پیچند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پیچندی نزدیک آنادارکو، اکلاهاما. این قیف یک لوله نازک است که زمین را به ابرها وصل می‌کند. بخش پایینی این پیچند به وسیله ابری از گردوغبار پوشیده شده است، و بادهای نیرومند پیچند آن را به سمت بالا می‌کشند. شعاع باد پیچند بزرگ‌تر از خود قیف است.

پیچند یا توفان پیچنده به توده هوای به‌شدت متلاطم گویند که با سطح زمین و یک ابر کومه‌ای بارا تماس برقرار کرده، و در برخی موارد اساسا یک ابر کومه‌ای است. از آنان با عنوان چرخندها یا طوفان‌ها نام‌می‌برند،[۱] اگرچه کلمه چرخند در هواشناسی دریک مفهوم گسترده‌تر، به هر گردش بسته کم‌فشار اطلاق می‌شود. پیچندها در شکل‌ها و اندازه‌های مختلفی ایجاد می‌شوند ولی در کل شکل ابر قیف مانند را دارند، که طرف باریک آن با سطح زمین در تماس است و اغلب اوقات با ابری از آوار و گردوغبار همراه‌هستند. بیشتر پیچندها سرعتی کمتر از ۱۱۰ مایل در ساعت (۱۷۷کیلومتر/ساعت) و ارتفاعی به‌اندازه ۲۵۰فوت (۷۶متر) دارند و پیش‌ از پراکنده‌شدن مسافتی در حدود چندین کیلومتر را می‌پیمایند. قدرتمندترین پیچندها، پیچند سال۱۹۹۹پل کریک-مور، می‌توانند سرعتی بیش‌ از ۳۰۰ مایل در ساعت (۴۸۳کیلومتر بر ساعت) و پهنایی بیش‌ از دو مایل (۳٫۲کیلومتر) داشته باشند و می‌توانند ده‌ها مایل (بیش‌ از ۱۰۰ کیلومتر) بر روی زمین باقی‌ بمانند.[۲][۳][۴]

گونه‌های مختلف پیچندها شامل، فواره زمین، پیچند چندگرداب و تنوره دریایی می‌شود. تنوره‌های دریایی، به صورت بادهای مارپیچی قیف‌شکل شناخته، که به ابرهای عظیم کومه‌ای یا کومه‌ای بارا متصل می‌شوند. این‌ها به‌عنوان پیچندهای غیرمخرب دسته‌بندی می‌شوند که برسطح آب ایجاد و در این‌ که آیا این پیچندها جزو پیچندهای واقعی محسوب می‌گردند اختلاف‌ نظر وجود دارد. این بادهای مارپیچی قیفی‌شکل، بیشتر در مناطق گرمسیری نزدیک به استوا رخ‌می‌دهند و در سرزمین‌های قطبی کمتر شایع هستند.[۵] دیگر پدیده‌های شبیه به پیچند در طبیعت، تندباد کوتاه‌مدت، تنوره دیو، گردباد آتشین و تنوره بخار هستند؛ اغلب بادهای رعدوبرق‌زا با پیچندها اشتباه گرفته‌ می‌شوند در حالی‌ که عملکردشان کاملا متفاوت است.

پیچندها در تمامی قاره‌ها به‌جز قطب جنوب دیده‌شده‌اند. درحالی‌که اکثریت قریب‌ به‌اتفاق پیچندها درمنطقه پیچند، منطقه‌ای در ایالات متحده آمریکا، رخ‌می‌دهند، ولی امکان رخداد آن در همه‌ جای آمریکای شمالی وجود دارد.[۶] هم‌چنین در مناطقی‌از جنوب‌ مرکزی و آسیای شرقی، شمال و شرق و مرکز آمریکای جنوبی، جنوب آفریقا، شمال‌غربی و جنوب شرقی اروپا، غرب و جنوب شرقی استرالیا و نیوزلند دیده‌ می‌شوند.[۷] پیچندها را می‌توان از طریق رادار دوپلر پالس با استفاده از الگوهای سرعت و بازتاب پیش‌بینی‌ کرد، هم‌چنین امکان استفاده از اکو هوک یا حوزه‌های تخریب یا استفاده ازلکه‌های طوفان وجود دارد.

چندین معیار برای اندازه‌گیری قدرت و میزان‌ تخریب پیچندها وجودارد. مقیاس فوجیتا پیچندها را براساس قدرت تخریب و خسارتی که برجای گذاشته‌اند، می‌سنجد و امروزه در بسیاری از کشورها نسخه بروز شده آن مقیاس فوجیتای افزوده جایگزین شده‌است. یک پیچند F0 یا EF0، ضعیف‌ترین نوع، می‌تواند به درختان خسارت‌ زده اما به تاسیسات اساسی صدمه‌ای نمی‌زند. یک پیچند F5یا EF5، قوی‌ترین نوع، به پایه‌های ساختمان‌ها آسیب‌می‌زند و می‌تواند آسمان خراشها را دچار حادثه کند. مقیاس TORPO نیز از T0 برای پیچندهای بسیار ضعیف تا T11 برای قدرتمندترین پیچندها دسته‌بندی می‌شود.[۸] اطلاعات رادار هواشناسی داپلر، تصویر سنجی، و الگوهای چرخش زمین (علائم چرخزاد) نیز برای تعیین شدت و دسته‌بندی پیچندها به‌ کار می‌روند.[۹][۱۰]

ریشه کلمه[ویرایش]

کلمه tornadoاز کلمه اسپانیایی tronada که به‌معنی "طوفان همراه با رعدوبرق" بوده گرفته‌ شده‌ است. خوداین کلمه نیز از واژه لاتین tonare به‌معنای "رعدوبرق‌ زدن"است. لغت امروزی، تقریبا از ترکیب کلمات اسپانیایی tronada و tornar("دگرگونی")تشکیل‌ شده‌است؛ درحالی که، ممکن‌است این یک شبه ریشه‌شناسی باشد.[۱۱][۱۲] پیچند هم‌چنین عموما با عنوان "گردباد" و در محاوره‌های قدیمی با عنوان چرخزاد شناخته‌ می‌شود.[۱۳][۱۴] کلمه «چرخزاد» به‌صورت هم‌معنی باکلمه «پیچند» در فیلم جادوگر شهر از درسال ۱۹۳۹ نیز مورداستفاده‌قرارگرفته‌است. کلمه «گردباد» نیز درآن فیلم استفاده‌ شده، و عنوان فیلم گردباد سال۱۹۹۶ نیز با موضوع پیچند بود.

تعریف[ویرایش]

یک پیچند در نزدیکی سیمور، تگزاس

پیچند یک توده هوای چرخان بسیار شدید است که به‌ زمین متصل‌ بوده از یک ابر کومه‌ای آویزان بوده و بسیاری از اوقات (و نه همیشه) شبیه ابری قیف‌مانند دیده‌می‌شود.[۱۵] برای‌اینکه یک گردباد جزو پیچندها محسوب‌ شود، باید همزمان هم‌ با زمین و هم با ابر در تماس‌ باشد. محققان تاکنون تعریف مشخص و کاملی برای این‌کلمه نیافته‌اند؛ برای‌مثال، دراینکه آیا در هنگام تماس‌ با زمین باید همان قیف یک‌گردباد جداگانه را تشکیل‌دهد اختلاف‌ نظر وجود دارد.[۴] پیچند هم‌ چنین به پیچاپ هوا، و نه چگالش ابر، اشاره‌دارد.[۱۶][۱۷]

ابر قیف‌مانند[ویرایش]

این پیچند ابر قیف‌شکل ندارد؛ درحالی‌ که ابرهای چرخان، نشان‌می‌دهند که بادهای قدرتمند درسطح زمین نیز رخ‌ می‌دهند، درنتیجه این یک پیچند واقعی است.

پیچند لزوما مرئی نیست، درحالی‌که شدت فشار کم ناشی‌از وزش شدید باد (که توسط معادله برنولی توضیح‌ داده‌ شد) و چرخش سریع که معمولا سبب ایجاد بخار آب درهوا شده تا قطرات ریز ابر را باتوجه بهسرمایش بی‌دررو متراکم‌سازد. درنتیجه یک‌ ابر قیف‌شکل مرئی یا قیف‌ متراکم تشکیل می‌شود.[۱۸]

اختلاف‌نظرهایی درخصوص تعریف ابر قیف‌شکل یا قیف‌ متراکم وجوددارد. باتوجه به واژه‌نامه هواشناسی ابر قیف‌شکل ابری است‌ که از یک ابر کومه‌ای یا ابر کومه‌ای بارا آویزان است، درنتیجه بیشتر پیچندها شامل این تعریف می‌شوند.[۱۹] درمیان هواشناسان، ابر قیف‌شکل، ابر دواری است که، لزوما با بادهای قوی درارتباط نیست، و قیف متراکم عبارتی‌ کلی برای هر دو ابر دوار در زیر ابر کومه‌ای‌ شکل است.[۴]

پیچندها معمولا به‌صورت ابر قیف‌شکل، که ارتباطی با بادهای قوی سطح‌زمین ندارند، شروع‌ می‌شوند، و همهٔ ابرهای قیف‌شکل، پیچند نیستند. بیشتر پیچندها درسطح‌زمین بادهای قدرتمندی تولیدمی‌کنند که تشخیص ابر قیف‌شکل از پیچند برای ناظران از فواصل دور بسیار دشوار است.[۴]

وقوع و خانواده[ویرایش]

بسیاری‌ از اوقات یک طوفان می‌تواند بیش‌ از یک پیچند ایجادکند که گاهی به‌صورت همزمان و گاهی به‌صورت جدا از هم رخ‌ می‌دهند. پیچندهای دوگانه که‌توسط یک سلول طوفانی رخ‌ می‌دهند، «خانواده پیچند» نامیده‌می‌شوند.[۲۰] بسیاری‌ از پیچندها از همان سیستم طوفان دریک مقیاس‌ بزرگتر رخ‌ می‌دهند. اگر وقفه‌ای در این فرایند ایجاد نشود، وقوع پیچند رخ‌ داده‌ است.(اگرچه وقوع‌پیچند معانی دیگری نیز دارد) یک‌ بازهٔ زمانی خاص از وقوع چندین پیچند در یک منطقه خاص، سلسله وقوع پیچند و گاهی وقوع مدید پیچند نامیده‌می‌شود.[۱۵][۲۱]

ویژگی‌ها[ویرایش]

اندازه و شکل[ویرایش]

یک‌ توده پیچند، با پهنایی در حدود یک‌ مایل، در ماه‌ مه سال ۱۹۸۱ در اکلاهاما روی‌داد.

بیشتر پیچندها به‌ شکل قیف باریکی، با پهنایی در حدود چندصدیارد (متر)، و ابر کوچکی‌ از گردوغبار در نزدیکی زمین ظاهر می‌شوند. پیچندها در زیر باران یا گردوغبار به‌ خوبی دیده‌می‌شوند. این پیچندها بسیار خطرناک هستند، اگرچه هواشناسان باتجربه نیز ممکن‌است شاهد آن نباشند.[۲۲] پیچندها درشکل‌ها و سایزهای مختلفی ظاهرمی‌شوند.

فواره‌های کوچک و ضعیف، به‌صورت دایره‌های کوچکی از گردوغبار بر روی زمین دیده‌می‌شوند. اگرچه درمورد قیف‌های غلیظ‌تر، اگر سرعت باد سطح مرتبط بیشتر از ۴۰ مایل‌ بر ساعت باشد، ممکن است درتمام سطح‌ زمین گسترش نیابد، درنتیجه جریان مورد نظر یک پیچند درنظرگرفته‌می‌شود.[۱۶] پیچندهایی که درمناطق نزدیک‌ به‌استوا و ارتفاع نسبتاً کمی رخ‌ می‌دهند به‌پیچندهای "لوله بخاری" معروف‌اند. پیچندهای تک‌گردابی بزرگ، همچون گوههایی که به‌داخل زمین گیرکرده‌اند دیده‌می‌شوند، و به‌همین‌دلیل «پیچندگوه» یا «گوه» نام‌دارند. دسته‌بندی «لوله‌بخاری» نیز اگر مشخصاتی متناسب با نوع‌ بالا داشته‌باشد، جزو این‌ نوع‌ از پیچندها قرار می‌گیرد. گاهی‌اوقات ممکن‌است پهنای گوه زیاد باشد، در نتیجه گوه به‌شکل توده‌ای از ابر دیده‌ می‌شود. حتی محققان‌پیچندشناسی نیز قادر به‌ تشخیص ابرهای آویزان و پیچندهای‌گوه ازفواصل‌ دور نیستند. اغلب پیچندها به‌شکل گوه هستند.[۲۳]

گردباد طنابی درمرحله از هم‌ پاشیدن،تیکامسا، اکلاهما

پیچندها درمرحله ازهم‌پاشیدن به‌شکل لوله‌های باریک‌ و یا طناب دیده‌می‌شوند و با پیچ‌وتاب‌هایی به اشکال‌ پیچیده‌ای تبدیل‌می‌شوند. این پیچندها را «طناب‌زن» یا «پیچندطنابی» می‌نامند. هنگامی‌که پیچندها به‌شکل طناب در می‌آیند، طول قیف افزایش‌ یافته، درنتیجه با توجه به تکانه زاویه‌ای، قدرت باد، این قیف‌ها را ضعیف‌ می‌کند.[۲۴] پیچندهای چندگردابی می‌توانند به‌شکل خانواده‌ای که حول یک مرکزمشترک چرخش‌ می‌کنند پدیدار شوند، و گاهی‌ نیز به‌طورکامل در زیر تراکمی‌ از گردوغبار و زباله‌ها، پنهان‌شده و به‌شکل یک قیف‌ تکی دیده‌می‌شوند.[۲۵]

درایالات‌متحده‌آمریکا، پیچندها به‌طورمتوسط پهنایی به‌عرض ۵۰۰ فوت(۱۵۰متر) دارند و مسافتی در حدود ۵ مایل (۸کیلومتر) را طی‌ می‌کنند.[۲۲] طیف گسترده‌ای از اندازه‌های پیچندها وجوددارد. پیچندهای ضعیف‌تر و یا پیچندهای قدرتمند، می‌توانند گاهی‌اوقات بسیار باریک، درحدود چند فوت یا چند متر، باشند. گزارشاتی مبنی‌ بر خسارت توسط پیچند ۷ فوتی(۲ متری) نیز وجوددارد.[۲۲] در دیگر سمت طیف، پیچندهای گوه‌ای قراردارند که می‌توانند خسارتی در وسعت یک‌ مایلی (۱٫۶کیلومتری) ایجادکنند. پیچندسال۲۰۰۴،هالام،نبراسکا پهنایی به‌وسعت۲٫۵مایل(۴کیلومتر) داشت.[۳]

شکل و ظاهر[ویرایش]

پیچندها با توجه به‌ محیطی‌ که در آن شکل‌ می‌گیرند، طیف‌ گسترده‌ای ازرنگ‌ها را دارا می‌باشند. پیچندهایی که در محیط‌های خشک شکل می‌گیرند، تقریبا قابل‌ مشاهده‌ نیستند و فقط زباله‌هایی که درته قیف قرار دارند، دیده‌می‌شوند. قیف‌های متراکمی که زباله‌ی‌ اندکی با خود حمل‌می‌کنند، به‌رنگ خاکستری یا سفید دیده‌می‌شوند. پیچندهایی که برروی آب شکل‌ می‌گیرند (گرداب) به‌رنگ سفید یاآبی تبدیل‌می‌شوند. قیف‌های کم‌سرعت که‌ به‌ طور قابل ملاحظه‌ای زباله را در خود جمع‌ کرده‌اند، معمولا به‌ رنگ تیره یا رنگ زباله‌ها قابل‌رویت هستند. پیچندهای دشت بزرگ(آمریکا) به‌دلیل رنگ‌ قرمز خاک، به‌رنگ قرمز، و پیچندهایی که درکوهستان‌ها رخ‌می‌دهند به‌دلیل وجود برف، به‌رنگ سفید دیده‌می‌شوند.[۲۲]

تصاویر پیچند ۳۰ مه ۱۹۷۶،واوریکا،اکلاهما که هم‌زمان توسط دوعکاس گرفته‌شده‌است. درتصویربالا، پیچند در پس‌زمینه‌ای ازنورخورشید قرار دارد که از پشت دوربین تابیده‌است، درنتیجه پیچند رنگی مایل‌ به آبی دارد. در تصویر پایین که دوربین در خلاف‌ جهت قرار دارد، خورشید پشت پیچند قرار گرفته و ظاهری تیره به‌ آن داده‌است.[۲۶]

شرایط نوری در شکل و رنگ پیچند بسیار موثر است. پیچندهایی که نورپس‌زمینه دارند (خورشید پشت پیچند قرار گرفته‌ است) بسیار تیره دیده‌ می‌شوند. اگر نورخورشید پشت بیننده باشد، همین پیچند به‌رنگ خاکستری یا سفید روشن مشاهده‌می‌شود. پیچندهایی که در هنگام غروب‌آفتاب رخ‌ می‌دهند، می‌توانند رنگ‌های مختلفی از جمله زرد، نارنجی و صورتی به‌ خود بگیرند.[۱۳][۲۷]

گردوغبارهای ناشی‌ از باد و رعدوبرق، باران‌های سنگین و تگرگ، و تاریکی‌ شب عواملی‌ هستند که می‌توانند دید قابلیت‌مشاهده پیچندها راکاهش‌ دهند. پیچندهایی که در این شرایط آب‌وهوایی رخ‌ می‌دهند به‌ دلیل اینکه فقط رادار هواشناسی قادر به مشاهده‌ آن است، بسیار خطرناک می‌باشند. مهم‌ترین پیچندها که تحت طوفان شکل‌ می‌گیرند، و باران‌زا هستند،[۲۸] قابل‌مشاهده‌اند.[۲۹]

شواهدی همچون دوپلر چهارچرخ، تصاویر رادار موبایل و شاهدان عینی بر این موضوع اعتقاد دارند که، بیشتر پیچندها یک مرکز روشن و آرام با فشار بسیار کم دارند که شبیه‌به چشم طوفان، یک توفند دارند. رعدوبرق همان دلیل روشنایی فضای‌ داخلی یک پیچنداست که براساس ادعای‌آنان مشاهده‌شده‌است.[۳۰][۳۱][۳۲]

چرخش و دوران[ویرایش]

پیچندها در حالت‌ طبیعی به‌شکل چرخند می‌چرخند.(بااستفاده‌از تصاویر هوایی درنیم‌کره شمالی درخلاف‌ جهت عقربه‌های‌ ساعت و در نیم‌ کره جنوبی در جهت عقربه‌های‌ ساعت چرخش دارند). درحالی‌که طوفان‌های بامقیاس‌ بزرگتر باتوجه‌ به اثر کوریولیس چرخش چرخندی دارند، چنان‌که در عدد روسبی اشاره‌ شده‌ است، رعدوبرق‌ها و پیچندها به‌اندازه‌ای کوچک هستند که تاثیر مستقیم اثر کوریولیس چندان اهمیتی‌ندارد. پیچندها حتی‌ زمانی‌ که اثرکوریولیس نادیده‌گرفته‌شود، در شبیه‌سازی‌ عددی، چرخشی چرخندی دارند.[۳۳][۳۴] مزوطوفانهای کم‌ارتفاع چرخش‌های خودرا مدیون فرآیندهای پیچیدهٔ محیطی هستند.[۳۵]

صدا و لرزه‌نگاری[ویرایش]

پیچندها صداهای مختلفی براساس صوت شناسیفرکانس‌های صوتی ایجادمی‌کنند که مکانیزم‌های چندگانه‌ای دارند. صداهای‌مختلفی ازپیچندها ثبت‌شده‌است که براساس مشاهدات بسیار شبیه‌به صدای‌غرشی‌است که از تماس اجسام‌ بازمین ایجادمی‌شود. آنچه‌که بیشتر گزارش‌ شده، صداهایی هم‌چون صدای‌ قطار باری، صدای‌ آبشار، موتور جتی که در نزدیکی‌ است و یا ترکیبی‌ از این‌ صداها را شامل‌ می‌شد. بسیاری‌از پیچندها هستند که صدایشان از فواصل‌ دور قابل‌شنیدن نیستند؛ طبیعت و انتشار صداهای‌ قابل‌ شنیدن بستگی‌ به شرایط‌ جوی و توپوگرافی دارد.

بادهای دوران پیچند و پیچش‌های تشکیل‌دهنده، و هم‌چنین تعامل جریان‌ هوا با سطح‌زمین، منجر به ایجاد صدا می‌شود. ابرهای قیفی‌ شکل نیز تولید صدا می‌کنند. ابرهای‌قیفی‌شکل و پیچندهای کوچک، صداهایی هم‌چون سوت‌زدن، جیغ، زمزمه یا وز وز تعداد بی‌شماری زنبورعسل، و یا هارمونی کمی‌وبیشی دارند، این‌ درحالی‌ است که بسیاری‌ از پیچندها صداهایی همچون غرش‌ عمیق مستمر، یاصداهای نامنظمی دارند.[۳۶]

ازآن‌جایی‌که بیشتر پیچندها هنگامی‌که نزدیک‌ سطح‌ زمین هستند صدایشان قابل‌ شنیدن است، درنتیجه از صدا برای هشدار پیچند نمی‌توان استفاده‌کرد. پیچندها تنها منبع برای صداهایی هم‌چون رعدوبرق‌ شدید نیستند. هر باد قوی و آسیب‌رسان، رگبار و تگرگ‌ شدید و رعدوبرق‌های مداوم ممکن‌ است صدای‌ غرش تولید کنند.[۳۷]

یک‌ تصویز از تولید فروصوت در پیچند، که از طریق برنامه فروصوت سیستم آزمایشگاه تحقیقات زمین به‌دست‌آمده‌است.

پیچندها هم‌چنین صداهای فروصوت تولید می‌کنند که غیر قابل‌ شنیدن هستند،[۳۸]

باتوجه‌به انتشار از راه‌ دور بافرکانس‌ پایین، تلاش‌های ادامه‌داری برای توسعه‌ و پیشرفت پیش‌بینی پیچندها، و تولید دستگاه‌هایی با ارزش برای درک مورفولوژی، دینامیک و ایجاد پیچندها انجام‌می‌گیرد.[۳۹] پیچندها هم‌چنین اثراتی درلرزه شناسی تولید می‌کنند که در درک روند و پژوهش در زمینه جداسازی کاربرد دارد.[۴۰]

الکترومغناطیس، رعدوبرق و دیگر اثرات[ویرایش]

پیچندها در طیف الکترومغناطیسی ،امواج رادیویی و اثرات میدان الکتریکی را منتشر می‌کنند.[۳۹][۴۱][۴۲] هم‌چنین همبستگی بین پیچندها و الگوهای رعدوبرق وجود دارد. طوفان‌های پیچندی کمتر از دیگر طوفان‌ها دارای رعدوبرق می‌باشند. بیشتر اوقات، فعالیت‌های رعدوبرقی که از ابرها به‌زمین می‌رسند، هنگامی‌ که پیچند در سطح زمین‌ حرکت می‌کند کاهش‌ می‌یابد. در بسیاری‌ از موارد، پیچندهای‌شدید و رعدوبرق‌ها نشان‌از تسلط قطب‌ مثبت درهنگام تخلیه و افزایش غیرعادی آن می‌دهند.[۴۳] الکترومغناطیس و رعدوبرق تاثیر بسیاراندکی با محرک‌های پیچندها دارند (پیچندها اساسا یک پدیده‌ترمودینامیکی هستند)، اگرچه به‌احتمال‌فراوان ارتباطی میان طوفان و محیط‌زیست وجوددارد که هردو پدیده را تحت‌تاثیر قرارمی‌دهد.

فروزندگی در گذشته گزارش‌ شده‌است و احتمالا با توجه‌ به برداشت‌ اشتباه از منابع‌ نوری‌ خارجی همچون نورشهر، و فلش الکتریکیاز خطوط آسیب‌دیده‌ برق، به‌عنوان منابع‌ داخلی در گزارشات متداول نیستند و برای‌ کسانی‌ که آن‌ را گزارش‌ کرده‌اند شناخته‌ شده‌ نیستند. علاوه‌بر بادها، پیچندها تغییراتی در متغیرهای‌ جوی مانند دما،رطوبت و فشار جو را نشان‌می‌دهند. برای‌مثال، در ۲۴ ژوئیه سال ۲۰۰۳، در نزدیکی منچستر، داکوتای‌جنوبی فشار جو در حدود ۱۰۰ بار (پاسکال) (۲٫۹۵ اینچ جیوه) کاهش‌یافت. با نزدیک‌شدن تدریجی‌ گرداب، فشار کاهش‌ می‌یافت و سپس فشار به‌ سرعت کاهش‌ یافته و به ۸۵۰بار (پاسکال)(۲۵٫۱۰اینچ جیوه) در مرکز گرداب‌ پیچند رسید، پیش‌ از آنکه گرداب دور شود،افزایش‌ یافت، در نتیجه شکل‌فشار به‌شکل V بود. در مجاورت پیچند، دما تمایل‌به کاهش‌ دارد و رطوبت افزایش‌می‌یابد.[۴۴]

چرخه حیات[ویرایش]

تصاویر فوق نحوی تشکیل یک پیچند را نشان‌ می‌دهد. در ابتدا ابرپایه چرخان، شروع‌ به کم‌ کردن ارتفاع می‌کند. این‌کاهش ارتفاع سبب ایجاد قیف شده، و تا ایجاد باد در نزدیکی سطح‌ زمین، این کاهش‌ ارتفاع ادامه‌ یافته و سبب برخاستن گردوغبار و دیگر اشیا از سطح‌ زمین می‌شود. در نهایت، قیف قابل‌ مشاهده در سطح‌ زمین گسترش‌ یافته و پیچند آغاز و سبب بروز خسارت‌های بزرگی می‌شود. این‌پیچند، در نزدیکی شهردیمیت،تگزاس یکی‌از بزرگترین پیچندهایی بود که‌درطول‌تاریخ مشاهده‌شده‌است.

تشکیل[ویرایش]

هنگامی‌ که طوفان‌مزو به‌ زیر ابرپایه می‌رسد، شروع‌ به سرد و مرطوب‌ کردن هوای سطح‌ زیرین طوفان می‌کند. این‌ همگرایی هوای‌ گرم در بالا و هوای‌ سرد در پایین، سبب ایجاد دیواری از ابر می‌شود. RFD نیز برروی طوفان‌مزو تمرکز کرده، و آن را سبب گرفتن هوای‌ سطح‌ زمین می‌داند. هنگامی‌که فضای‌ بالا تشدید می‌شود، یک‌ فضای‌ کم‌فشار بر روی سطح‌ زمین ایجادمی‌کند. این‌ موضوع سبب پایین‌کشیدن طوفان‌مزو شده و درنتیجه به‌ شکل یک‌ قیف متراکم قابل‌ مشاهده‌است. هنگامی‌که قیف پایین‌ می‌آید، RFD نیز به‌سطح‌ زمین رسیده، سبب‌ ایجاد یک‌ جبهه تندباد می‌کند که می‌تواند درفاصله‌ای‌ خوبی‌ از پیچند خسارت ایجادکند. معمولا ابر قیف‌شکل، پس‌ از رسیدن RFD به‌ زمین، پس‌ از چند دقیقه شروع‌ به‌ایجاد خسارت بر روی‌ زمین می‌کند.[۱۶]

کامل‌شدن[ویرایش]

در ابتدا، پیچند منبع‌مناسبی از گرما و رطوبت از انرژی آن‌ است، و پس‌ از آن تا کامل‌شدن رشدمی‌کند. این فرایند می‌تواند درهرنقطه بین چند دقیقه تا بیش‌ از یک‌ ساعت به‌ طول‌ بیانجامد، و در طول‌ این‌ زمان پیچند بیشترین خسارت را به‌ محیط وارد می‌کند، و در مواردی نادر می‌تواند بیش‌از یک‌ مایل(۱٫۶کیلومتر) را بپیماید. در همین‌ حین، RFD، بادهای سرد محلی را دراطراف پیچند پخش‌کرده، و جریان هوای‌ گرمی‌ که پیچند ازآن تغذیه‌می‌کرد را قطع‌می‌کند.[۱۶]

پراکندگی[ویرایش]

هنگامی‌که RFD به‌ طور کامل در اطراف پیچند قرار گرفت، و مانع‌رسیدن منبع‌ هوای‌ گرم شد، گرداب شروع‌ به تضعیف‌ نمودن کرده و به طناب‌نازکی تبدیل‌می‌شود. این‌مرحله "پراکندگی" است، و اغلب بیش‌ از چند دقیقه طول‌نمی‌کشد. در این‌ مرحله شکل‌ پیچند به‌شدت تحت‌ تاثیر بادهای‌ طوفان قرارگرفته و می‌تواند به‌الگوهای فوق‌العاده‌ای تبدیل‌شود.[۲۶][۲۷] اگرچه پیچند درحال پراکندگی‌است اما هنوز قادر به‌ایجاد خسارت‌ است. طوفان در حال‌ نابودی، به‌شکل یک‌ طناب در آمده و مانند اسکیت‌ بازی که دستان‌ خود را در راستای بدنش می‌گیرد تا سریع‌تر حرکت‌کند، باد نیز دراین نقطه افزایش می‌یابد.[۲۴]

زمانی‌که پیچند وارد مرحله پراکندگی می‌شود، طوفان‌مزو مرتبط با آن نیز تضعیف‌ شده و قسمت‌ پایین که وظیفه تامین‌ انرژی را بر عهده‌ داشت، ارتباطش را از دست‌ می‌دهد. گاهی‌اوقات نیز، گردبادها می‌توانند به‌صورت چرخه توسعه‌یابند. هنگامی‌ که نخستین طوفان‌مزو و پیچند همراه پراکنده‌می‌شوند، جریان‌طوفان ممکن‌است به منطقه‌ای‌که به مرکزطوفان نزدیک‌تراست متمایل‌شود. اگر طوفان‌مزو جدید، گسترش‌ پیدا کند، چرخه ممکن‌ است شروع‌ به تولید یک‌ یا چند گرد باد جدید نماید. گاهی‌ اوقات نیز طوفان‌مزو قدیمی (محبوس) و طوفان مزو جدید، به‌طور هم‌زمان یک پیچند تولیدمی‌کنند.

اگرچه نظریه چگونگی تشکیل پیچند، حیات و از هم‌ پاشیدنش به‌طور گسترده‌ای پذیرفته‌ شده‌ است، اما این نظریه نحوه شکل‌گیری پیچندهای کوچکتر، همچون فواره‌زمین، پیچندهای با عمر طولانی، و یا پیچندهای چندگردابی را نمی‌تواند توضیح‌دهد. هریک‌از این‌ها مکانیزه‌های مختلفی دارند که نحوه توسعه آنان را تحت‌تاثیر قرارمی‌دهد- بااین‌حال بیشتر پیچندها از یک الگوی‌ مشابه پیروی می‌کنند.[۴۵]

انواع[ویرایش]

چندگردابی[ویرایش]

پیچند متوالی آوریل سال۱۹۵۷ بیرون‌از دالاس در۲آوریل، سال۱۹۵۷

پیچندهای چندگردابی نوعی‌ از پیچندها هستند که در آن دو یاچند ستون هوای دورانی در حول یک‌ مرکز چرخش‌ دارند. امکان روی‌دادن پیچندهای چندگردابی در هر انتشار وجود دارد، اما اغلب در پیچندهای‌ شدید مشاهده‌شده‌است. این‌ گرداب‌ها اغلب مناطق‌ کوچکی را با خسارت‌های فراوان در طول‌ مسیر خود تا پیچند اصلی ایجاد می‌کنند.[۴][۱۶] این پدیده با پیچندهای ماهواره‌ای که درآن پیچندهای کوچک‌تر در کنار پیچند بزرگ‌تر شکل‌ می‌گیرند متفاوت‌است و پیچند قوی‌تر همان طوفان‌مزو را به‌همراه‌ دارد. پیچند ماهواره‌ای ممکن است در مدار دور پیچند بزرگ‌تر چرخش‌ کند (از روی نامش) و ظاهر یک پیچند بزرگتر با چندگرداب را به‌ خود بگیرد. با این‌حال پیچند ماهواره‌ای چرخه مجزایی دارد و از قیف اصلی بسیار کوچکتر است.[۴]

گردباد دریایی[ویرایش]

گردباد دریایی در نزدیکی سواحل مرجانی فلوریدا در سال ۱۹۶۹

گردباد دریایی توسطخدمات هواشناسی ملی ایالات متحده آمریکا باعنوان پیچندی که بر روی آب است تعریف‌شده‌است. درحالی‌که محققان گردبادهای دریایی «آب‌وهوای نسبتاخوب» را از گردبادهای دریایی پیچندی جدا کرده‌ اند. گردبادهای دریایی آب‌وهوای خوش، شدت کمتری دارند اما به‌مراتب متداول‌ بوده و مشابه‌ شیاطین گردوغبار و فواره‌ زمین عمل‌ می‌کنند. آنها بیشتردر پایگاه ابر کومه‌ای ستبر بر روی آب‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری شکل‌می‌گیرند. آنها بادهای نسبتاضعیف و جریان آرام دارند و به‌ طور معمول به‌ آرامی سفر می‌کنند. آنها اغلب درسواحل مرجانی فلوریدا و در شمال دریای آدریاتیک اتفاق‌ می‌افتند.[۴۶][۴۷][۴۸] در مقابل گردبادهای دریایی پیچندی، پیچندهای قدرتمندتری بر روی آب هستند. آن‌ها بیشتر برروی آب تشکیل‌ شده و شباهت فراوانی به پیچندهای طوفان‌مزو، و یا پیچندهای قدرتمندی‌که بر روی آب سیر می‌کنند دارند. ازآنجایی‌که آنها از طوفان‌های تندری شکل‌می‌گیرند، شدت، سرعت و عمرطولانی‌تری نسبت به گردبادهای‌دریایی آب‌هوای‌ خوش دارند، درنتیجه بسیار خطرناک هستند.[۴۹] درآمارگیری رسمی پیچندها، گردبادهای دریایی شمارش نمی‌شوند تا زمانی‌ که زمین‌ را نیز تحت‌ تاثیر قرار دهند، هر چند برخی‌ از سازمان‌های آب‌وهوایی در اروپا، گردبادهای دریایی و پیچندها را باهم شمارش‌ می‌کنند.[۴][۵۰]

فواره زمین[ویرایش]

فواره زمین یا پیچند لوله‌ای گردوغبار، پیچندی‌ است که با طوفان‌مزو هیچ ارتباطی‌ندارد. نام این‌نوع پیچند از ویژگی‌هایی است که باعنوان "گردبادهای دریایی برروی زمین" شناخته‌می‌شوند. فواره‌های زمین و گردبادهای دریایی اشتراکات بسیاری از جمله خصوصیات مشترک، هم‌چون ضعف‌ نسبی، طول‌ عمر کوتاه، قیف‌ متراکم‌ صاف هستند که اغلب نیز به‌سطح‌زمین نمی‌رسند. فواره‌زمین هم‌چنین ابری‌ از گردوغبار تولیدمی‌کند که‌ با توجه به مکانیک‌های مختلف‌ پیچندها هنگام تماس‌ با زمین شکل‌می‌گیرد. اگرچه معمولا پیچندهای‌ کلاسیک ضعیف‌تر، قادربه تولید بادهای‌قدرتمندی هستند که می‌توانند خسارت‌های جدی وارد کنند.[۴][۱۶]

دوران‌های مشابه[ویرایش]

تندباد[ویرایش]

یک تنوره دیو در آریزونا

تندباد، نوعی چرخنده‌عمودی بسیار کوچک است که با جبهه‌تندباد در ارتباط می باشد. به‌دلیل‌ اینکه آن‌ها با هیچ ابری به‌عنوان پایه در ارتباط نیستند، اختلاف‌ نظرهایی در خصوص اینکه آیا آنها جزو پیچندها محسوب‌ می‌شوند، وجوددارد. آن‌ها هنگامی‌که هوای سرد باسرعت ازهوای‌خشک رعدوبرق ازطریق یک جرم‌ثابت جدا می‌شوند، شکل می‌گیرد و درنتیجه اثر «نورد» رخ‌ می‌دهد (اغلب ازطریق یک ابر کمانی). اگر برش باد به‌اندازه کافی‌ قوی باشد، در نتیجه چرخش به‌صورت عمودی یامورب تبدیل‌ شده و به زمین متصل‌می‌شود. درنتیجه تندباد شکل‌می‌گیرد.[۴][۵۱] تندبادها سبب خسارت‌های جزئی در نواحی‌ کوچکتر می‌شوند اما در مناطق که در معرض باد مستقیم قراردارد، خساراتی وارد می‌کنند.

تنوره دیو[ویرایش]

تنوره دیو شبیه‌ به یک پیچند اما در یک ستون‌ چرخش‌ عمودی هوا عمل‌ می‌کند. با این‌ حال، آنها درزیر آسمان‌صاف تشکیل‌شده و قوی‌تر از پیچندهای ضعیف نیستند. آنها هنگام تشکیل یک جبهه هوای‌همرفتی قوی درنزدیکی‌زمین و دریک روز گرم ایجاد می‌شوند. در صورتی‌ که برش‌ باد به‌ اندازه‌ کافی در سطح‌ پایینی باشد، هوای در حال‌ صعود می‌تواند با کوچکترین حرکت طوفان در سطح‌ زمین، گسترش‌ یابد. آن‌ها به‌دلیل‌اینکه در آب‌وهوای‌ نسبتا خوب شکل‌گرفته و همراه هیچ‌ابری نیستند، پیچند محسوب‌نمی‌شوند. بااین‌حال آنها می‌توانند درمواردی منجربه ایجادخسارت درمناطق‌خشک شوند.[۲۲][۵۲]

گردباد آتشین[ویرایش]

در مقیاس‌کوچکتر، دوران‌های شبیه پیچند می‌توانند در نزدیکی هر منبعی با سطح حرارت بالا تشکیل‌ شوند. آن‌هایی که در نزدیکی آتش‌سوزی جنگل رخ‌ می‌دهند، گردباد آتشین نام‌ دارند. آن‌ها جزو پیچندها محسوب‌نمی‌شوند، به‌جز درمواردی‌نادر که آن‌ها به ابر آتش‌کومه‌ای متصل‌هستند. پیچندهای آتشین معمولا به‌اندازهٔ پیچندهای همراه‌ با رعدوبرق قوی نیستند. بااین‌حال می‌توانند خسارت‌های قابل‌توجهی واردکنند.[۵۳]

تنوره بخار[ویرایش]

تنوره بخار یک جبهه‌ هوای دوار است که شامل بخار یا دود می‌باشد. تنوره بخار بسیار کمیاب می‌باشد. آن‌ها اغلب از دود منتشره از دودکش‌های نیروگاه‌ها تشکیل‌می‌شوند. چشمه آب‌گرم و بیابان‌ها مکانی مناسب برای شکل‌گیری تنوره بخار است. هنگامی‌ که هوای‌ سرد قطب‌ شمال از آب‌های نسبتا گرم عبورمی‌کند، این پدیده می‌تواند رخ‌دهد.[۲۲]

شدت و آسیب‌ها[ویرایش]

مقیاس فوجیتا و مقیاس فوجیتای افزوده پیچندها را براساس خسارات وارده ارزیابی می‌کنند. با استنباط کارشناسان تخمین مهندسی باد و توصیف بهتر خسارات، مقیاس فوجیتای افزوده نسخه بروز رسانی‌شده مقیاس فوجیتای قبلی است. مقیاس EF به‌گونه‌ای طراحی‌ شده‌است که پیچندها همان امتیازی که در مقیاس فوجیتا دریافت‌ می‌کردند را داشته‌ باشند و از سال۲۰۰۷ در ایالات متحده آمریکا به‌ اجرا درآمد. یک پیچند با EF0 به درختان خساراتی‌ زده ولی به‌ تاسیسات اساسی آسیبی نمی‌رساند، در حالی‌ که یک پیچند با EF5 می‌تواند پایه‌های ساختمان را کنده و حتی سبب تغییر شکل در آسمان خراش‌های‌ بزرگ شود. مقیاس مشابه TORRO نیز از T0 برای پیچندهای بسیار ضعیف تا T11 برای قدرتمند ترین پیچندهای شناخته‌شده رتبه‌بندی شده‌است. اطلاعات رادار دوپلرپالسرادار هواشناسی، تصویرسنجی و الگوهای چرخش زمین (درجه‌های چرخزاد) نیز برای آنالیز شدت و تعیین اندازه مورداستفاده قرارمی‌گیرند.[۴][۵۴][۵۵]

خانه‌ای که نشانگر خسارت EF1است. سقف و درب گاراژ آسیب‌دیده اما دیوارها و قسمت‌های اصلی خانه سالم هستند.

پیچندها بدون در نظر گرفتن شکل، اندازه و محل‌ وقوع از لحاظ شدت تفاوت‌هایی دارند، درنتیجه پیچندهای قدرتمند بزرگ‌تر از پیچندهای ضعیف هستند. ارتباط طول‌ مسیر و مدت‌زمان نیز تفاوت‌هایی دارد، هرچند که پیچندهای مسیرهای طولانی قدرتمندتر هستند.[۵۶] درمورد پیچندهای قوی‌تر تنها در بخش کوچکی‌ از راه شدت بیشری‌ دارند، و شدت‌شان بیشتراز پیچند چندگردابیاست.[۵۳]

در ایالات متحده آمریکا ۸۰ درصد پیچندها رتبهEF0 و EF1 دارند. میزان وقوع پیچند، با افزایش قدرت به‌سرعت کاهش‌ می‌یابد. کمتر از ۱درصد پیچندها ویرانگر هستند(EF4، T8 یا قوی‌تر).[۵۷] خارج‌از دشت پیچند و در کل شمال‌آمریکا، پیچندهای ویرانگر بسیار کمیاب هستند. ظاهرا این نتایج با استفاده از تحقیقات کلی و گسترده در سرتاسر جهان به‌دست آمده و نتایج نسبتا مشابه یکدیگرند. تعداد محدودی پیچند در اروپا، آسیا، آفریقای‌جنوبی و جنوب‌شرقی آمریکا رخ‌می‌دهند.[۵۸]

اقلیم شناسی[ویرایش]

مناطقی‌ از جهان که پیچندها در آنجا رخ‌ می‌دهند بارنگ نارنجی مشخص‌شده‌است.

ایالات‌ متحده آمریکا بیشترین تعداد پیچندها در جهان را به‌خود اختصاص‌ داده‌است به‌ طوری‌ که این‌ میزان ۴ برابر اروپا می‌باشد.[۵۹] این موضوع بیشتر به‌دلیل جغرافیای منحصربه‌فرد این قاره‌است. آمریکای‌شمالی قاره‌ای وسیع است که از منطقه گرمسیری تا شمالگان گسترش‌ یافته و هیچ رشته‌ کوه شرقی-غربی درآن وجودندارد تا مانع نفوذ هوا بین این دو ناحیه شود. در عرض‌های جغرافیایی، جایی‌که بیشترین پیچندهای جهان درآنجا رخ‌می‌دهد، رشته‌کوه راکی مانع ورود رطوبت و باد بیش‌وز شده، هوای خشکی را در میانه‌های تروپوسفر می‌دمد و موجب روی‌داد سایکلو جنسیس در شرق رشته‌کوه می‌شود. افزایش جریان‌های‌ غربی از رشته‌کوه راکی، در زمانی‌ که جریان‌ هوا قوی است، منجربه تشکیل یک خط خشک می‌شود،[۶۰] این هنگامی‌ است‌ که خلیج مکزیک رطوبت‌های موجود در قسمت‌های جنوبی را به‌ سمت شرق می‌فرستد. این توپوگرافی منحصربه‌فرد از برخوردهای مکرر هوای گرم و سرد، درشرایطی‌که طوفان‌های طولانی‌مدت درطول‌سال رخ‌می‌دهند، جلوگیری می‌کند. بخش‌بزرگی‌از این پیچندها درمناطق مرکزی ایالات متحده که به دشت پیچند معروف‌است، رخ‌ می‌دهند.[۶] این منطقه، تا کانادا، علی‌الخصوص انتاریو و دشت‌های کانادا گسترش‌ یافته‌است، هرچندکه جنوب‌ شرقی استان کبک، قسمت‌های مرکزی [[بریتیش کلمبیا و نیوبرانزویک نیز شاهد رخ‌ دادن پیچند هستند.[۶۱] پیچندها هم‌چنین در قسمت‌های شمال‌شرقی مکزیک نیز رخ‌می‌دهند.[۴]

ایالات‌ متحده آمریکا میانگین ۱۲۰۰پیچند در سال را به‌خود اختصاص‌داده‌است. کشورهلند میانگین بیشترین تعداد پیچند دریک مکان خاص درون یک‌ کشور را به‌خود اختصاص داده (سالانه بیش‌از ۲۰، یا ۰٫۰۰۱۳ در مایل مربع(۰٫۰۰۰۴۸ درکیلومترمربع)) و پس‌ از آن کشور بریتانیا (سالانه حدود۳۳، یا ۰٫۰۰۰۳۵درمایل‌مربع (۰٫۰۰۰۱۳درکیلومترمربع))قرار دارد،[۶۲][۶۳] اما بیش‌تر این‌پیچندها کوچک‌هستند و خسارات جزئی برجای‌می‌گذارند. باتوجه‌به تعدادحوادث اتفاق‌افتاده و نادیده‌گرفتن منطقه، بریتانیا با داشتن فواره‌های زمین، بیشتراز سایرکشورها تحت‌تاثیر پیچندها قراردارد.[۵۹]

شدت‌ فعالیت پیچندها درایالات‌ متحده‌ آمریکا. مناطق‌ تیره‌رنگ نشانگر دشت پیچند است.

پیچندها سالانه به‌طورمیانگین ۱۷۹نفر را در بنگلادش به‌ کام‌ مرگ‌ می‌کشند که در میان سایر کشورها بیشترین مقدار است.[۶۴] تراکم‌ جمعیت‌ بالا، کیفیت‌ پایین ساختمان‌ها و کمبود دانش‌ نسبت‌ به پیچندها، در کنار سایر عوامل دلیل این‌ موضوع می‌باشد.[۶۴][۶۵] دیگر مناطق‌ جهان همچون آفریقای‌ جنوبی، منطقه لاپلاتا باسین، قسمت‌هایی‌ از اروپا، استرالیا و نیوزلند و شرق‌ آسیا نیز شاهد پدیده پیچند هستند.[۷][۶۶]

پیچندها بیشتر در فصل‌ بهار اتفاق می‌افتند و در فصل‌زمستان از کمترین تعداد برخوردارند، اما در مناطقی‌ که شرایط‌ مناسب است، در هر زمانی‌ از سال می‌تواند رخ‌دهند.[۵۳] بهار و پاییز شاهد بیشترین تعداد پیچند است، زیراکه در این‌فصل‌ها، بادهای قدرتمند، و شرایط نامناسب‌ جوی برقراراست.[۶۷] پیچندها هم‌چنین می‌توانند در نتیجه چشم توفان نیز اتفاق‌بیافتند و تا پایان ریزش‌ها نیز باقی‌بمانند.[۶۸]

وقوع پیچندها هم‌چنین به‌دلیل نورسفید به‌زمان روز نیز بستگی‌دارند.[۶۹] در کل، بیشتر پیچندها در ساعات آخر بعد از ظهر بین ساعت ۳ تا ساعت ۷ محلی اتفاق‌ می‌افتند زمان‌ اوج این اتفاق ساعت ۵ بعدازظهر است.[۷۰][۷۱][۷۲][۷۳][۷۴] پیچندهای مخرب در هر ساعتی‌ از روز می‌توانند رخ‌دهند. پیچند گینیس‌ویل در سال ۱۹۳۶، یکی‌از مرگبارترین پیچندها درطول‌تاریخ‌بود که درساعت ۸:۳۰صبح به‌ وقت‌ محلی اتفاق‌افتاد.[۵۳]

ارتباط با اقلیم و تغییرات اقلیمی[ویرایش]

پیچند شماری سالیانه ایالات متحده‌آمریکا که ازسال۱۹۷۶تا۲۰۱۱ در مرکز اطلاعات ملی هوایی این‌کشور صورت‌می‌گیرد

ارتباطاتی با اقلیمهای مختلف و روندهای زیست‌محیطی وجوددارد، به‌عنوان مثال، افزایش دمای سطح‌دریا در یک منطقه ی‌ سرچشمه (مانند خلیج مکزیک و دریای مدیترانه) مقدار رطوبت‌ هوا را افزایش‌می‌دهد. رطوبت افزایش یافته می‌تواند موجب افزایش آب‌وهوای بحرانی و فعالیت پیچند مخصوصا در فصل‌سرد شود.[۷۵]

برخی شواهد حاکی‌ از آنست که نوسانات جنوبی با تغییرات فعالیت پیچند ارتباط ضعیفی دارد که با توجه به فصل، منطقه و نیز با در نظر داشتن اینکه آیا نوسانات جنوبی ال نینیو در فاز ال‌نینیو است و یا فاز لانینیا، متغیر می‌باشد.[۷۶]@

تغییرات‌ اقلیمی می‌تواند بوسیلهٔ دور پیوندها پیچندها را در تغییر جریان جتی و الگوهای آب‌وهوایی بزرگتر تحت‌ تأثیر قرار دهد. پیوند اقلیم-پیچند بوسیلهٔ نیروهایی که الگوهای‌ بزرگتر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند و نیز از طریق ماهیت موضعی و کم‌ تفاوت پیچندها مغشوش‌ می‌شود. گرچه گمان این‌موضوع که گرمایش زمین ممکن‌ است بر روندهای‌ موجود در فعالیت پیچند تأثیر گذارد[۷۷] منطقی‌است ولی به جهت پیچیدگی، ماهیت‌ موضعی طوفان‌ها و نیز مسائل مربوط به کیفیت پایگاه داده‌ها، هیچ تأثیر این چنینی تاکنون قابل‌شناسایی نبوده‌است. هرتأثیری بر حسب‌منطقه متفاوت خواهدبود.[۷۸]

شناسایی[ویرایش]

مسیرحرکت پیچند برفراز ویسکانسن در۲۱آگوست سال ۱۸۵۷

تلاش‌های‌ جدی جهت هشدار دربارهٔ خطر پیچندها در اواسط قرن‌ بیستم در ایالات متحده آغاز شد. قبل‌از دههٔ ۱۹۵۰، تنها روش شناسایی یک پیچند از طریق‌ شخصی بود که آن‌ را به‌عینه بر روی‌زمین مشاهده‌می‌کرد. اکثر اوقات، خبر مربوط‌ به پیچند بعد از طوفان به ادارهٔ هواشناسی منطقه می‌رسید. اما با اختراع رادارهواشناسی، مناطق نزدیک به ادارهٔ محلی می‌توانستند هشدار مربوط به آب‌وهوای بحرانی را از پیش دریافت‌ کنند. نخستین هشدارهای‌ عمومی در خصوص قریب‌الوقوع بودن پیچندها در سال ۱۹۵۰ صادر شد. اولین حالت آماده‌ باش در خصوص مساعد بودن شرایط برای پیچندها و نیز چشم‌اندازهای همرفتی در سال ۱۹۵۲ صادرشد.[۷۹] درسال ۱۹۵۳، وجود ارتباط بین هوک‌اکوها و پیچندها تأییدشد. با تشخیص این علائم راداری، هواشناسان توانستند طوفان‌های تندری را که احتمالاً منجربه پیچندهایی از ده‌ها مایل دورتر می‌شدند، شناسایی‌کنند.[۸۰]

رادار[ویرایش]

امروزه اکثر کشورهای توسعه‌ یافته شبکه‌ای از رادارهای‌ هواشناسی دارند که هنوز هم به‌عنوان روش‌ اصلی جهت شناسایی علائمی به‌کار می‌روند که احتمالاً با پیچندها درارتباط اند. در ایالات متحده و تعدادی‌ از کشورهای‌دیگر، از ایستگاه‌های رادار هواشناسی دوپلر استفاده‌می‌شود. این‌ابزار، سرعت و جهت شعاعیبادها را (به‌سمت رادار یا دور از رادار) در یک طوفان می‌سنجند و بنابراین می‌توانند متوجه شواهدی‌ از چرخش در طوفان‌هایی با فاصلهٔ بیش‌ از ۱۰۰ مایلی (۱۶۰ کیلومتری) شوند. وقتی طوفان‌ها از رادار دور هستند، تها نواحی بالادستی که در حیطهی طوفان قراردارند مورد توجه قرارمی‌گیرند و از نواحی‌مهم پایین‌دستی نمونه‌ برداری صورت‌ نمی‌گیرد.[۸۱] رزولوشن داده‌ها نیز با فاصله از رادار کاهش‌می‌یابد. برخی شرایط آب‌وهوایی که منجر به فرایند تشکیل‌ پیچند می‌شوند، توسط رادار به آسانی قابل‌ تشخیص نمی‌باشند و گاهی پیشرفت پیچند می‌تواند سریعتر رخ‌دهد، پیش‌ از آنکه رادار بتواند کار پویش را به‌ اتمام‌ رسانده و دستهٔ داده‌ها را ارسال‌نماید. همچنین اکثر نواحی‌پرجمعیت زمین، اکنون ازطریق ماهوارهٔ زیست‌محیطی عملیاتی زمین-ساکن (GOES) که در کمک به پیش‌بینی کوتاه‌مدت طوفان‌های پیچندی مؤثراست، قابل‌ رؤیت می‌باشند.[۸۲]

یک تصویر راداری داپلر چهارچرخاز یک هوک اکو و مرتبط با طوفان‌مزو در پیچند سال ۲۰۰۹ در گوشن‌کانتی، ویومینگ. طوفان‌مزوهای قوی‌تر درمناطق‌ مجاور با رنگ‌زرد و آبی (برروی رادارهای‌ دیگر، قرمز روشن و سبز روشن) و نشانگر روی‌دادن یک‌ پیچند است.

تشخیص طوفان[ویرایش]

در اواسط دههٔ ۱۹۷۰، سرویس هواشناسی ملی ایالات متحده آمریکا (NWS)، تلاش‌هایش را برای تربیت نیروهای تشخیص‌دهنده‌ی‌ طوفان افزایش‌ داد تا مشخصه‌های‌ کلیدی طوفان‌هایی که حاکی‌از تگرگ شدید، بادهای‌مخرب و پیچندها می‌باشند و نیز ویژگی‌های‌ خود خسارت و سیل‌ناگهانی را تشخیص‌دهند. این برنامه هشدار هوایی نامیده‌ شد و تشخیص دهندگان، معاونان کلانتر محلی، نیروهای‌ پلیس‌ ایالتی، آتش‌نشانان، رانندگان آمبولانس، اپراتورهای رادیویی آماتور، دیده‌بانان دفاع غیرنظامی (که اکنون مدیریت بحران نامیده‌می‌شود)، شکارچیان طوفان و مردم‌عادی بودند. زمانی‌که آب و هوای بحرانی پیش‌بینی‌ شود، ادارات سرویس‌ هواشناسی محلی از این تشخیص‌دهندگان درخواست می‌کند مراقب آب و هوای بحرانی باشند و فوراً وجود هرگونه پیچندی را گزارش‌ کنند. به‌ این‌ترتیب، اداره می‌تواند در مورد خطر احتمالی هشدار دهد.

معمولاً تشخیص‌دهندگان به‌ نیابت از سازمان‌ خود تربیت‌ می‌شوند و نتیجتاً به‌خود آن‌ها نیز گزارش می‌دهند. سازمان‌ها، سیستم‌های هشدار عمومی نظیر آژیرها و سیستم‌های‌اضطراری هشدار(EAS) را فعال‌ می‌کنند و گزارش خود را به NWS ارائه‌ می‌دهند.[۸۳] بیش از ۲۳۰۰۰۰ نیروی کارآزمودهٔ تشخیص‌ دهندهٔ آب‌وهوا در کل آمریکا وجود دارند که همگی متعلق به برنامهٔ هشدار هوایی می‌باشند.[۸۴]

در کانادا، شبکهٔ مشابهی‌ از مراقبین آب‌وهوا وجود دارند که همگی به‌عنوان داوطلب مشغول به فعالیت‌اند و هشدار کان نامیده می‌شوند. این نیروها که تعدادشان به بیش‌ از هزار داوطلب می‌رسد به تشخیص آب‌وهوای بحرانی کمک می‌کنند.[۸۲] در اروپا چندین کشور در حال سازمان‌دهی شبکه‌های تشخیص‌دهنده تحت‌ نظارت هشدارهوایی اروپا[۸۵] می‌باشند و سازمان تحقیقاتی پیچند و طوفان (TORRO) نیز از سال ۱۹۷۴ با شبکه‌ای‌ از تشخیص‌دهندگان در بریتانیا کماکان به کار خود ادامه‌می‌دهد.[۸۶]

تشخیص‌دهندگان طوفان به‌این‌دلیل مورد نیاز هستند که سیستم‌های‌ راداری نظیر نکسراد، هیچ پیچندی را تشخیص نمی‌دهند و تنها گویای علائمی هستند که دال بر وجود پیچندهایی می‌باشند.[۸۷] رادار ممکن‌است قبل‌ازاین‌که هرگونه شواهد تصویری مبنی‌بر وجود پیچند یا پیچندی‌ احتمالی وجودداشته باشد، هشدار دهد ولی واقعیت زمینی از دید یک مشاهده‌گر می‌تواند یا تهدید را تأییدکند و یا تشخیص‌ دهد که احتمال پیچند وجودندارد.[۸۸] توانایی تشخیص‌دهنده در دیدن آن‌چه‌که رادار نمی‌تواند ببیند، زمانی اهمیت می‌یابد که فاصله از محل رادار افزایش‌ یابد، چون پرتو رادار در ارتفاعی که از خود رادار فاصلهٔ زیادی دارد به‌تدریج افزایش‌ می‌یابد که‌این‌ خود بیشتر به‌دلیل انحنای زمین است و نهایتاً پرتو نیز منتشرمی‌شود.[۸۱]

شواهد تصویری[ویرایش]

یک ابر دیوار دوار به‌همراه جبهه هوای‌ سمت عقب که به‌وضوع از روبرو قابل مشاهده‌است.

تشخیص‌دهندگان طوفان آموزش می‌بینند تا بفهمند که آیا طوفانی که از فاصله دیده‌می‌شود یک ابر طوفانی ابرحفره است یانه. آنها معمولاً قسمت عقبی آن‌ را نظاره‌ می‌کنند، جایی‌ که به‌عنوان منطقه‌ی‌ اصلی جریان‌هوای‌ صعودی و ورودی می‌باشد. زیر جریان صعودی، کف عاری از باران قرار دارد و گام‌ بعدی فرایند تشکیل پیچند، شکل‌گیری یک ابر دیوار چرخان می‌باشد. اکثر پیچندهای‌شدید به‌همراه ابردیوار برروی ناحیهٔ پشتی یک ابر حفره اتفاق‌می‌افتند.[۵۷]

شواهدی که نشان‌از ابر حفره بودن نوع ابر طوفانی دارند عبارتنداز شکل و ساختار طوفان، مشخصات برج ابر مانند یک برج جریان صعودی سخت‌ و نیرومند، یک تاج‌ پرتابی مداومو بزرگ، یک سندان سخت (مخصوصاً زمانی که در مقابل بادهای شدید سطح فوقانی باشد) و ظاهری مارپیچ یا خطوطی ابری. زیرطوفان و نزدیک جایی‌ که اکثر پیچندها قراردارند، شواهدی‌ که دال‌بر وجود یک ابرحفره و احتمال وقوع پیچندها می‌باشند عبارتنداز دستهٔ جریان هوای‌ورودی (مخصوصاً به‌هنگام انحنا) مثل یک دم‌ سگ آبی و سرنخ‌های دیگر از قبیل قدرت جریان ورودی، گرماو رطوبت جریان هوای‌ ورودی، ظاهر طوفان که آیا بیشتر تحت‌تأثیر جریان ورودی است یا خروجی؟ و نهایتاً اینکه فاصلهٔ هستهٔ بارشی ضلع جلویی از ابردیوار چقدراست؟ فرایند تشکیل پیچند، بیشتر درقسمت رابط جریان صعودی و فروهنج ضلع پشتی محتمل‌است و مستلزم تعادل بین جریان خروجی‌ و ورودی می‌باشد.[۱۶]

تنها ابرهای‌ دیواری که می‌چرخند پیچندها را بوجود می‌آورند و معمولاً ۵ تا۳۰ دقیقه از پیچند جلو می‌زنند. ابرهای دیوار درحال چرخش می‌توانند نمونه‌ی‌عینی یک سامانهٔ میان-چرخند سطح پایین باشند. به‌غیر از یک کرانهٔ سطح پایین، فرایند تشکیل پیچند بسیار بعید است، مگر اینکه فروهنج ضلع پشتی اتفاق افتد که معمولاً بوسیلهٔ تبخیرابری که در مجاورت گوشهٔ ابر دیوار قراردارد نشان‌داده می‌شود. یک پیچند اغلب به‌هنگام این رویداد و یا به‌فاصلهٔ کمی ازآن رخ‌می‌دهد؛ نخست، یک ابر قیف‌شکل پایین می‌آید و تقریباً در تمامی‌ موارد، زمانی‌که به نیمهٔ راه می‌رسد، چرخشی سطحی بوجود می‌آید که نشان می‌دهد قبل‌ازآنکه میعان چرخش‌سطح را به طوفان متصل‌کند، پیچندی از قبل برروی زمین است. پیچندها همچنین می‌توانند بدون ابرهای دیوار، زیرخطوط طرفین و برروی لبهٔ جلویی اتفاق افتند. تشخیص‌دهندگان، همهٔ نواحی طوفان را به‌همراه ابرپایه و سطح‌آن به‌دقت مشاهده‌می‌کنند.[۸۹]

ترین‌ها[ویرایش]

نقشه‌راه پیچند در شدیدتربن طوفان(۳-۴آوریل،۱۹۷۴).

رکوردشکن‌ترین پیچند درتاریخ، پیچند سه ایالتی بود که در ۱۸ مارس ۱۹۲۵ بخش‌هایی از ایالت‌هایمیسوری، ایلینوی و ایندیانا را درنوردید. اگرچه درآن دوره پیچندها بر اساس هیچ مقیاسی رتبه‌بندی نمی‌شدند ولی این پیچند بیشتر شبیه یک جنگندهٔ F5 بود. این پیچند، رکورد طولانی‌ترین مسیر طی‌شده (۲۱۹ مایل، ۳۵۲ کیلومتر)، بیشترین مدت‌زمان سپری‌شده (حدود ۳٫۵ ساعت) و سریعترین‌ سرعت رو به‌جلو برای یک پیچندعظیم (۷۳ مایل یا ۱۱۷ کیلومتربرساعت) را داراست. علاوه‌براین‌ها، این پیچند مرگبارترین تک پیچند تاریخ ایالات متحده است (با ۶۹۵ کشته).[۵۳] این پیچند در آن‌ زمان، خسارت‌بارترین پیچند تاریخ نیز محسوب‌ می‌شد (بدون در نظر گرفتن تورم)، اما اگر تغییرات جمعیتی در طول‌ زمان را در نظرنگیریم، چندین پیچند دیگر ازاین‌لحاظ از پیچند سه ایالتی پیشی‌ گرفتند. اگر هزینه‌های‌ وارده برحسب ثروت و تورم تنظیم‌ شوند، این پیچند امروزه در جایگاه‌ سوم قراردارد.[۹۰]

مرگبارترین پیچند در تاریخ، پیچند دولتیپور-سالتوریا در بنگلادش بود که درتاریخ۲۶ آوریل ۱۹۸۹ رخ‌ داد و حدود ۱۳۰۰ کشته برجای‌گذاشت.[۶۴] بنگلادش حداقل ۱۹ پیچند در تاریخ داشته که بیش‌از ۱۰۰ هزار کشته درپی‌داشته‌است، تعدادی که تقریباً نصف کل آمار کشته‌های بقیهٔ نقاط دنیاست.

گسترده‌ترین هجوم پیچند که درتاریخ به‌ثبت‌رسیده مربوط است به ۲۵ تا۲۸ آوریل ۲۰۱۱ که ۳۵۵ پیچند تأییدشده را در جنوب‌شرقی ایالات متحده موجب‌شده‌است و ازاین‌تعداد۲۱۱ مورد تنها درطی ۲۴ ساعت رخ‌ دادند. رکوردقبلی مربوط به هجوم پیچندسوپر در سال ۱۹۷۴ بود که حدود ۱۴۸ پیچند را موجب‌شد.

درحالی‌که اندازه‌گیری مستقیم سرعت‌ باد شدیدترین پیچند بدلیل از بین‌ رفتن بادسنج‌های معمولی توسط بادهای شدید و اشیای‌معلق درهوا تقریباً غیرممکن است، اما برخی پیچندها توسط واحدهای راداری سیار داپلر مورد پیمایش قرارگرفتند، واحدهایی که می‌توانند تخمین خوبی از بادهای پیچندی ارائه‌دهند. بیشترین سرعت‌باد محاسبه‌شده دریک پیچند که بیشترین سرعت باد ثبت شده در سیاره نیز محسوب‌می‌شود، ۲۰ ± ۳۰۱ مایل‌برساعت (۳۲ ± ۴۸۴ کلیومتر برساعت) درF5 متعلق بهپیچند ایالت اوکلاهاماست، پیچندی‌که منجربه کشته‌شدن ۳۶ نفر شد.[۹۱] اگرچه این‌اندازه‌گیری درحدود ۱۰۰ پایی (۳۰ متری) سطح‌زمین انجام‌گرفت، اما این گواهیست بر قدرت شدیدترین پیچندها.[۲]

طوفان‌هایی که منجربه ایجاد پیچند می‌شوند، می‌توانند جریان‌های صعودی شدیدی درمعرض نمایش قرار دهند، جریان‌هایی که گاهی متجاوز از ۱۵۰ مایل‌برساعت (۲۴۰ کیلومتربرساعت) می‌باشند. بقایای به‌جای‌مانده‌از یک پیچند می‌توانند به طوفان والد ملحق‌شوند و مسیری بسیارطولانی را طی‌کنند. پیچندی که در نوامبر ۱۹۱۵ شهر گریت بند کانزاس را تحت تأثیر قرارداد موردی غیرعادی بود، جایی‌که بارانی از بقایای به‌جامانده به فاصلهٔ ۸۰ مایلی (۱۳۰ کیلومتری) از شهر به‌راه‌افتاد، کیسهٔ آردی در فاصلهٔ ۱۱۰ مایلی (۱۸۰ کیلومتری) از شهر و نیز چکی برگشت خورده متعلق به بانک شهر در مزرعه‌ای بیرون‌ازشهر پلمایرا،نبراسکا و در فاصلهٔ ۳۰۵ مایلی از شمال‌ شرقی شهر پیداشدند.[۹۲] گردبادهای مکنده و پیچندها به عنوان توجیحی برای نمونه‌هایی از بارش ماهی و دیگر حیوانات مطرح‌شده‌اند.[۹۳]

ایمنی[ویرایش]

اگرچه پیچندها می‌توانند در آن‌ واحد هجوم‌ آورند، اما اقدامات پیشگیرانه و احتیاط آمیزی وجوددارند که مردم می‌توانند با انجام آن‌ها شانس در امان ماندن خود را افزایش‌دهند. کارشناسانی مانند مرکز پیش‌بینی طوفان در صورت صدور هشدار وقوع پیچند، داشتن برنامه‌ای از پیش‌ تعیین‌شده را توصیه می‌کنند. در صورت اعلام هشدار، رفتن به زیرزمین یا اتاق‌همکف یک ساختمان‌مقاوم شانس زنده‌ ماندن را بسیار افزایش‌می‌دهد.[۹۴] در نواحی مستعد پیچند، بسیاری‌از ساختمان‌ها در ملک خود زیرزمین‌هایی به‌صورت جان‌پناه در برابر طوفان دارند. این پناهگاه‌های زیرزمینی جان هزاران نفر را نجات‌داده‌اند.[۹۵]

برخی کشورها آژانس‌های هواشناسی دارند که پیش‌بینی وضع پیچندها را مخابره‌می‌کنند و موجب افزایش سطح‌ آگاهی نسبت‌به یک پیچند احتمالی می‌شوند (به عنوان مثال اعلام حالت آماده‌باش و هشدار نسبت‌ به وقوع پیچند در ایالات متحده و کانادا). رادیوهای هواشناسی، به‌هنگام اعلام خطر نسبت‌ به وقوع آب و هوای بحرانی برای منطقهٔ محلی، اعلام هشدار می‌کنند، هرچند این موارد عمدتاً در ایالات متحده ممکن‌ هستند. هواشناسان توصیه می‌کنند که رانندگان، وسایل نقلیهٔ خود را کاملاً درکنار جاده پارک کنند (تا سد راه کمک‌های اورژانسی نباشند) و به‌دنبال پناهگاهی مداوم باشند، مگرآنکه پیچند بسیار دور و کاملاً قابل‌رؤیت باشد. اگرهیچ پناهگاه مقاومی در نزدیکی‌ها نباشد، بهترین گزینه‌ی‌ بعدی خم‌شدن در یک جوی‌آب است. پل‌های‌هوایی در بزرگراه‌ها یکی‌از بدترین مکان‌ها برای پناه‌گیری به‌هنگام وقوع چرخند است، به‌این‌دلیل‌که فضای بسته مستعد افزایش سرعت‌باد است و امکان پراکنده‌کردن بقایای به‌جای مانده از اشیا را در زیرپل‌هوایی فراهم می‌کند.[۹۶]

اساطیر و باورهای غلط[ویرایش]

فرهنگ‌ عامه آسمان‌ سبز را اغلب با پیچند تداعی‌ می‌کند و اگرچه این پدیده ممکن‌ است با آب‌وهوای بحرانی ارتباط داشته‌ باشد اما هیچ مدرکی در خصوص ارتباط آن به‌ویژه با پیچند وجود ندارد.[۹۷] اغلب تصور می‌شود که بازکردن پنجره‌ها از آسیب ناشی از پیچند می‌کاهد. درحالی‌ که درون یک پیچند شدید افت زیادی در فشاراتمسفری وجوددارد، اما بعیداست که این افت‌فشار برای ویران‌کردن یک خانه کافی‌ باشد. برخی‌تحقیق‌ها حاکی‌ازآنست که بازکردن پنجره‌ها ممکن‌است درواقع شدت‌ خسارت پیچند را افزایش‌دهد. یک‌ پیچند شدید می‌تواند خانه‌ای را ویران‌ کند، خواه پنجره‌هایش باز باشند یا بسته.[۹۸][۹۹]

پیچند شهر دریاچه‌نمک سال ۱۹۹۹ بسیاری‌از تصورات‌غلط ازجمله‌اینکه پیچند نمی‌تواند در مناطقی مانند یوتا یا شهرها رخ‌دهد را رد کرد.

باور غلط دیگری که در بین مردم شایع‌است این می‌باشد که پل‌های‌هوایی در بزرگراه‌ها پناهگاه‌هایی مناسب در برابر پیچندها هستند. بخشی‌ازاین باور حاصل فیلمی می‌باشد که طی هجوم پیچندی در سال۱۹۹۱ در شهر آندوور، کانزاس ضبط شد و به‌سرعت دربین‌مردم انتشار یافت. دراین فیلم، کارکنان بخش‌ خبری و تعدادی‌ از مردم عادی در زیر پل‌هوایی کانزاس پناه می‌گیرند و باعبور پیچند ازکنارشان ازحادثه جان‌سالم به‌درمی‌برند.[۱۰۰] بااین‌حال، پل هوایی بزرگراه مکانی‌ خطرناک در طول وقوع پیچند است. اشخاصی‌که دراین فیلم بودند به‌دلیل تلفیق غیراحتمالی اتفاقات توانستند از مهلکه جان‌ سالم به دربرند: این طوفان تنها یک پیچند ضعیف بود، آسیب مستقیمی بر پل‌هوایی وارد نکرد و خود پل هوایی طراحی منحصربه‌فردی داشت.[۱۰۰] به‌ جهت اثر ونتوری، بادهای پیچندی در محیط بستهٔ یک پل‌ هوایی سرعت‌ می‌یابند.[۱۰۱] درحقیقت درهجوم پیچندی اوکلاهاما در سوم مه ۱۹۹۹، سه پل هوایی بزرگراه مورد هجوم پیچندها قرارگرفتند و در هر سه موقعیت، به‌همراه مرگ‌ومیر، صدمات‌ جدی برافراد واردشد.[۱۰۲] بامقایسه، طی همان هجوم پیچند، بیش از ۲۰۰۰ خانه به‌کلی ویران شدند، ۷۰۰۰ خانهٔ دیگر خسارت دیدند و تنها چندنفر درخانه‌های خود کشته‌شدند.[۹۶]

باوری که از دیرباز وجودداشته براین‌است که درطول پیچند، گوشهٔ جنوب‌غربی زیرزمین امنیت بیشتری‌دارد. امن‌ترین‌مکان، سمت یا گوشه‌ای از زیرزمین است که در نقطه‌ی‌مقابل مسیری می‌باشد که پیچند درحال نزدیک‌شدن است (معمولاً گوشهٔ شمال‌شرقی) یا مرکزی‌ترین اتاق در یک طبقهٔ پایین. پناه گرفتن در زیرزمین، زیرپلکان، یا زیراسباب و اثاثیهٔ مقاوم مانند یک نیمکت‌کار، شانس‌ زنده‌ ماندن را افزایش‌ می‌دهد.[۹۸][۹۹]

نهایتاً، مناطقی هستند که مردم معتقدند از آسیب پیچندها درامان می‌باشند، خواه این‌مناطق در یک‌شهر باشند، نزدیکی رودخانه‌ای اصلی باشند، برروی تپه یا کوه قرارداشته‌باشند و یا حتی توسط نیروهای ماوراء الطبیعه در امان‌ باشند.[۱۰۳] گفته‌می‌شود پیچندها توانسته‌اند از رودخانه‌های‌اصلی عبورکنند، از کوه‌ها بالاروند،[۱۰۴] دره‌ها را تحت‌تأثیر قراردهند و به چندین مرکز شهر خسارت‌ وارد کنند. به‌عنوان یک قانون کلی، هیچ منطقه‌ای از گزند پیچندها درامان نیست، گرچه برخی‌مناطق از برخی‌مناطق‌دیگر مستعدتر می‌باشند.[۲۲][۹۸][۹۹]

پژوهش مداوم[ویرایش]

یک داپلر چهارچرخ نظاره‌گر پیچند در نزدیکی اتیکا،کانزاس

هواشناسی، علمی نسبتاً جوان است و مطالعهٔ پیچندها نیز جدیدتر. اگرچه درباب پیچندها حدود ۱۴۰ سال است که پژوهش می‌شود و حدود ۶۰ سال است که این پژوهش فشرده‌تر شده‌ است، اما هنوز جنبه‌هایی از پیچندها در حد معما باقی مانده‌اند.[۱۰۵] دانشمندان درک نسبتاً خوبی از پیشرفت طوفان‌های تندری و طوفان‌های‌ مزو[۱۰۶][۱۰۷] و نیز از شرایط هواشناسی مساعد برای تشکیل‌آنها دارند. بااین‌حال، مرحله‌ای که از ابرحفره (یا دیگر فرآیندهای تشکیل‌دهنده) به فرایند تشکیل پیچند می‌رسد و نیز پیش‌بینی سامانه‌های میان-چرخندی پیچندی در برابر غیر پیچندی هنوز به‌خوبی شناخته‌شده نیست و کانون تحقیقات زیادی می‌باشد.[۶۷]

طوفان‌ مزو سطح‌ پایین و ورتیسیتی سطح پایین که به پیچند خلاصه می‌شود،[۶۷] یعنی فرآیندها کدام‌ها هستند و رابطهٔ بین محیط‌ زیست و طوفان‌ شدید چه می‌باشد. مشاهده‌شده‌است که پیچندهای شدید به طور همزمان همراه‌ با سامانهٔ میان-چرخندی روبه‌بالا تشکیل‌می‌شوند (به‌جای‌آنکه به‌دنبال فرایند تشکیل سامانهٔ میان-چرخندی بیایند) و برخی پیچندهای شدید بدون سامانهٔ میان-چرخندی سطح‌میانی رخ‌می‌دهند.[۱۰۸]

در کل، نقش فروهنج‌ها، به‌ویژه فروهنج ضلع پشتی، و نیز کرانه‌های بلروکلینیک به‌طورفشرده موردمطالعه قرارمی‌گیرند.[۱۰۹]

پیش‌بینی قابل‌اعتماد شدت و طول‌ عمر پیچند و نیز جزئیاتی که بر ویژگی‌های یک پیچند در طول چرخهٔ زندگی‌اش تأثیر می‌گذارند همگی هنوز به‌عنوان یک مسأله مطرح‌اند. دیگر موضوعات غنی پژوهشی پیچندهای مرتبط با مزوورتیسها در چارچوب ساختارهای‌ خطی طوفان‌های تندری و نیز در چارچوب گردبادهای استوایی می‌باشند.[۱۱۰]

دانشمندان هنوز مکانیسم‌های‌ دقیقی که اکثر پیچندها بوسیلهٔ آن تشکیل می‌شوند را نمی‌شناسند و پیچندهای‌پراکنده نیز هنوز بدون‌اعلام هشدار هجوم‌می‌آورند.[۱۱۱] تحلیل‌مشاهدات که شامل هم تحلیل‌ ثابت و هم سیار می‌باشد (سطحی وهوایی) ابزار طبیعی و حسگر از راه دور(غیرفعال فعال) ایده‌های‌ جدید بوجودمی‌آورند و اندیشه‌های‌ موجود را اصلاح‌ می‌کنند. نمونه‌گیری اعدادی نیز باادغام مشاهدات و یافته‌های‌ جدید، نسبت به درک‌ فیزیکی ما دید تازه‌ای می‌دهند و سپس در شبیه‌سازی‌های کامپیوتری تست‌ می‌شوند که به این‌ طریق به اندیشه‌های‌ نو اعتبار می‌بخشند و نیز منجر به تولید یافته‌های‌ نظری جدیدی می‌شوند که بسیاری‌ از آن‌ها دست نیافتنی‌اند. مهمتر این‌ که رشد فناوری‌های‌ جدید مشاهداتی و نصب شبکه‌های مشاهدهٔ رزلوشن زمانی و مکانی با کیفیت‌ بهتر، به درک‌ بیشتر و پیش‌بینی‌های‌ بهتر در این‌ خصوص کمک‌ کرده‌ است.[۱۱۲]

برنامه‌های‌تحقیقاتی شامل پروژه‌های میدانی مثل پروژه‌های ورتکس، استفاده‌از تو تو، داپلر چهارچرخ وده‌ها برنامه‌ی‌ دیگر امید دارند بسیاری‌ از سؤالات را که هنوز ذهن‌ هواشناسان‌ را به‌خود مشغول‌ساخته حل‌کنند.[۳۹] دانشگاه‌ها، آژانس‌های‌دولتی مانند آزمایشگاه ملی طوفان‌های بحرانی، هواشناسان بخش‌ خصوصی و مرکز ملی تحقیقات جوی برخی‌از این نهادهایی هستند که‌ در پژوهش بسیارفعالند، البته با منابع‌درآمدی متفاوت که هم به‌صورت خصوصی و هم عمومی می‌باشند و وجود انکارناپذیر بنیاد ملی علوم.[۸۷][۱۱۳] بخشی‌از آهنگ پژوهش با تعداد مشاهداتی که می‌تواند انجام‌گیرد محدود می‌گردد، اختلافاتی که در اطلاعات‌موجود درخصوص باد، فشار و میزان‌ رطوبت در سرتاسر جومحلی و نیز محاسبات موجود برای شبیه‌سازی ازاین دسته‌اند.[۱۱۴]

طوفان‌های خورشیدی که بسیار شبیه پیچندها می‌باشند ثبت شده‌اند اما معلوم نیست این طوفان‌ها تا چه اندازه با همتاهای زمینیشان ارتباط دارند.[۱۱۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

وب‌گاه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "merriam-webster.com". merriam-webster.com. Retrieved 2012-09-03. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Wurman, Joshua (2008-08-29). "Doppler On Wheels". Center for Severe Weather Research. Retrieved 2009-12-13. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Hallam Nebraska Tornado". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2005-10-02. Retrieved 2009-11-15. 
  4. ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ Roger Edwards (2006-04-04). "The Online Tornado FAQ". Storm Prediction Center. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2006-09-08. 
  5. National Weather Service (2009-02-03). "15 January 2009: Lake Champlain Sea Smoke, Steam Devils, and Waterspout: Chapters IV and V". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-06-21. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Sid Perkins (2002-05-11). "Tornado Alley, USA". Science News. pp. 296–298. Archived from the original on 2006-08-25. Retrieved 2006-09-20. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ "Tornado: Global occurrence". Encyclopædia Britannica Online. 2009. Retrieved 2009-12-13. 
  8. Meaden, Terrance (2004). "Wind Scales: Beaufort, T — Scale, and Fujita's Scale". Tornado and Storm Research Organisation. Retrieved 2009-09-11. 
  9. "Enhanced F Scale for Tornado Damage". Storm Prediction Center. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2007-02-01. Retrieved 2009-06-21. 
  10. Edwards, Roger et al. (May 2013). "Tornado Intensity Estimation: Past, Present, and Future." Bulletin of the American Meteorological Society. pp. 641-653. Retrieved 2013-12-18.
  11. Douglas Harper (2001). "Online Etymology Dictionary". Retrieved 2009-12-13. 
  12. Frederick C Mish (1993). Merriam Webster's Collegiate Dictionary (10th ed.). Merriam-Webster, Incorporated. ISBN 0-87779-709-9. Retrieved 2009-12-13. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ Tim Marshall (2008-11-09). "The Tornado Project's Terrific, Timeless and Sometimes Trivial Truths about Those Terrifying Twirling Twisters!". The Tornado Project. Retrieved 2008-11-09. 
  14. "Frequently Asked Questions about Tornadoes". National Severe Storms Laboratory. 2009-07-20. 
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ Glossary of Meteorology (2000). Section:T (2 ed.). American Meteorological Society. Retrieved 2009-11-15. [پیوند مرده]
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ ۱۶٫۳ ۱۶٫۴ ۱۶٫۵ ۱۶٫۶ Doswell, Moller, Anderson et al. (2005). "Advanced Spotters' Field Guide" (PDF). US Department of Commerce. Retrieved 2006-09-20. [پیوند مرده]
  17. Charles A Doswell III (2001-10-01). "What is a tornado?". Cooperative Institute for Mesoscale Meteorological Studies. Retrieved 2008-05-28. 
  18. Nilton O. Renno (2008-07-03). "A thermodynamically general theory for convective vortices" (PDF). Tellus A (International Meteorological Institute in Stockholm) 60 (4): 688–99. Bibcode:2008TellA..60..688R. doi:10.1111/j.1600-0870.2008.00331.x. Retrieved 2009-12-12. 
  19. Glossary of Meteorology (2000-06-30). Funnel cloud (2 ed.). American Meteorological Society. Retrieved 2009-02-25. [پیوند مرده]
  20. Michael Branick (2006). "A Comprehensive Glossary of Weather Terms for Storm Spotters". National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on 2003-08-03. Retrieved 2007-02-27. 
  21. Russell S Schneider, Harold E. Brooks, and Joseph T. Schaefer (2004). "Tornado Outbreak Day Sequences: Historic Events and Climatology (1875–2003)" (PDF). Retrieved 2007-03-20. 
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ ۲۲٫۳ ۲۲٫۴ ۲۲٫۵ ۲۲٫۶ Walter A Lyons (1997). "Tornadoes". The Handy Weather Answer Book (2nd ed.). Detroit, Michigan: Visible Ink press. pp. 175–200. ISBN 0-7876-1034-8. 
  23. Roger Edwards (2008-07-18). "Wedge Tornado". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2007-02-28. 
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ Singer, Oscar (May–July 1985). "27.0.0 General Laws Influencing the Creation of Bands of Strong Bands". Bible of Weather Forecasting (Singer Press) 1 (4): 57–58. 
  25. Roger Edwards (2008-07-18). "Rope Tornado". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2007-02-28. 
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ Roger Edwards (2009). "Public Domain Tornado Images". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-11-17. 
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ Linda Mercer Lloyd (1996). Target: Tornado (Videotape). The Weather Channel. 
  28. "The Basics of Storm Spotting". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2009-01-15. Archived from the original on 2003-10-11. Retrieved 2009-11-17. 
  29. {{cite journal|url=http://books.google.com/?id=YwEAAAAAMBAJ&pg=PA77&lpg=PA77&dq=tornadoes[[visible[[location[[within[[updraft&q=tornadoes visible location within updraft|journal=Popular Science|title=Tornado Factory — Giant Simulator Probes Killer Twisters|volume=213|issue=1 |year=1978|accessdate=2009-11-17|page=77}}
  30. R. Monastersky (1999-05-15). "Oklahoma Tornado Sets Wind Record". Science News. pp. 308–309. Retrieved 2006-10-20. [پیوند مرده]
  31. Alonzo A Justice (1930). "Seeing the Inside of a Tornado" (PDF). Mon. Wea. Rev. pp. 205–6. 
  32. Roy S Hall (2003). "Inside a Texas Tornado". Tornadoes. Greenhaven Press. pp. 59–65. ISBN 0-7377-1473-5. 
  33. Robert Davies-Jones (1984). "Streamwise Vorticity: The Origin of Updraft Rotation in Supercell Storms". J. Atmos. Sci. 41 (20): 2991–3006. Bibcode:1984JAtS...41.2991D. doi:10.1175/1520-0469(1984)041<2991:SVTOOU>2.0.CO;2. 
  34. Richard Rotunno, Joseph Klemp (1985). "On the Rotation and Propagation of Simulated Supercell Thunderstorms". J. Atmos. Sci. 42 (3): 271–92. Bibcode:1985JAtS...42..271R. doi:10.1175/1520-0469(1985)042<0271:OTRAPO>2.0.CO;2. 
  35. Louis J. Wicker, Robert B. Wilhelmson (1995). "Simulation and Analysis of Tornado Development and Decay within a Three-Dimensional Supercell Thunderstorm". J. Atmos. Sci. 52 (15): 2675–703. Bibcode:1995JAtS...52.2675W. doi:10.1175/1520-0469(1995)052<2675:SAAOTD>2.0.CO;2. 
  36. Abdul Abdullah (April 1966). "The "Musical" Sound Emitted by a Tornado"". Mon. Wea. Rev. 94 (4): 213–20. Bibcode:1966MWRv...94..213A. doi:10.1175/1520-0493(1966)094<0213:TMSEBA>2.3.CO;2. 
  37. David K. Hoadley (1983-03-31). "Tornado Sound Experiences". Storm Track 6 (3): 5–9. 
  38. A. J. Bedard (January 2005). "Low-Frequency Atmospheric Acoustic Energy Associated with Vortices Produced by Thunderstorms". Mon. Wea. Rev. 133 (1): 241–63. Bibcode:2005MWRv..133..241B. doi:10.1175/MWR-2851.1. 
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ Howard Bluestein (1999). "A History of Severe-Storm-Intercept Field Programs". Wea. Forecast. 14 (4): 558–77. Bibcode:1999WtFor..14..558B. doi:10.1175/1520-0434(1999)014<0558:AHOSSI>2.0.CO;2. 
  40. Frank Tatom, Kevin R. Knupp, and Stanley J. Vitto (1995). "Tornado Detection Based on Seismic Signal". J. Appl. Meteorol. 34 (2): 572–82. Bibcode:1995JApMe..34..572T. doi:10.1175/1520-0450(1995)034<0572:TDBOSS>2.0.CO;2. 
  41. John R Leeman, E.D. Schmitter (April 2009). "Electric signals generated by tornados". Atmos. Res. 92 (2): 277–9. doi:10.1016/j.atmosres.2008.10.029. 
  42. Timothy M. Samaras (October 2004). "A Historical Perspective of In-Situ Observations within Tornado Cores". Preprints of the 22nd Conf. Severe Local Storms. Hyannis, MA: American Meteorological Society. 
  43. Antony H Perez, Louis J. Wicker, and Richard E. Orville (1997). "Characteristics of Cloud-to-Ground Lightning Associated with Violent Tornadoes". Wea. Forecast. 12 (3): 428–37. Bibcode:1997WtFor..12..428P. doi:10.1175/1520-0434(1997)012<0428:COCTGL>2.0.CO;2. 
  44. Julian J. Lee, Timothy P. Samaras, Carl R. Young (2004-10-07). "Pressure Measurements at the ground in an F-4 tornado". Preprints of the 22nd Conf. Severe Local Storms. Hyannis, Massachusetts: American Meteorological Society. 
  45. Markowski, Straka, and Rasmussen (2002-10-14). "Tornadogenesis Resulting from the Transport of Circulation by a Downdraft: Idealized Numerical Simulations". J. Atmos. Sci. 60 (6): 28. Bibcode:2003JAtS...60..795M. doi:10.1175/1520-0469(2003)060<0795:TRFTTO>2.0.CO;2. Retrieved 2009-12-13. 
  46. Dave Zittel (2000-05-04). "Tornado Chase 2000". USA Today. Retrieved 2007-05-19. 
  47. Joseph Golden (2007-11-01). "Waterspouts are tornadoes over water". USA Today. Retrieved 2007-05-19. 
  48. Thomas P. Grazulis, Dan Flores (2003). The Tornado: Nature's Ultimate Windstorm. Norman OK: University of Oklahoma Press. p. 256. ISBN 0-8061-3538-7. 
  49. "About Waterspouts". National Oceanic and Atmospheric Administration. 2007-01-04. Retrieved 2009-12-13. 
  50. No author given (2012-01-02). "European Severe Weather Database definitions". 
  51. "Gustnado". Glossary of Meteorology. American Meteorological Society. June 2000. Retrieved 2006-09-20. [پیوند مرده]
  52. Charles H Jones, Charlie A. Liles (1999). "Severe Weather Climatology for New Mexico". Retrieved 2006-09-29. 
  53. ۵۳٫۰ ۵۳٫۱ ۵۳٫۲ ۵۳٫۳ ۵۳٫۴ Thomas P Grazulis (July 1993). Significant Tornadoes 1680–1991. St. Johnsbury, VT: The Tornado Project of Environmental Films. ISBN 1-879362-03-1. 
  54. "Goshen County Tornado Given Official Rating of EF2". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-11-21. 
  55. David C Lewellen, M I Zimmerman (2008-10-28). "Using Simulated Tornado Surface Marks to Decipher Near-Ground Winds" (PDF). 24th Conf. Severe Local Storms. American Meteorological Society. Retrieved 2009-12-09. 
  56. Harold E Brooks (2004). "On the Relationship of Tornado Path Length and Width to Intensity". Wea. Forecast. 19 (2): 310–9. Bibcode:2004WtFor..19..310B. doi:10.1175/1520-0434(2004)019<0310:OTROTP>2.0.CO;2. 
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ Edwards, Moller, Purpura et al. (1998-03-31). "Basic Spotters’ Field Guide" (PDF). National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2006-11-01. [پیوند مرده]
  58. Dotzek, Nikolai, Jürgen Grieser, Harold E. Brooks (2003-03-01). "Statistical modeling of tornado intensity distributions" (PDF). Atmos. Res. Vol. 67–68. pp. 163–87. Retrieved 2007-04-06. 
  59. ۵۹٫۰ ۵۹٫۱ Nikolai Dotzek (2003-03-20). "An updated estimate of tornado occurrence in Europe" (PDF). Atmos. Res. doi:10.1016/S0169-8095(03)00049-8. Retrieved 2009-12-13. 
  60. Huaqing Cai (2001-09-24). "Dryline cross section". University of California Los Angeles. Retrieved 2009-12-13. 
  61. "Tornadoes". Prairie Storm Prediction Centre. Environment Canada. 2007-10-07. Retrieved 2009-12-13. 
  62. J Holden, A Wright (2003-03-13). "UK tornado climatology and the development of simple prediction tools" (PDF). Q. J. R. Meteorol. Soc. 130 (598): 1009–21. Bibcode:2004QJRMS.130.1009H. doi:10.1256/qj.03.45. Archived from the original on 2007-08-24. Retrieved 2009-12-13. 
  63. Staff (2002-03-28). "Natural Disasters: Tornadoes". BBC Science and Nature. BBC. Archived from the original on 2002-10-14. Retrieved 2009-12-13. 
  64. ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ ۶۴٫۲ Bimal Kanti Paul, Rejuan Hossain Bhuiyan (2005-01-18). "The April 2004 Tornado in North-Central Bangladesh: A Case for Introducing Tornado Forecasting and Warning Systems" (PDF). Retrieved 2009-12-13. 
  65. Jonathan Finch (2008-04-02). "Bangladesh and East India Tornadoes Background Information". Retrieved 2009-12-13. 
  66. Michael Graf (2008-06-28). "Synoptical and mesoscale weather situations associated with tornadoes in Europe" (PDF). Retrieved 2009-12-13. 
  67. ۶۷٫۰ ۶۷٫۱ ۶۷٫۲ "Structure and Dynamics of Supercell Thunderstorms". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2008-08-28. Retrieved 2009-12-13. 
  68. "Frequently Asked Questions: Are TC tornadoes weaker than midlatitude tornadoes?". Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory, Hurricane Research Division. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2006-10-04. Retrieved 2009-12-13. 
  69. Kelly, Schaefer, McNulty, et al. (1978). "An Augmented Tornado Climatology" (PDF). Mon. Wea. Rev. p. 12. Retrieved 2009-12-13. 
  70. "Tornado: Diurnal patterns". Encyclopædia Britannica Online. 2007. p. G.6. Retrieved 2009-12-13. 
  71. A.M. Holzer (2000). "Tornado Climatology of Austria". Atmos. Res. (56): 203–11. Archived from the original on 2007-02-19. Retrieved 2007-02-27. 
  72. Nikolai Dotzek (2000-05-16). "Tornadoes in Germany" (PDF). Atmos. Res. Retrieved 2007-02-27. 
  73. "South African Tornadoes". South African Weather Service. 2003. Archived from the original on 2007-05-26. Retrieved 2009-12-13. 
  74. Jonathan D. Finch, Ashraf M. Dewan (2007-05-23). "Bangladesh Tornado Climatology". Retrieved 2009-12-13. 
  75. Roger Edwards, Steven J. Weiss (1996-02-23). "Comparisons between Gulf of Mexico Sea Surface Temperature Anomalies and Southern U.S. Severe Thunderstorm Frequency in the Cool Season". 18th Conf. Severe Local Storms. American Meteorological Society. 
  76. Ashton Robinson Cook, Joseph T. Schaefer (2008-01-22). "The Relation of El Nino Southern Oscillation (ENSO) to Winter Tornado Outbreaks". 19th Conf. Probability and Statistics. American Meteorological Society. Retrieved 2009-12-13. 
  77. Robert J Trapp, NS Diffenbaugh, HE Brooks, ME Baldwin, ED Robinson, and JS Pal (2007-12-12). "Changes in severe thunderstorm environment frequency during the 21st century caused by anthropogenically enhanced global radiative forcing". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 104 (50): 19719–23. doi:10.1073/pnas.0705494104. 
  78. Susan Solomon et al. (2007). Climate Change 2007 - The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, UK and New York, USA: Cambridge University Press for the Intergovernmental Panel on Climate Change. ISBN 978-0-521-88009-1. Retrieved 2009-12-13. 
  79. "The First Tornadic Hook Echo Weather Radar Observations". Colorado State University. 2008. Retrieved 2008-01-30. 
  80. Paul M. Markowski (April 2002). "Hook Echoes and Rear-Flank Downdrafts: A Review". Mon. Wea. Rev. 130 (4): 852–76. Bibcode:2002MWRv..130..852M. doi:10.1175/1520-0493(2002)130<0852:HEARFD>2.0.CO;2. 
  81. ۸۱٫۰ ۸۱٫۱ Airbus (2007-03-14). "Flight Briefing Notes: Adverse Weather Operations Optimum Use of Weather Radar" (PDF). SKYbrary. p. 2. Retrieved 2009-11-19. 
  82. ۸۲٫۰ ۸۲٫۱ "Tornado Detection at Environment Canada". Environment Canada. 2004-06-02. Retrieved 2009-12-13. 
  83. Charles A. Doswell, III, Alan R. Moller, Harold E. Brooks (1999). "Storm Spotting and Public Awareness since the First Tornado Forecasts of 1948". Wea. Forecast. 14 (4): 544–57. Bibcode:1999WtFor..14..544D. doi:10.1175/1520-0434(1999)014<0544:SSAPAS>2.0.CO;2. 
  84. National Weather Service (2009-02-06). "What is SKYWARN?". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-12-13. 
  85. European Union (2009-05-31). "Skywarn Europe". Retrieved 2009-12-13. 
  86. Terence Meaden (1985). "A Brief History". Tornado and Storm Research Organisation. Retrieved 2009-12-13. 
  87. ۸۷٫۰ ۸۷٫۱ National Severe Storms Laboratory (2006-11-15). "Detecting Tornadoes: What Does a Tornado Look Like?". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-12-13. 
  88. Roger and Elke Edwards (2003). "Proposals For Changes in Severe Local Storm Warnings, Warning Criteria and Verification". Retrieved 2009-12-13. 
  89. "Questions and Answers about Tornadoes". A Severe Weather Primer. National Severe Storms Laboratory. 2006-11-15. Retrieved 2007-07-05. 
  90. Harold E Brooks, Charles A. Doswell III (2000-10-01). "Normalized Damage from Major Tornadoes in the United States: 1890–1999". Wea. Forecast. Retrieved 2007-02-28. 
  91. Anatomy of May 3's F5 tornado, The Oklahoman Newspaper, May 1, 2009
  92. Thomas P Grazulis (2005-09-20). "Tornado Oddities". Retrieved 2009-12-13. 
  93. Emily Yahr (2006-02-21). "Q: You've probably heard the expression, "it's raining cats and dogs." Has it ever rained animals?". USA Today. Retrieved 2009-12-13. 
  94. Roger Edwards (2008-07-16). "Tornado Safety". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-11-17. 
  95. "Storm Shelters" (PDF). National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2002-08-26. Archived from the original on 2006-02-23. Retrieved 2009-12-13. 
  96. ۹۶٫۰ ۹۶٫۱ "Highway Overpasses as Tornado Shelters". National Weather Service. National Oceanic and Atmospheric Administration. 2000-03-01. Archived from the original on 2000-06-16. Retrieved 2007-02-28. 
  97. Knight, Meredith (2011-04-18). "Fact or Fiction?: If the Sky Is Green, Run for Cover—A Tornado Is Coming". Scientific American. Retrieved 2012-09-03. 
  98. ۹۸٫۰ ۹۸٫۱ ۹۸٫۲ Thomas P Grazulis (2001). "Tornado Myths". The Tornado: Nature's Ultimate Windstorm. University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-3258-2. 
  99. ۹۹٫۰ ۹۹٫۱ ۹۹٫۲ Tim Marshall (2005-03-15). "Myths and Misconceptions about Tornadoes". The Tornado Project. Retrieved 2007-02-28. [پیوند مرده]
  100. ۱۰۰٫۰ ۱۰۰٫۱ National Weather Service Forecast Office, Dodge City, Kansas. "Overpasses and Tornado Safety: Not a Good Mix". Tornado Overpass Information. NOAA. Retrieved 24 March 2012. 
  101. Climate Services and Monitoring Division (2006-08-17). "Tornado Myths, Facts, and Safety". National Climatic Data Center. Retrieved 2012-03-27. 
  102. Chris Cappella (2005-05-17). "Overpasses are tornado death traps". USA Today. Retrieved 2007-02-28. [پیوند مرده]
  103. Kenneth F Dewey (2002-07-11). "Tornado Myths & Tornado Reality". High Plains Regional Climate Center and University of Nebraska–Lincoln. Archived from the original on June 11, 2008. Retrieved 2009-11-17. 
  104. John Monteverdi, Roger Edwards, Greg Stumpf, Daniel Gudgel (2006-09-13). "Tornado, Rockwell Pass, Sequoia National Park, 2004-07-07". Retrieved 2009-11-19. 
  105. National Severe Storms Laboratory (2006-10-30). "VORTEX: Unraveling the Secrets". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2007-02-28. 
  106. Michael H Mogil (2007). Extreme Weather. New York: Black Dog & Leventhal Publisher. pp. 210–211. ISBN 978-1-57912-743-5. 
  107. Kevin McGrath (1998-11-05). "Mesocyclone Climatology Project". University of Oklahoma. Retrieved 2009-11-19. 
  108. Seymour, Simon (2001). Tornadoes. New York City: HarperCollins. p. 32. ISBN 978-0-06-443791-2. 
  109. {{cite book|url=http://books.google.com/?id=N6Tiz_7VmJoC&pg=PA64&lpg=PA64&dq=intense[[tornadoes[[without[[a[[mesocyclone&q=intense tornadoes without a mesocyclone|title=The tornado: nature's ultimate windstorm|author=Thomas P. Grazulis|pages=63–65|publisher=University of Oklahoma Press|year=2001|isbn=978-0-8061-3258-7|accessdate=2009-11-20}}
  110. Rasmussen, Erik (2000-12-31). "Severe Storms Research: Tornado Forecasting". Cooperative Institute for Mesoscale Meteorological Studies. Archived from the original on April 7, 2007. Retrieved 2007-03-27. 
  111. United States Environmental Protection Agency (2009-09-30). "Tornadoes". Retrieved 2009-11-20. 
  112. {{cite book|url=http://books.google.com/?id=N6Tiz_7VmJoC&pg=PA64&lpg=PA64&dq=intense[[tornadoes[[without[[a[[mesocyclone&q=intense tornadoes without a mesocyclone|title=The tornado: nature's ultimate windstorm|author=Grazulis, Thomas P.|pages=65–69|publisher=University of Oklahoma Press|year=2001|isbn=978-0-8061-3258-7|accessdate=2009-11-20}}
  113. National Center for Atmospheric Research (2008). "Tornadoes". University Corporation for Atmospheric Research. Retrieved 2009-11-20. 
  114. "Scientists Chase Tornadoes to Solve Mysteries". 2010-04-09. Retrieved 2014-04-26. 
  115. "Huge tornadoes discovered on the Sun". Physorg.com. Retrieved 2012-09-03.