در مختصات 3397790-297486 R 40 ( ساخته شده توسط خيرين). تله پلنگ در مختصات 3389369-296773 R 40 ( اتاقك ديده باني در دست ساخت توسط اداره كل). خبر در مختصات 3381814-281200 R 40 ( درحال ساخته شدن توسط خيرين). جوزم در مختصات 3378059-311204 R 40 ( در صورت ساخته شدن اين پاسگاه امكان حفاظت از منطقه شكار ممنوع شهر بابك نيز فراهم خواهد شد) ج) تعداد وسايل نقليه مورد نياز: موتور سیکلت دو دستگاه (موجود دو دستگاه) ماشین کمک دار يك دستگاه (موجود يك دستگاه) د) تعداد نيروي اجرايي مورد نياز: 8 نفر( در حال حاضر 4 نیرو در منطقه مشغول به کار هستند) ه) ساير نيازها: بیسیم، اسلحه و سایر تجهیزات رفاهی به تعداد پاسگاههای پیشنهادی ساير قابليت هاي منطقه منطقه دهج قابلیت فراهم نموده بستر پژوهش های متعدد علمی را دارا بوده و در کسب تجربه دانشجویان رشته های مختلف در ارتباط با شناسایی عملی فون، فلور، زمین شناسی و ... منطقه بسیار مفید می باشد. همچنین قرار گیری در20 کیلومتری جاده ترانزیتی تهران- یزد- کرمان – بندر عباس می تواند محل مطلوبی جهت توقف مسافران محسوب گردد. ضمناً به دلیل نوع آب و هوای منطقه و خاک خوب حتی در دوره های خشک سالی نیازی به تامین علوفه دستی جهت تغذیه وحوش نمی‌باشد. نکته قابل توجه در خصوص دامداری های منطقه این است که عمدتاً دام های منطقه متمرکز بوده و بسیاری ازآبادی های داخل منطقه یا فاقد سکنه و یا دارای جمعیت اندک بوده که به صورت فصلی مورد استفاده قرار می گیرند. حد و حدود پيشنهادي منطقه حفاظت شده دهج شمالاً از تلاقي جاده شاه شيري حد فاصل جاده آسفالته شمش- دهج و يزد- خبر و پس از عبور از كوه دوخارون و كفه گورخري. شرقاً كفه كازه هزار چيلها، جاده به طرف دهج در مسير اسلام آباد ده پايين، دهج، و در امتداد جاده آسفالته و سپس در امتداد جاده خاكي قاضي آباد به فيض آباد و فتح آباد و به سمت سياهو در امتداد ارتفاعات تنه كوه. جنوباً از رودخانه فصلي مدبار، دره شيخ علي، كوه بوكن بروجه و در امتداد جاده شهربابك، توران، بيد آخوندي. غرباً تل چقه، كفه آباده در امتداد جاده خاكي يزد- خبر، چاه برشك، چاه بخشي، احمد آبادی گدار سالو و كهنوئيه.[۲]

گالری تصاویر غار ایوب دهج[ویرایش]

[۳]

پبوند به بیرون[ویرایش]

سایت فرهنگی تفریحی جوانان دهج پرتال شهرداری دهج

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. سایت کویرها وبیابانهای ایران
  3. وبلگ غار ایوب دهج