ترجمه ماشینی بین زبانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ترجمه ماشینی بین زبانی یکی از روش‌های کلاسیک ترجمه ماشینی است. در این روش زبان مبدا منتقل می‌شود به زبانی دیگر که به آن زبان واسطه می گویند. سپس زبان مقصد از متد بین زبانی تولید می‌شود. در الگوی ترجمه ماشینی مبتنی بر الگو، روش بین زبانی جایگزینی مناسب برای روشهای مستقیم و انتقال است. در روش مستقیم، واژه‌ها به طور مستقیم و بدون عبور از ارایه‌های اولیه اضافی ترجمه می‌شوند. منظور از ارایه‌های اولیه ترجمه‌های مقدماتی است که مجدداً طبق متدهایی ویرایش می‌شوند. قواعد زبانشناختی ای مختص به زوج زبان‌هایی هستند که ترجمه‌های مقدماتی (ارایه‌های اولیه) را از زبان مبدأ به چکیده‌های ترجمه زبان مقصد منتقل می‌کنند و از این ترجمهٔ مقدماتی جمله نهایی تولید می‌شود. روش بین زبانی ترجمه ماشینی مزایا و معایب متعددی دارد. از مزایای این روش این است که نیاز به اجزای کمتری به منظور ارتباط هر یک از زبان‌های مبدأ به زبان‌های هدف دارد. نیاز به اجزای کمتری برای اضافه کردن یک زبان جدید که آن را تاکنون پشتیبانی نمی کرده دارد. اجازه می‌دهد تا بتوانند هم تجزیه کنندگان و هم تولیدکنندگان سیستم را با گسترش دهندگان سیستم‌های تک زبانه تولید کنند و این ویژگی زبان‌هایی را که از هم خیلی دورند کنترل می‌کند (مانند انگلیسی و عربی) نقطه ضعف آشکار این است که تعریف بین زبانی کار دشواری است و شاید حتی برای یک دامنه گسترده تر غیر ممکن باشد. ترجمه ایده‌آل برای ترجمه ماشینی بین زبانی ماشین ترجمه چند زبانه در یک دامنه بسیار خاص است.

تاریخ[ویرایش]

اولین ایده‌ها در مورد ترجمه ماشینی بین زبانی در قرن ۱۷ توسط دکارت و لایبنیتس ظهور کرد. این دو نفر با نظریه‌های مرتبط با چگونگی ایجاد لغت نامه با استفاده از کدهای عددی جهانی ظهور کردند. دیگران از جمله آتاناسیوس کریچر، Cave Beck و Johann Joachim Becher در حال توسعه یک زبان جهانی بدون ابهام مبتنی بر منطق اصول کار کرده‌اند. در سال ۱۶۶۸، جان ویلکینز روش بین زبانی خود را در مقاله اش با عنوان "یک کاراکتر واقعی و زبان فلسفی" توصیف کرد. در قرن ۱۸و ۱۹ طرح‌های پیشنهادی بسیاری برای زبان بین‌المللی "جهان شمول" توسعه داده شد، که شناخته شده ترین آنها طرح "اسپرانتو" بود که می‌گوید استفاده از این ایده (زبان جهانی) در ترجمه ماشینی در هیچ یک از روش‌های قابل توجه قبلی مشاهده نمی‌شود. با این حال، در طول دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ محققان در کمبریج به رهبری Margaret Masterman، در لنینگراد با رهبری نیکلای آندرئوف و در میلان سیلویو توسط Ceccato کار در این زمینه آغاز شده است. این ایده به صورت گسترده‌ای توسط فیلسوفان اسرائیل در سال ۱۹۶۹ مورد بحث قرار گرفت. در طول دهه ۱۹۷۰، تحقیقات قابل توجهی در شهر گرونوبل توسط محققانی که در تلاش برای ترجمه متون فیزیک و ریاضی از روسی به فرانسوی انجام شد، و در تگزاس نیز یک پروژه مشابه (METAL) روسی به انگلیسی در حال انجام بود. سیستم‌های ترجمه ماشینی اولیه بین زبانی نیز در دانشگاه استنفورد در دههٔ ۱۹۷۰ توسط Roger Schank و Wilks Yorick ساخته شد. سیستم ترجمه‌ای بعدی که ایجاد شد، اساس یک سیستم تجاری برای انتقال وجوه شد و کدنامه آن در موزهٔ کامپیوتر در بوستون به عنوان اولین سیستم ماشین ترجمه بین زبانی حفظ شده است. در دههٔ ۱۹۸۰، با تحقیق زیاد در این زمینه ارتباط دوباره‌ای بین زبان‌های مبتنی بر داده (و نیز روش‌های مبتنی بر دانش) با روش‌های ترجمه ماشینی مطرح شد. موضوع اصلی این تحقیقات اینست که چطور می‌توانیم یک ترجمه با کیفیت بالا از یک بخش از کل متن داشته باشیم. بدون اینکه نیاز باشد از کل متن یک درک کامل و جامع داشته باشیم. در عوض، ترجمه باید بر اساس دانش زبانی و در حوضه خاصی باشد که سیستم می‌تواند در آن حوضه مورد استفاده قرار گیرد. مهمترین تحقیق این دوره در زمینه ترجمه زبان " توزیع شده یا متوازن "بود که با یک نسخه اصلاح شده از اسپرانتو و و سیستم فوجیتسو در ژاپن کار می‌کرد. (توضیح پیرامون موضوع ترجمه به موضوع این مقاله ارتباطی ندارد)

رئوس مطالب[ویرایش]

در این روش ترجمه، سیستم زبان دوم می تواند به عنوان یک راه توصیف تجزیه و تحلیل یک متن نوشته شده زبان مبدا تصور شود به طوری که برای تبدیل خصوصیات مورفولوژیکی، نحوی، معنایی (و حتی عملی) یک واژه (که همان "معنای" ان است) به زبان مقصد به کار رود. این سیستم بین زبانی قادر به توصیف همه ویژگی های تمام زبان هایی است که قرار است ترجمه شود، به جای ترجمه ساده از یک زبان به زبان دیگر. گاهی اوقات از دو سیستم دو زبانی در ترجمه استفاده می شود. این امکان وجود دارد که یکی از این دو بیش تر ویژگی های زبان مبدأ را پوشش می دهد و یکی دیگر بیش تر ویژگی های زبان مقصد را پوشش می دهد. در این حالت ترجمه ها تبدیل جملات از زبان اول به جملات نزدیک به زبان مقصد و طی دو مرحله حاصل می شود. این سیستم همچنین ممکن است به طوری تنظیم شود که سیستم بین زبانی دوم واژگان بیشتری را که به معنای واقعی (زبان مقصد) نزدیک تر است، ارایه دهد و این می تواند موجب بهبود کیفیت ترجمه شود.

فرایند ترجمه[ویرایش]

در سیستم‌های ترجمه ماشینی بین زبانی، دو مؤلفه زبانی وجود دارد. اول، تجزیه و تحلیل زبان مبدأ و زبان واسطه و دوم، تولید زبان واسطه و زبان مقصد. با این حال لازم است به تمایز بین سیستم بین زبانی تنها با استفاده از روشهای نحوی و لغوی (برای مثال سیستم در ۱۹۷۰ در دانشگاه گرونوبل و تگزاس) و نیز کسانی که بر اساس هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند (از سال ۱۹۸۷ در ژاپن و پژوهش در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و کارنگی ملون) اشاره شود. منابع زیر برای یک سیستم ترجمه ماشینی بین زبانی بسیار ضروری است:

  • واژه نامه‌ها برای تجزیه و تحلیل و تولید لغات (مختص قلمروها و زبانهای درگیر).
  • واژه نامه مفهومی (مختص محدوده ترجمه) که اطلاعات پایه‌ای و.... در مورد وقایع و... را ارایه می‌دهد.
  • مجموعه‌ای از قوانین طرح ریزی
  • گرامر برای تجزیه و تحلیل و تولید واژگان زبان‌های درگیر

یکی از مشکلات سیستم‌های ترجمه ماشینی مبتنی بر دانش آن است که غیر ممکن است که بتوانیم پایگاه داده‌ای ای برای حوضه‌های بزرگتر از مناطق بسیار خاص ایجاد کنیم. مشکل دیگر نیز این است که پردازش این پایگاه داده بسیار گران است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Interlingual machine translation»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ ژوئن ۲۰۱۳).