ملکالمتکلمین
| شناسنامه | ||
|---|---|---|
| زادروز | ۱۲۳۹ رجب ۱۲۷۷ |
|
| زادگاه | اصفهان، ایران | |
| تاریخ درگذشت | ۲ تیر ۱۲۸۷ ۲۳ جمادیالاول ۱۳۲۶ |
|
| محل درگذشت | باغشاه تهران، ایران | |
| فرزندان | مهدی ملکزاده | |
| دین | اسلام | |
| مذهب | شیعه دوازده امامی | |
| اطلاعات سیاسی | ||
| پستها | انقلاب مشروطه ایران | |
|
|
||
ملکالمتکلمین (۱۲۸۷-۱۲۳۹) از خطبای مشهور دوره مشروطیت و واعظ و از بنیانگذاران مدارس جدید پس از توپ بستن مجلس دستگیر شد ودر باغشاه در مقابل محمدعلیشاه به قتل رسید.
محتویات |
[ویرایش] زندگینامه
حاجی میرزا نصرالله معروف به ملکالمتکلمین فرزند محسن بهشتی پس از تحصیلات مقدماتی به فراگرفتن علم حکمت الهی پرداخت و یک دورهٔ کامل فلسفه را نزد آخوند ملا صالح فریدنی آموخت. وی در بیست و دو سالگی به مکه سفر نمود و هنگام بازگشت به هندوستان رفت. مدت دو سال در آنجا تحصیل نمود و مدرسهای به سبک جدید و به نام خودش در بمبئی تأسیس کرد. او کتابی به نام "منالحق الی الحق" برای بیداری مسلمانان نوشت که فرقهٔ اسماعیلیه را بر ضد خود برانگیخت و منجر به تبعیدش از هندوستان و بازگشت به ایران شد.او همچنین کتابی به نام رویای صادقانه نوشت و در اندک زمانی در سراسر ایران و بعضی از کشور های خارجی به طبع رسید.[۱] ملک المتکلمین در بوشهر با سید جمالالدین اسدآبادی ملاقات کرد. سپس به اصفهان رفت و به موعظه پرداخت. وی بعد از مخالفتهائی به آذربایجان و از آنجا به تهران و سپس بادکوبه (باکو) رفت و با طالبوف دیداری داشت و به کمک تجار، مدرسهٔ ایرانیان بادکوبه را تأسیس کرد. بعد از مدتی از رفتن وی به اروپا ممانعت شد و او از عشقآباد به مشهد رفت. وی از مشروطهخواهان و ناطقی زبردست بود. سرانجام بعد از به توپ بستن مجلس به فرمان محمد علیشاه او را، در باغ شاه خفه کردند.
[ویرایش] خانواده
مهدی ملکزاده نویسنده کتاب تاریخ انقلاب مشروطیت ایران فرزند اوست.
[ویرایش] آرامگاه
آرامگاه او در تهران در خیابان مخصوص جنب بیمارستان لقمان کوچهٔ شهید ابراهیمی انتهای کوچه در آبی رنگ سمت چپ قرار گرفته است. در حیاط خانهای که گفته میشود پس از اعدام وی و صور اسرافیل، آنها را شبانه و پنهانی به آنجا آوردهاند و دفن کردهاند. این مقبرهها در حیاط یک ملک قدیمی - که مالک آن در دسترس نیست - قرار گرفته و در حال تخریب است. بیمارستان لقمان نیز قصد گسترش فضای بیمارستان را دارد و احتمالاً این مقبرهها در طرح بیمارستان قرار میگیرد.[۲]
[ویرایش] نقد
ناظمالاسلام كرمانى درباره او نوشتهاست:
| « | ... ملكالمتكلمين دلش براى مشروطه نسوخته بود؛ دخل میخواست و الا وقتكشتن نمیگفت اگر شاه مرا نگاه دارد از وجودم نفع خواهد برد [۳] و اگر مشروطهطلب واقعى بود، براى ظلالسلطان و سالارالدوله جان نمیكند؛ و اگر مشروطهخواه بود، در عرض دو سال، بيست هزار تومان ملك نمیخريد و كذا سيدجمال ... بنده هم به اين جهت خيلى كله میباشم ... با اين رفقاى منافق نمیسازد. [۴] | » |
مجدالاسلام كرمانى (دوست صميمىاش) دربارة او چنين گفته است:
| « | اگر بعضى از عيوب در وجود او نبود، يكى از بزرگان دنيا شمرده ميشد؛ ولى افسوس كه طمع فوقالعاده و ميل به جمع اموال در مزاج او رسوخى تمام داشت. گذشته از آن در عهد خود، پايدار نبود؛ بلكه خيلى ابنالوقت و از اهل اين دوره بود. هرگز نمیتوانست از پول چشم بپوشد و هرگز حاضر نمیشد درباره دوستان خود استقامت ورزد؛ بلكه مكرر ديده شد كه براى جزیى وجهى [مبلغ ناچيزى]، از دوستان خود اغماض میكرد و اينكه با مساوات و صوراسرافيل و چند نفر ناطق زبردست خود تا مدتى راه میرفت، جهتش همان بود كه املاك سالارالدوله تماماً يعنى آنچه در تهران داشت، در تصرف او بود و مصرف عايدات آن املاك، همين قسم مصارف بود. در چنين حالى، باز گاهى به طرف ظلالسلطان میرفت و گاهى از شعاعالسلطنه انعامى میگرفت و شايد اگر در نقشهاش پيشرفتى حاصل میشد سالارالدوله را هم فراموش میكرد و كار را برحسب اقتضاى وقت و زيادى رشوه مقرر مینمود ...»[۵] | » |
[ویرایش] یادبود
پیش از انقلاب ۱۳۵۷ تندیسی از او در میدان حسنآباد تهران برپا بود که به علتی نامشخص به انبار پارک شهر انتقال یافت. پس از چندی که آهنگ برپایی دوباره آن برخاست، روشن شد که تندیس ناپدید شده است.[۶]
[ویرایش] کتابشناسی
- "رویای صادقه" با مشارکت سید جمالالدین واعظ اصفهانی و حاج فاتحالملک و اسداللهخان.
- من الخلق الى الحق
[ویرایش] پانویس
- ↑ تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، مهدی ملک زاده، انتشارات سخن، چاپ اول1383، ص158
- ↑ مانع نابودی محل دفن صوراسرافیل و ملك المتكلمین شویم، ۱ اردیبهشت ۱۳۸۶ - بازدید: ۱۳ فوریه ۲۰۱۱
- ↑ ناظم الاسلام كرماني، تاريخ بيدارى ايرانيان ج ۴، ص ۱۶۲
- ↑ ناظمالاسلام كرمانى، همان، ج ۴، ص ۲۰۶ و نيز صص ۲۷۵، ۴۲۴ و ۴۷۴ به نقل از: ابراهيم صفايى، همان، صص ۳۵۷ــ ۳۵۶
- ↑ مجدالاسلام كرمانى؛ به نقل از: مهدى بامداد، همان، ج ۴، صص ۳۴۷ و ناظمالاسلام كرمانى، همان، ج ۳، ص ۴۹۹ و ج ۴، ص ۲۰۶
- ↑ مانع نابودی محل دفن صوراسرافیل و ملك المتكلمین شویم، ۱ اردیبهشت ۱۳۸۶ - بازدید: ۱۳ فوریه ۲۰۱۱
[ویرایش] منبع
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون افراد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
