حصن کیفا

حِصن کَیفا شهری باستانی در کرانه رودخانه دجله واقع در استان باتمان در جنوب ترکیه است.

تاریخچه

در زمان امپراتوری بیزانس این شهر مرکز یک ناحیه اسقف نشین بود. حصن کیفا در ۶۴۰م به دست اعراب افتاد. در قرن چهارم تحت سیطره حمدانیان قرار گرفت. در قرن دوازدهم مرکز آل ارتق بود. حصن کیفا دوران طلائیش را در این دوره و در زمان سلسله ایوبیان پشت سر گذاشت. شهر در ۱۲۶۰م توسط مغولان غارت شد. بعداً جایگاه تابستانی آق قویونلوها شد و در ۱۵۱۵م به دست عثمانیها افتاد.

ریشه لغوی حصن کیفا

واژه حصن کیفا به صورت حصن کیبا، حصن کیف، حسنکیفا، رأس کیفا، حسن کیف، کیفاس و کیف نیز ضبط شده است. حِصن به معنای قلعه و دژ و کیفا یا کیبا به معنای صخره است. یاقوت حموی اصل واژه کیفا را ارمنی دانسته است. بدلیسی در روایتی بانی قلعه را شخصی به نام کیفابن طالون معرفی کرده است و شاید از همین رو قعله را حصن کیف نامیدند.

جمعیت

مردم این شهر از حیث نژادی عمدتاً کرد، آشوری و عرب هستند. گفته شده در زمان نسل‌کشی آشوری‌ها در جنگ جهانی اول، این شهر خسارات زیادی دید.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Hisn Kayfa»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱ اوت ۲۰۱۱).
• وبسایت دایره المعارف اسلامی، مدخل حصن کیفا (بازیابی ۱ اوت ۲۰۱۱)

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ حصن کیفا موجود است.