احمد احسائی
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
 |
لحن این مقاله برای دانشنامهٔ ویکیپدیا نامناسب است. لطفا کلمات ستایشگونه و غیر ادبی و عبارات غیردانشنامهای موجود در این مقاله را بزدایید. برای راهنمایی بیشتر صفحهٔ راهنمایی برای نوشتن مقالههای بهتر را ببینید. |
احمد بن زینالدین احسائی (زاده:احساء ۱۱۶۶- درگذشت:مدینه: ۱۲۴۲ ق.)، معروف به «شیخ احمد احسائی»، بنیانگذار مکتب شیخیه است.
شیخ احمد احسايي که نامش "احمد ابن زینالدین ابن ابراهیم ابن صفر ابن داغر ابن رمضان بن راشد بن دهیم بن شمروخ بن صوله " است ، در روستاي مطیرفی در منطقة شيعهنشين احساء ( محلی در استان شرقی عربستان سعودی) در ماه رجب سال 1160 و بنا به نقلي در رجب 1166 به دنيا آمد اجداد او همه از اعراب بادیهنشین بودند و مانند دیگر بادیهنشینان، پيروي از مذهب حنبلي ميكردند اما به جهت اختلافی که میان داغر و پدرش رمضان (جد دوم و سوم شیخ احمد) به وجود آمد، داغر باديه نشيني را رها كرد و به احساء مهاجرت كرد و اينگونه تحت تاثیر مذهب شیعه قرار گرفته و مذهب شیعه را برگزیدند. ر.ك: شيخيگري و بابيگري از نظر فلسفه، تاريخ و اجتماع، مرتضي مدرّس چهاردهي، ص 7. منابع عمده شرح حال شيخ احمد احسايي عبارت است از: الف) رسالهاي كوتاه كه وي به درخواست فرزند بزرگش محمد تقي نگاشته و در آن از سالهاي نخست زندگي و احوال دروني خود گفته است. ب) اثري است از فرزندش شيخ عبدالله. ج) بخشهايي از كتاب (دليل المتحيرين) اثر شاگرد و جانشين او سيد كاظم رشتي كه حاوي مطالبي است افزون بر دو مأخذ پيشين. د) مقاله آقاي زينالعابدين ابراهيمي كه در مدخل احسايي دائرة المعارف بزرگ اسلامي با استناد به مدارك و منابع مذكور آمده است.
پس از آموختن قرآن نزد پدرش ادبیات عرب و مقدمات علوم دینی را در احساء فرا گرفت. در سال ۱۱۸۶ به کربلا و نجف رفت و در درس آقا محمدباقر وحید بهبهانی، سید علی طباطبایی، میرزا مهدی شهرستانی، سید مهدی بحرالعلوم و شیخ جعفر کاشفالغطاء حاضر میشد. تحصیلات او وسیع بود و از چند تن از استادانش اجازه اجتهاد گرفت.[نیازمند منبع]
مدتی در بصره اقامت کرد و سپس دوباره به کربلا و نجف و از آنجا به قصد رفتن به بارگاه امام رضا به ایران رفت. در راه مشهد مدتی در یزد ماند و به دعوت عدهای از مردم یزد پس از بازگشت از مشهد در یزد اقامت کرد و شهرتی بدست آورد.
فتحعلی شاه او را به تهران دعوت کرد اما او این درخواست را نپذیرفت. یه دعوت شاهزاده محمدعلی میرزا دولتشاه حاکم کرمانشاه چندی در آنجا ماند. سفرهایی به قصد حج و زیارت عتبات انجام داد. پس از مرگ دولتشاه، در سال ۱۲۳۷ ق. عازم مشهد شد و مدتی در قزوین توقف کرد.
در همین زمان بود که با مخالفت برخی از جمله ملا محمدتقی برغانی، معروف به شهید ثالث، روبرو شد که دیدگاههایش را غلوآمیز میدانستند، گرچه حاج محمدابراهیم کلباسی آرای احسایی را در چارچوب عقاید امامیه تلقی میکرد. بالاخره چندتن از علما ضد او فتوا دادند.
محتویات |
شیخیه و شاگردان شیخ احمد احسائی [ویرایش]
بعد از مرگ شیخ احمد احسایی، رهبری مذهب شیخیه به یکی از شاگردان او به نام سید کاظم رشتی (۱۷۳۹ - ۱۸۴۳ میلادی) واگذار شد.[۱]
پس ازشیخ احمداحسائی مؤسس این جريان، شاگرد او سید کاظم رشتی(معروف به سيد جليل و يا سید نبیل) جانشین او شد. سید کاظم رشتی [۲] درسن 20 سالگی در یزد به شیخ احمد احسائی پیوست وسپس به کربلا رهسپار شد و تا پایان عمر درآن شهر به تدریس و ترویج مکتب شیخیه مشغول بود. بالغ بر یکصد و پنجاه جلد کتاب ورساله نوشت که غالبا رمزآسا است. شیخ احمد احسائی او را بسیار احترام میکرد، تاجايي که هنگام درس تا وي حاضر نمیشد درس را شروع نمیکرد، بعداز مرگ نیز شاگردان شیخ بدون اعتراض رهبری اورا پذیرفتند. از نكات قابل تأمل اين است كه رياست شيخيه با وجود شاگردان بزرگتر و عالمتر شيخ احمد بدون حتي يك نظر مخالف به سيد كاظم 34 ساله واگذار شد. او 20 سال رهبري شيخيه را بر عهده داشت. در درزمان وی این فرقه را به نام "کشفیه" میخواندند .
مبنای اعتقادی شیخیه چهار اصل توحید، نبوت، امامت و رکن چهارم بود. آنان معاد و عدل را در زمره اصول دین نمیشمردند و در عوض به رکن چهارم یا باب امام زمان اعتقاد داشتند.[۳]
در زمانیکه شیخ احمداحسائی قصد مسافرت از شهر یزد را داشت سید کاظم رشتی از گیلان نزد شیخ احمد احسائی آمد و در جرگه شاگردان او در آمد. سید کاظم رشتی از شاگردان وی و جانشین او بود.
مکتب شیخیه و فلسفه شیخ احمد احسائی دراصول معاد، معراج، مقام امامان شیعه و... با نظریه اکثر علما مغایرت داشت و گاه میشد که تصادم افکار به جنجال و هیاهو میکشید، چنانچه دراحوال شیخ احمد احسائی میخوانیم که در قزوین ملا محمدتقی برغانی اورا تکفیر کرد ودر مجلس میهمانی حاکم قزوین از او رو برگردانید.
احسایی پس از بالا گرفتن مخالفتها از کربلا به مکه رفت و سپس از راه مکه بسوی احساء میرفت که در نزدیکی مدینه در سال ۱۲۴۱ ق. درگذشت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.
تاریخ وفات شیخ احمد احسائی ۲۱ ذیقعده ۱۲۴۱ قمری برابر ۶ تیرماه ۱۲۰۵ شمسی و مقارن ۲۷ ژوئن ۱۸۲۶ است.
آثار [ویرایش]
- شرح الزیارة الجامعة الکبیرة
- جوامعالکلم
- حیاةالنفس فی حظیرة القدس
- شرح العرشیه
- شرح المشاعر
- العصمة و الرجعة
- الفوائد
- مختصر الرسالة الحیدریة فی فقه الصلوات الیومیة
- الرسالة الجعفریة فی جواب المیرزا جعفر النواب
- الرسالة الخطابیة فی جواب بعض العارفین
- الفائدة فی الوجودات الثلاثة
- الفائدة فی کیفیة تنعم اهل الجنة و تألم اهل النار
- دیوان مراثی شیخ احمد احسائی با ترجمه، در رثاء حضرت سیدالشهداء صلوات الله علیه
- رسالة فی اثبات المعاد الجسمانی
- رسالة فی المعاد الجسمانی
- رسالة فی جواب السید ابیالحسن الجیلانی
- رسالة فی جواب السید ابیالحسن الجیلانی فی العلم
- رسالة فی جواب السید ابیالقاسم اللاهیجانی
- رسالة فی جواب السید شریف
- سالة فی جواب السید محمد البکاء
- رسالة فی جواب الشاهزاده محمود میرزا
- رسالة فی جواب الشیخ جعفر قراگوزلوی الهمدانی
- رسالة فی جواب الشیخ رمضان بن ابرهیم
- رسالة فی جواب الملا کاظم بن علینقی السمنانی
- رسالة فی جواب الملا محمد الدامغانی
- رسالة فی جواب الملا محمدحسین الاناری
- رسالة فی جواب الملا محمدطاهر المسمی بالطاهریة
- رسالة فی جواب المیرزا محمدعلی المدرس
- رسالة فی جواب بعض الاجلاء
- رسالة فی جواب بعض الاخوان عن مسألتین
- رسالة فی جواب بعض الاخوان فی الرؤیا
- رسالة فی جواب بعض الاخوان من اصفهان
- رسالة فی جواب بعض السادات فی الرؤیا
- رسالة فی شرح حدیث حدوث الاسماء
- مراسله شیخ احمد احسائی در شرح حال خودشان در جواب ملا علی رشتی
اجازات [ویرایش]
- اجازه از مرحوم آقا سید مهدی طباطبائی بحر العلوم
- اجازه از مرحوم آقا میرزا مهدی شهرستانی
- اجازه به مرحوم حاج محمدابراهیم کلباسی
- اجازه به مرحوم شیخ محمدحسن نجفی صاحب جواهر
- اجازه از مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطاء
پانویس [ویرایش]
- ↑ *Browne, E.G (۱۸۹۰). "Babism". Religious Systems of the World: A Contribution to the Study of Comparative Religion. London: Swann Sonnenschein. p. ۳۳۴. http://www.h-net.org/~bahai/diglib/articles/A-E/browne/brbabism.htm. Retrieved ۲۰۰۷-۰۲-۲۱.
- ↑ سید کاظم فرزند سید قاسم رشتی گیلانیحائری متولد 1205 هجری قمری. ( حیات شیخ احمداحسائی: تالیف فرزند شیخ)
- ↑ Khodaverdi Tajabadi، ۱۲۶۷.
