محیط زیست ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سازمان حفاظت محیط زیست ایران مناطق با ارزش زیست‌محیطی ایران را در قالب مناطق ۴ گانه به ۱۶ پارک ملی، ۱۳ اثر طبیعی ملی، ۳۳ پناهگاه حیات وحش و ۹۴ منطقه حفاظت‌شده تقسیم کرده است.این کشور دارای شرایط اقلیمی متنوعی است به طوری که از ۱۳ اقلیم شناخته شده در جهان ۱۱ نوع آن در ایران وجود دارد.^[۱] در عین حال شاخص‌های پایداری محیط زیست ایران در وضعیت نامناسبی قرار دارد و با کسب رتبه ۱۳۲ بین ۱۴۶ کشور در انتهای جدول مربوط قرار گرفته است.^[۲]

[ویرایش] گونه‌های گیاهی

سوسن چلچراغ از گونه‌های گیاهی بومی ایران

شرایط اقلیمی متغیر سبب ایجاد زیست بوم‌های متفاوت در ایران گردیده‌است، این تنوع اقلیمی تنوع زیستی قابل توجهی را در ایران به وجود آورده‌است، نزدیک به ۸۰۰۰ گونه یا واحد تحت‌گونه‌ای گیاهی در این کشور شناسایی شده است که از این تعداد حدود ۱۸۰۰ واحد بومی هستند.^[۳] این تعداد گونه گیاهی با گونه‌های گیاهی سراسر قاره اروپا برابری می‌کند.^[۴] شناخته شده‌ترین گونه‌های گیاهی بومی ایران لاله واژگون و سوسن چلچراغ است.^[۵]^[۶]

[ویرایش] پیوند به بیرون

[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] پانویس

[ویرایش] منابع

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: سازمان گیتاشناسی، ۱۳۸۳خ.

مناطق تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست ایران

ذخیره‌گاه‌های
زیست‌کره

ارژن و پریشان • ارسباران • تنگ صیاد • توران • حرا • دریاچه ارومیه • دنا • کویر • گلستان • گنو • میانکاله

مناطق چهارگانه

پارک‌های ملی	دریاچه ارومیه • بختگان • بمو • بوجاق • پابند • تندوره • تنگ صیاد • توران • خبر • خجیر • دز • دیر-نخیلو • ساریگل • سالوک • سرخه‌حصار • سیاهکوه • قطرویه • قمیشلو • کرخه • کلاه‌قاضی • کنتال • کویر • کیاسر • گلستان • لار • نای‌بند

آثار طبیعی ملی	ارس سرانی • بزنگان • تارو هویر • تنگ رازیانه • تنگه واشی • جزیره خارکو • چشمه فکجور دمکش • چشمه گراب • چشمه گلفشان پیرگل • چشمه گلفشان تنگ • خشکه‌داران • دهلران • سرو ابرکوه • سرو زربین سنگان • سرو سیرچ • سرو قره باغ • سرو هرزویل • سوسن چلچراغ • صنوبر شیروان • غار پروآ • غار چال‌نخجیر • غار رودافشان • غار سهولان • غار قوری‌قلعه • غار ماهی‌کور • غار یخکان • فسیل مراغه • قلل بینالود • قلل سه گانه علم‌کوه، سیاه‌کمان و تخت سلیمان • قله تفتان • قله دماوند • قله سبلان • گنبد نمکی جاشک • گنبدهای نمکین خرسین • لاله واژگون چهارمحال • (تنگ براق • چشمه رسول الله • چشمه‌های باداب سورت)

پناهگاه‌های حیات وحش	امیرکلایه • انگوران • بختگان • بوروئیه • بیستون • تالاب کانی برازان • تالاب کجی نمکزار • توران • جاسب • چوکام • حیدری • خارک • خوش‌ییلاق • دربند راور • دره انجیر و نی‌باز • دشت سوتا و حمامیان • دشت ناز • دودانگه • راسبند • رباط شور • روچون • زریاب • زریوار • سرخان‌گل • سلکه • سمسکنده • شادگان • شیدور • شیراحمد • عباس آباد • فریدون‌کنار • قمیشلو • کلاه قاضی • کیامکی • لوندویل • مهروئیه • موته • میاندشت • میان‌کاله • نایبندان طبس • هامون • هندورابی • (کوه‌سیاه)

مناطق حفاظت‌شده	آبشار شیرگاه • آبشار مارگون • آرک و کرنگ • آق‌داغ • آلموبلاغ • ارژن و پریشان • اُرس سیستان • ارسباران • اساس • اشترانکوه • افتخاری • البرز مرکزی • الوند • انگوران • باشگل • باغ شادی • باغ کشمیر • بحرآسمان • بدر و پریشان • بلس‌کوه • بهرام گور • بوجاق • بوزین و مرحیل • بولا • بیجار • بیدوئیه • بیستون • بینالود • پرزوئیه • پرور • پروند • پلنگ دره • تالاب سد نوروزلو • تخت سلطان • تندوره • تنگ بستانک • تنگ صیاد • توران • جاجرود • جزایر فارور • جنگل خواجه • جهان‌نما • چاه کومه • چهارباغ • چهل پا • حرای تیاب و میناب • حرای خوران • حرای رودگز • حرای گابریک و جاسک • حرای هرمزگان • حله • خانگرمز • خیبوس و انجیل سی • دالانکوه • دربادام • درمیان • درونه • دز • دنا • دنای شرقی • دهج • دیزمار • دیمه • رئیسی • زاو • ساری‌گل • سالوک • سبزکوه • سراج • سرانی • سرخ‌آباد • سرولات و جواهردشت • سعدی • سفیدکوه • سنگ مس • سولک • سهند • سیاه‌کشیم • سیاه‌کوه • سیاه‌رود رودبار • سیوک • شاسکوه و اسفدن • شالو و مونگشت • شراء (نشر) • شش‌رودبار • شیدا • شیله • شیمبار و حوزه دریاچه سد کارون • طارم • عبدالرزاق • قرچغه • قرخود • قلاجه • قمصر و بزرک • قیصری • کاغذکنان • کالمند • کبیرکوه • کرایی • کرخه • کرکس • کوسالان و شاهو • کولک • کوه آسیاب کوهبنان • کوه باز • کوه بافق • کوه بزنگان • کوه بیرک • کوه پوزک • کوه جوپار • کوه خامین • کوه خیزوسرخ • کوه دیل • کوه شیر • کوه کشار • کوه هماگ • کویر • کهیاز • گاندو • گرزمی • گشت رودخان و سیاه‌مزگی • گلپرآباد • گنو • لشگردر • لوه • لیسار • مارز • ماله گاله • مانشت و قلارنگ • مراکان • مظفری • مغان • ملوسان • مند • میان‌جنگل فسا • میانگران • میرآباد • میشداغ • واز • ورجین • هامون • هراز • هرمد • هزارجریب • هفت‌شهیدان • هفتادقله • هلن • هلالی • هنگام • هورالعظیم

مناطق
شکارممنوع

قره قشلاق • کاغذکنان • قمیشلو • کهیاز • قمصرکاشان • دالانکوه و دریاچه آب شیرین • بیجار و تالاب چکر • کولک • کوه مند • گاوده • لار • تالاب کجی نمکزار • هنگام • سیدمرتضی • قلعه شاداب • میشوداغ • چهل پا • فیله خاصه • چاه شیرین • سفیدکوه آرسک • خنار • طالو شیر بند • پزم • مزایجان داراب • کوه درا • کوه هوا و تنگه خور • روشن کوه • قراویز • نیاشک • صوفیکم • تالاب استیل • اشکورات علیا • اژدهادبلوچ • استخر چاف • کله کله ناو سالم • استخر عباس آباد • دیلمان و درفک • هزارجریب • مازی بن و سی بن • تالاب میقان • گلزار و نیزار • نشر • ملوسان • تالاب آقگل • مرور • باغ شادی
مناطق ممنوعیت شکار منقضی شده: انجرک ورابر • بصیران • توت‌سیاه • شهربابک • گودغول • کوه نودرهنگ

محیط زیست بر پایه کشور • محیط زیست ایران

ن • ب • و کوه‌های ایران

البرز	آبگرم • آردیچ • آزاد کوه • آسماری • آسمان سرا • آق بابا • آق داغ • آلا داغ • آهن کوه • آهنگران • آسمان دول • ادیو • اربط داغ • اسحاق • اسفراین • اشتران کوه • اشگار • البرز • الله اکبر • امروله • اناران • انبوه • اوته • اوچ مازو • اوزون بلاغ • اوغان • اولیا • اونجلیق • اینجه قاره • الوند • امامزاده قاسم • بابا تپه سی • باجگون • باران • باشوان • باغ بالا • بانکول • بحر آسمان • بدبخت کوه • برآفتاب • برآهنگ • برده رش • بز • بزدان • بزقوش • بزمان • بغرو داغ • بلقیس • بن در • بنا کیله • بنفشه • بوتالی • بوقاتی • بونیکن • بهارک • بیان • بیشه علی • بینالود • برده زرد بوکان • بیستون • بل • پازنان • پاشلو • پدگی • پراو • پشت کوه • پشته کوه • پشمی • پلنگ باسان • پلنگ کوه • پلوار • پنج انگشت • پنج خرد • پنجه علی • پیر محمود

زاگرس	بل • زردکوه • پیر یوسف • تاف • تالوار • تبریز خاتون • تپیک • تتار کوه • تخت رستم • تخت سلیمان • ترجان • تفتان • تکه قیه سی • تمندر • تنگ دلفارد • توفنده • تولکه • تونل • توچال • جبال حمرین • جمات • جمالی • جنجا • جوپار • جهان داغی • جهان بین • چال داغ • چال قیه • چپ قلو • چرش • چشمه • چله خانه • چلیکان • چناره • چنگ الماس • چور • چلپوق • چهل تن • چهل چشمه • چهل قانی • حاجی آباد • حسن کل • حسین بک • حسینی • حصار بلاغی • حلوان • حمزه عرب • حیدره • خان بلاغی • خان خاتون • خبیر • خرگوشان • خروس لو • خلیفه • خیرالمسجد • داربید • دارسو • داروان • دالاهو • درب لوئی • دربند • دربند باد • درفک • درنیان • دست گرد • دشت کوه • دماوند • دو بلوطان • دو پشت • دوه سر داغ • دنا • دیوان داغ • دالاخانی • دینار کوه • رامند • راوندی • رباط • ریپک • ریت کوه • ریزو • زاغ • زرد • زمیاه • زیارتگاه • ساری داش • سالداران • سالن • سامان چه • سامله • سایدون • سبلان • سراج الدین • سرخ • سرخان • سردلی • سردوئیه • سرکش • سرکوما • سرو • سرهنگی • سریال • سفید • سکار • سلطان احمد • سلطان جهانگیر • سلطانی • سمبوران • سندان داغ • سنگ سیاه • سهند • سیاه • سیاه بندان • سیاه کوه • سیاه کوه • سیرچ • سیرو • شاه • شاه ناصر • شاهان • شاهان کوه • شاهو • شلت • شمه دشت • شور شیرین • شوه • شیخ • شیخ بزید • شیرز • صفر داغ • طالقان • عالی ور • عطا کوه • علمدار • علی باشی • علی بیگ لو • علی مک • عظیمیه • غزال • غزان • غوزی • فارغان • فرنگ • فینو • قازان • قالی کوه • قلعه گریخته • شهباز • لجور

متفرقه	قافلانته • قاسم خان • قبله • قبله داغ • قدمگاه • قراض • قرق داغی • قرمز آبگرم • قره داش • قره داغ • قره دره • قره گز • قزل ارسلان • قزل داغ • قشلاق • قلاجه • قلنجه • قلعه ماران • قلی آباد • قندران باشی • قوشه داغ • قیدار • کاپری • کاچ • کازینستان • کبود • کبیر کوه • کت داغی • کتا کوه • کته رش • کرناسن • کلتگه • کلک • کلو نرمه • کلاهه • کمارج • کندی شیخان • کوچک خرمال • کورکور • کوری کن • کوشک • کولیته • کولیها • کوه سرخ • کی نو • کیامگی داغ • کهار • گاریش • گبری • گچه • گداریگی • گران • گرمز ناب • گری • گردونکوه • گرین • گزو • گشتی سر • گک • گل داغ • گل دامن داغ • گلاتوهست • گلاون • گلچین • گنو • گوار • گور کوه • گوشکار • گوین • لاشکار • لاله زار • لندر • لونکه • مارپیچ • ماسوله داغ • مافارون • ماکوان • مالو • مانشت • محمود • مرغوب • مست • مسجد میرزا • مشرحات • معارف • ملک سیاه کوه • ملک هلان • منار • الموقولاغ • می ها • میجان • میش • میش پرور • میش داغ • میشو داغ • میشون • میناباد • نارو • ناخ • ناسفنده کوه • نای بند • نباورد • نثار • نخودچال • نرمیق • نسار • نوا • نیزار • نیلگ • نیوا دره • وازئه • وردلان رنگ • ویزنهار • هشتاد پهلو • هفت تنان • هنجیس • هودیان • هیزمی • یشم • یوسف سیاه

فهرست کوه‌های ایران

ن • ب • و فهرست‌های جغرافیایی ایران

	آب‌انبارهای تاریخی • آبشارها • آثار طبیعی ملی • آزادراه‌ها • استان‌ها • ایستگاه‌های راه‌آهن • بادها • باغ‌ها • بخش‌ها • بزرگراه‌ها • بندرها • بیابان‌ها • پارک‌های ملی • پناهگاه‌های حیات وحش • تالاب‌ها • جاذبه‌های جغرافیایی • جزیره‌ها • جنگل‌ها • حوزه‌های گازی • حوزه‌های نفتی • خورها • دریاچه‌ها • دشت‌ها • دهستان‌ها • رأس‌ها و دماغه‌ها • رودها • روستاها • سدها • شهرستان‌ها • شهرک‌ها • شهرها • غارها • قله‌ها • کاروانسراها • کوه‌ها • گذرگاه‌های مرزی • محله‌های شهرها • معادن • مناطق حفاظت‌شده • نخلستان‌ها • رشته‌کوه‌ها