حروف حی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سید علی محمد شیرازی مشهور به باب
سید علی محمد باب برای هر یک از حروف حی یک لوح هیکل نگاشته است، لگو آیین بیانی

حروف حَی، لقبی است که به ۱۸ نفر از اولین پیروان سید علی محمد باب اطلاق می‌شود. حرف در آثار باب، در معنای مومن به ظهور الهی به کار رفته‌است. به طور مثال، منظور از حروف انجیل و حروف فرقان در آثار او، مومنین به ظهور مسیح و محمد هستند.

واژه حروف حی[ویرایش]

لفظ «حی» بدون احتساب شد (تشدید) از لحاظ ارزش عددی در حساب جمل, حساب ابجد برابر با هجده‌است و لذا عبارت «حروف حی» بمعنای هجده تن مومنین اولیه‌است. همچنین باب، خود و هجده نفر حروف حی را واحد اول شریعت بیان نامیده‌است.[۱][۲]

نظر ادوارد براون در خصوص حروف حی[ویرایش]

در حقیقت باب در تکاپوی عرضه کردن مذهب خویش به دو طریق بود که تا حد ممکن مستقل از شخصیت خودش بود . اول اینکه، همانطور که در ابتدا دیدید ، او اعلام کرد که این مذهب را اصلاً پایانی نیست و ظهور" من یظهره الله " ، را پیش بینی کرده بود که او برای کامل کردن مذهبی که باب آنرا بنیان نهاده بود خواهد آمد . ثانیاً او ( باب ) صلاحیت معنوی را حتی طی دوران زندگی خود به تنهایی روی خودش متمرکز نکرده بود ، بلکه روی آنچه او آنرا یگانگی و وحدت می خواند تکیه کرده بود ، یعنی نوعی پیشوایی ، که شامل خود او نقطه و هجده نفر دیگر بنام "حروف حی" بود .جوانی به نام میرزا یحیی که توسط باب به " صبح ازل " لقب یافته بود بعد از خود باب در آن یگانگی بالاترین مرتبه را گرفته بود . [۳]

حروف واحد اول[ویرایش]

لوح حروف حی به خط سید علی‌محمد باب

آیین بابی
Haykal-Bab-2.gif

شخصیت‌های اصلی

باب
صبح ازل
ملاحسین بشرویه - قدوس
طاهره قرةالعین
حروف حی

نوشته‌ها
کتاب بیان - قیوم الاسماء

کتاب جزآء
کتاب پنج شأن
کتاب الحیات
کتاب لعالی و مجالی

تاریخچه

احمد احسائی
شیخیه
تاریخچه دیانت بیانی
میرزا یحیی نوری
میرزا حسینعلی نوری
یحیی دولت‌آبادی
انشعاب بابی بهائی
ملا محمد جعفر کرمانی
شیخ احمد روحی
ملک المتکلمین
علی‌محمد فره‌وشی
مسیو نیکلا


تقویم وایام محرمه

تقويم بديع - میلاد باب
اعدام باب

شاخه‌های

آیین بیانی
ازلی - بهائیت -نقد بابیه


حروف واحد شامل حضرت اعلی علیه بهاء ربه، به اضافه حروف حی یا همان18 نفر پیروان اولیه ایشان می باشد.

حروف واحد = 19 نفر شامل سید علی محمد باب + حروف حی

واحد به حساب ابجد برابر است با عدد 19 و به معنی یگانگی و وحدت می باشد.

حروف حی مأمور بودند که آیین بیانی را تبلیغ و منتشر نمایند. قبل از ذکر اسامی حروف واحد، ذکر این نکته ضروری است که ترتیب آنها غیر از چند موردی که تصریح شده مشخص نمی‌باشند . حروف واحد اول عبارت اند از

1- سید علی محمد باب سید علی محمد باب پیش از سحر اول محرم سال ۱۲۳۵ هجری قمری در محله بازار مرغ شیراز به دنیا آمد. پدرش محمدرضا پسر میرزا ابوالفتح و مادرش فاطمه بیگم بودند. پدر باب که بزاز بود و در محله بازار وکیل شیراز حجره داشت، در نخستین سال‌های زندگی باب وفات کرد. بعد از فوت پدرش در خانه دائیش، سیدعلی که وصی پدرش نیز بود بزرگ شد.[۴][۵]

2- ملاحسین بشرویه ای ( که بابیان به وی اسم الله الاول ملقب به قدور و باب‌الباب گویند) ملاحسین بشرویه‌ای، اولین کسی بود که به باب ایمان آورد.[۶]

ملاحسین بشرویه ای در پنجم جمادی‌الاول سال 1260 هجری قمری مصادف با روز پنجشنبه (23می 1844میلادی)ایمان آوردند و پس از ایشان تا 40روز شخص دیگری ایمان نیاورد و بعد از آن مابقی حروف حی تا تاریخ بیستم شعبان 1260هجری قمری(4 سپتامبر 1844)تکمیل شدند و آخرین نفر ملامحمدعلی بارفروشی ملقب به قدوس می باشد.

ملاحسین بشرویه‌ای در تاریخ ۲۳ می ۱۸۴۴ به شیراز می‌رسد و در آنجا با باب دیدار می‌کند. ملا حسین به مانند سایر شیخیه ها بدنبال جانشین احتمالی سید کاظم رشتی بود. در دیدار به ملاحسین، باب توانست تا بشرویه‌ای را متقاعد نماید که او قائم موعود است. بشرویه‌ای به باب ایمان می‌آورد.به دنبال او عده‌ای دیگر از شیخیان به شیراز می‌آیند و از ایمان آورندگان به باب شده و از حروف حی (حواریون باب) می‌شوند. ملا حسین بشرویه ای در جنگ قلعه طبرسی مازندران کشته شدند. [۷]

3- ملا علی بسطامی ( دوم من آمن)

ملا علی بسطامی عالمی بوده که برای تبلیغ به دو قطب عالم شیعه یعنی کربلا و نجف فرستاده شده بودند.

فاضل مازندرانی مورخ بابی در کتاب ظهورالحق نگاشته است :

ملا علی بسطامی در سال 62 به کرکوک تبعید شده و بعلت تبلیغات در آنجا زندانی و در زندان مسموم و شهید می شوند.

مطابق تواریخ بابیه، ملا علی بسطامی اولین شخصی است که بواسطه اعتقاد به سید علی محمد باب کشته شده است.

4- زرین تاج برغانی (طاهره قرةالعین) در میان این افراد یک زن نیز وجود داشت که نامش زرین تاج بَرَغانی بود و بعداً به او لقب «طاهره» داده شد.[۸] [۹]

منابع اولیه موجود در مورد سال‌های بعدی زندگی طاهره متناقضند. بیشتر منابع چنین می‌نویسند که طاهره زمانی که احتمالاً از طریق ملا علی بسطامی اخبار دعوت سیدعلی محمد باب را شنید، دوباره در کربلا حاضر بود.[۱۰] اما طاهره در نامه‌اش به پسر دایی اش ملا جواد ولیانی تأکید کرده‌است که او زمانی که در قزوین بوده، در مورد ظهور باب شنیده‌است. به گفته دنیس مک‌ایون طاهره احتمالاً اندکی پس از این و همزمان با آمدن ملا علی بسطامی به کربلا برگشته‌است.[۱۱] به گفته ادوارد براون، طاهره در زمانی که در کربلا مشغول تدریس بود، عریضه‌ای به شیعه کامل یا همان رکن چهارم ناشناس نوشت و آن را به ملاحسین بشرویه ای که از شاگردان برجستهٔ سیدکاظم رشتی بود، سپرد. وی همچنین از ملاحسین خواست تا هرگاه به «رکن چهارم» دست یافت، بدون تامل این عریضه را تقدیم او کند. شش ماه بعد از درگذشت سیدکاظم رشتی ، ملا حسین بشرویه ای به شیراز رسید و سیدعلی محمد شیرازی را شایستهٔ احراز مقام «شیعهٔ کامل» دید و نه تنها خود به جرگهٔ مریدان او درآمد، بلکه با ارائه نامهٔ از پیش نوشته شدهٔ قره‌العین ، او را نیز در زمرهٔ حروف حی یا هجده نفر اولی که سیدعلی محمد را «باب» ارتباط با امام غایب می‌شناختند، محسوب کرد.[۱۲][۱۳][۱۴] او همچنین نخستین زنی بود که به آئین جدید گروید.[۱۵] به هرحال، طاهره هیچ‌گاه تا پایان عمر، علی‌محمد باب را از نزدیک ندید.[۱۶] در نزد بسیاری از بابیان، طاهره، ظهور مجدد یا رجعت فاطمه (دختر محمد پیامبر اسلام) بود. حتی فارغ از این ادعا، در هر صورت این موضوع غیر قابل چالش است که طاهره در نزد بابیان همان مقام معنوی و سمبلیکی داشت که فاطمه در نزد شیعیان دارد.[۱۷] نخستین اثر سید علی‌محمد باب تفسیر سوره یوسف است در این اثر که به احسن‌القصص و قیوم الاسماء نیز معروف است،[۱۸] بارها و بارها به شکل مستقیم از طاهره نام برده می‌شود. سید علی‌محمد باب در جای دیگر در خصوص طاهره مطلبی گفته که بیانگر تام‌الاختیار بودن او است:[۱۹]

بدانید که او به خدایش ایمان آورد و با نفس خود مخالفت کرد، از عدل خدا ترسان است و از روز دیدار رب رعایت می‌کند. آن چه از آیات و خبرها و آثار بیان می‌کند، از سوی ماست. دوست ندارم کسی او را انکار کند، اگر چه سخن‌های او از عقل شما دور باشد.

قرةالعین پس از جنگ قلعه طبرسی گرفتار و در تهران محبوس شد و در سال 1268 هجری قمری از محبسش که خانه محمود خان کلانتر تهران بود شبانه بیرون آوردند و در باغ ایلخانی – محل کنونی بانک ملی - خفه کردند و درچاه انداختند.برخی وی را متهم به دست داشتن یا مطلع بودن در قتل عمویش شهید ثالث که توسط بابیان کشته شد می دانستند. [۲۰]

  • سیدجواد کربلائی

هدایت الله شهاب فردوسی در قسمت «نکاتی درباره ی باب» می نویسد:از تاریخ بابیه چنین بر می آید که سید جواد کربلایی از حروف حی باب بوده است.[۲۱]

ادوارد براون می‌نویسد:[۲۲]

باب به نوشتن و تدوین تعالیم و مشیت خود با پشتکاری خستگی ناپذیر ادامه داد . دوبرادر سید حسین و سید حسن از اهالی یزد ، نزدیک امارت او بودند . سید حسین دائماً مشغول نوشتن و منظم کردن گفته های سرورش بود.

در کتاب نقطةالکاف در خصوص سید حسین یزدی کاتب و شب اعدام سید علی محمد باب چنین نگاشته است:[۲۳]

ای اصحاب فردا که از شما سئوال نمایند از حقیّت من تقیه نمائید و انکار نمائید و لعن کنید زیرا که حکم الله برشما این است خصوصاً بر آقا سید حسین که جواهر علم در نزد اوست و بایست به خلق برساند . اصحاب قبول نمودند.

سید حسین یزدی (کاتب)در آخر ذیقعده سال 1268 هجری قمری در جریان قتل‌عام پیروان کتاب بیان در تهران بدست تجار تهران کشته شد.

  • ملا محمد خوئی

ملا محمد خوئی برادر ملا محمود خوئی

  • ملا جلیل ارومیه ای

در جنگ قلعه شیخ طبرسی کشته شدند.

  • ملا احمد ابدال مراغه ای

از شاگردان "سید رشتی" بود و در جنگ قلعه طبرسی کشته شدند

در جنگ قلعه شیخ طبرسی کشته شدند.

  • میرزا محمّد علی قزوینی

او فرزند "حاج عبدالوهاب قزوینی" (از مریدان شیخ احمد احسائی)و شوهر خواهر "قرّة العین" بود؛ و در نهایت در قلعه شیخ طبرسی کشته شدند.

عباس امانت می نویسد:

به نظر می‌رسد طاهره فرةالعین نیز ابتدا از حمایت عموی کوچک‌ترش ملاعلی و بعدتر از حمایت شوهر خواهرش ملامحمدعلی قزوینی(که بعدها یکی از حروف حی شد) برخوردار بوده‌است.[۲۴]

  • سید علی عرب
  • ملا عبدالخالق یزدی
  • ملا ابراهیم کاتب (اسم رحیم)

ملا ابراهیم کاتب از کاتبان بیان می باشند.

  • ملا علی اکبر اردستانی
  • ملاصادق خراسانی (مقدس خراسانی)

18- ملا محمود خوئی ملا محمود خوئی برادر ملا محمد خوئی بوده و ماقبل حضرت قدوس می باشند.

19- ملامحمدعلی بارفروشی (ملقب به قدوس و اسم الله الاخر)

ملامحمدعلی بارفروشی صراحتاً" نوزدهمین از حروف واحد اول می باشند. محمدعلی بارفروشی (زاده ۱۲۳۸ قمری) معروف به قدوس از شاگردان سیدکاظم رشتی، از اولین گروندگان به آئین باب و از حروف حی بود. ملاحسین بشرویه او را قائم می‌دانست. بارفروشی در ماجرای بدشت نقش مخالف قره‌العین را داشت. سرانجام بارفروشی در سن ۲۷ سالگی در سبزه‌میدان بابل اعدام شد.[۲۵] پیروان کتاب بیان اعتقاد دارند که قدوس در واقعه بدشت بصورت مصلحتی در زمان سخنرانی قرةالعین حضور نداشته و بعداً با یکدیگر مباحثه نموده صحت گفتار قرةالعین را تائید نمودند.

منابع اسلامی معتقدند که، پس از مدت چهار ماه که قلعه محاصره شده بود، افراد داخل قلعه خود را تسلیم كردند و سعيدالعلماء و ديگر علما، آنها را در محكمه، محكوم و محمدعلى بارفروشى (معروف به قدوس) که از نظر بابیان محمد، عیسی و مهدی است، را اعدام کردند.[۲۶]

سید علی محمد باب زمانیکه 2 سال قائمیت به اتمام رسید و مقام الوهیت خود را اعلام نمودند،در کتاب پنج شأن این چنین فرموده‌اند

من خلعت قائمیت را برداشتم و باید فردی از مومنین این لباس را به تن کند «قل قدوسُ قدوسُ قدوس »

شهاب فردوسی کشته شدن ایشان را در جنگ قلعه طبرسی مازندران می دانند. [۲۷]

پانویس[ویرایش]

  1. کتاب حضرت باب، نصرت‌الله محمدحسینی، ناشر: موسسه معارف بهائی، صفحه ۱۹۰ پیوند به صفحه کتاب
  2. *Balyuzi, H.M. (1973). The Báb: The Herald of the Day of Days. Oxford, UK: George Ronald. ISBN 0853980489. 
  3. Stenstrand'S, August J and Edward G Browne. “BABISM”. Muhammad Abdullah al-Ahari. Daltaban Peyrevi. In THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN. Chicago: Magribine Press, 2006. 200. ISBN ‎ISBN 1-56316-953-3. 
  4. نصرت الله حسینی، حضرت باب، موسسه معارف بهایی، صفحه ۱۳۴ - ۱۴۴
  5. *Balyuzi, H.M. (1973). The Báb: The Herald of the Day of Days. Oxford, UK: George Ronald. ISBN 0853980489. ,Page 32
  6. The Báb،BBC]
  7. ترابیان فردوسی, محمد. حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی. ایران: صحیفه خرد, 1383. 505. ISBN ‎5-5-95414-946. 
  8. حروف حی، هوشنگ گلریز، موسسه چاپ و انتشارات مرآت، صفحه ۹۹ تا ۱۰۱ [۱]
  9. Letters of the Living
  10. McEoin، ۲۱۵.
  11. McEoin، ۲۱۵.
  12. اوحدی، طاهره قرةالعین.
  13. محمدحسینی، حضرت باب، ۳۴۲.
  14. Hakimia Donn.
  15. Munro Sarah، ۱۲.
  16. Abbas Amanat، ۲۹۹.
  17. Linda S. Walbridge، 95-96.
  18. Todd Lawson، Interpretation as Revelation.
  19. مهدویت.
  20. ترابیان فردوسی, محمد. حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی. ایران: صحیفه خرد, 1383. 505. ISBN ‎5-5-95414-946. 
  21. ترابیان فردوسی, محمد. حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی. ایران: صحیفه خرد, 1383. 505. ISBN ‎5-5-95414-946. 
  22. Stenstrand'S, August J and Edward G Browne. “BABISM”. Muhammad Abdullah al-Ahari. Daltaban Peyrevi. In THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN. Chicago: Magribine Press, 2006. 200. ISBN ‎ISBN 1-56316-953-3. 
  23. کاشانی, میرزا جانی. نقطةالکاف. هلند: لیدن, 1328. 397. 
  24. Abbas Amanat، ۲۹۸.
  25. محمدحسینی، ۴۶۱-۴۶۵.
  26. زندگينامه و خدمات سعيدالعلماء مازندرانی؛ نويسنده: هادى لطافتی منبع: ماهنامه درس هایی از مكتب اسلام مؤسسه قرآن و نهج‌البلاغه
  27. ترابیان فردوسی, محمد. حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی. ایران: صحیفه خرد, 1383. ISBN ‎5-5-95414-946. 505}}