ترجمه ماشینی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع بر طبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
ترجمهٔ ماشینی (Machine translation - MT) عبارت است از ترجمهٔ متنی از یک زبان انسانی به زبان انسانی دیگر، توسط کامپیوتر، و با هدایت انسان.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
ترجمهٔ ماشینی از جملهٔ اولین اهداف مورد نظر در علوم رایانه و بخصوص در حوزهٔ هوش ماشینی به حساب میآید و سابقهٔ آن به حدود نیم قرن پیش از این باز میگردد. نخستین ترجمهای که بطور کامل توسط کامپیوتر انجام شد، ترجمهٔ متنی بود از زبان انگلیسی به زبان روسی. گر چه از آن زمان تا کنون فن آوری ترجمهٔ ماشینی رشد زیادی داشتهاست، هنوز هم نقصهای فراوانی را داراست. اصولا چون کامپیوترها نمیتوانند مانند انسان هوشمند باشند، ترجمهای هم که توسط آنها انجام شود، ترجمهٔ کاملی نخواهد بود. نمیتوان انتظار داشت که با استفاده از یک نرمافزار مترجم، هر متنی به آسانی ترجمه شود. نرم افزارهای مترجم، در بهترین حالت، عمل ترجمه را با دقتی در حدود ۷۰ درصد انجام میدهند. برای به دست آوردن نتیجه بهتر، لازم است قبل و بعد از ترجمه، مقداری ویرایش روی متن انجام شود.
در طی چند دههٔ اخیر و همزمان با گسترش و پیشرفت زبانشناسی رایانهای، در بسیاری از کشورهای جهان، تلاشهای همهجانبه و پیگیر در جهت ترجمهٔ متون از طریق کامپیوتر انجام گرفته، و حاصل کار با توجه به تنگناها، محدودیتها، و مسائل خاص ترجمه درخور توجهاست. در بعضی از زمینهها حاصل کار واقعا رضایتبخش است، ولی، در برخی موارد نتایج به دست آمده را علیرغم قابل فهم بودن، باید ویراستاری کرد. طبیعتا نوع متن و میزان پیچیدگی آن اهمیت زیادی در نتیجه کار دارد.
[ویرایش] ترجمهٔ متون علمی
ترجمهٔ متون علمی به این علت که از وضوح بیشتر و ابهام کمتری برخوردارند به سهولت از طریق کامپیوتر انجام میگیرد.
[ویرایش] ترجمهٔ متون ادبی
ترجمه متون ادبی که از دیدگاه علمی در حیطه ترجمه فرهنگی قرار دارد، اگر غیر ممکن نباشد، چندان ساده نخواهدبود. براساس پیشبینیهای اهل فن بدون شک طی چند سال آتی نتایج حاصل از ترجمه متون ادبی از طریق کامپیوتر با نتایج فعلی آن کاملاً متفاوت خواهدبود.
[ویرایش] ویژگیهای ترجمهٔ ماشینی
در ترجمهٔ ماشینی ویژگیهائی وجود دارد که نه تنها از نظر جذبه و کشش علمی، بلکه، از دیدگاه اقتصادی و دیگر ضرورتها و اقتضاهای عصر، انجام آن را کاملاً توجیه میکند. به عنوان مثال، در مقر سازمان ناتو در بروکسل و جامعه اروپا علیرغم آنکه حدود ۱۲۰۰ مترجم ورزیده به کار اشتغال دارند، در حال حاضر از ترجمه ماشینی نیز استفاده میشود.[نیازمند منبع] دلیل این امر سرعت و هزینه است. میزان کاری که مترجمی ورزیده در خلال چندین روز انجام میدهد، توسط کامپیوتر در عرض چند دقیقه انجام میشود. حتی اگر کیفیت و دقت ترجمه ماشینی کمتر از حاصل کار مترجم باشد، باز هم از جهات گوناگون اهمیت و ارزش خاص آن چشمگیر است.
[ویرایش] ارزیابی ترجمهٔ ماشینی
یکی از مسائلی که همواره در زمینه ترجمهٔ ماشینی مورد توجه بودهاست، روشها و پارامترهای ارزیابی نتایج ترجمهاست. ارزیابی یک سیستم ترجمه ماشینی با دادن یک یا چند جمله و مقایسه آن با ترجمه انسانی، ارزیابی دقیقی نیست. امروزه روشهای مختلفی برای ارزیابی و مقایسه ترجمه ماشینی و انسانی ارائه شدهاند که هر کدام به نوبه خود ارزیابی نسبتاً مناسبی ارائه مینمایند. یکی از روشهای معروف BLEU است که توسط محققان شرکت آیبیام توسعه داده شدهاست. همچنین، دانشگاه بارسلون سیستمی را با نام IQ برای ارزیابی سیستمهای ترجمه ماشینی ارائه دادهاست که بر اساس چندین روش میتواند ارزیابی را انجام دهد. این سیستم ارزیابی بصورت منبع باز بوده و هر کسی میتواند بر اساس نیاز خودش آنرا تنظیم نموده و استفاده نماید.
[ویرایش] پیوند به بیرون
- ترجمهٔ ماشینی چیست؟، انجمن اروپایی ترجمهٔ ماشینی
- نمونه موضوعات مطرح در کنفرانسهای ترجمهٔ ماشینی
- وبلاگ ترجمه ماشینی
- مترجم پارس
- مترجم دوران
- مترجم کلمه به کلمه
- مترجم گوگل
- مترجم آلتاویستا
- مترجم sms
[ویرایش] منابع
[ویرایش] جستارهای وابسته
