ترجمه متون ادبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ترجمه متون ادبی به ترجمه متونی گفته می‌شود که در زمینه ادبیات می‌گنجند. ترجمه آثار ادبی (رمانها، داستانهای کوتاه، نمایشنامه‌ها، اشعار و غیره) هم به نوبه خود در این گونه از ترجمه جای می‌گیرد.

از آنجا که ادبیات مقوله‌ای وابسته به فرهنگ می‌باشد بنابراین ترجمه متون ادبی و آثار حاصل از آن لزوماً از نظر زبانشناسی شفاف و مطابق قواعد آن نخواهند بود.

با الهام از نظریات دو زبانشناس به نامهای ژان‌پل وینه و ژان داربلنه، محمدجواد کمالی در کتاب "اصول فن ترجمه" هفت روش را برای ترجمه ادبی نام می‌برد: سه روش ترجمه تحت‌اللفظی، وامگیری، گرته‌برداری، مبتنی بر «ترجمۀ مستقیم» هستند، زیرا لفظ یا ماهیت صوری پیام نویسنده در ترجمه دگرگون نمی‌شود و مستقیماً به زبان مقصد انتقال می‌یابد. چهار روش تغییر صورت، تغییر بیان، معادل‌یابی و همانندسازی دلالت بر «ترجمۀ غیرمستقیم» دارند، زیرا برای انتقال پیام نویسنده، ماهیت صوری آن به مقتضای جمله در زبان مقصد دگرگون می‌شود و محتوای معنایی پیام نویسنده با الفاظ دیگر انتقال می‌یابد. [۱] ویژگیهای ترجمه متون ادبی عبارتند از: پیام در آنها به صورت غیرمستقیم منتقل می‌شود، بیانی زیبا و خوش‌آهنگ دارد، احساس و عاطفه خوانندگان را برمی‌انگیزد و در نتیجه تأثیرگذار است، از صور خیال و آرایه‌ها و دیگر صنایع ادبی در آنها استفاده می‌شود، گزینش و چیدمان واژگان و ساخت نحوی در زبان ادبی با زبان معمولی تفاوت دارد. ترجمۀ ادبی اساساً نسبی است و ترجمۀ هر اثر ادبی، تجربۀ منحصربه‌فرد زبانی برای شخص مترجم است. مترجم متون ادبی در مقایسه با سایر مترجمان، وظیفه سنگین‌تری بر دوش دارد: وی باید علاوه بر رعایت امانت و سعی در انتقال بی‌کم‌وکاست پیام نویسنده، سبک و سیاق او را نیز تا حد ممکن به خواننده منتقل کند و همواره مراقب باشد در ورطه‌ای نیفتد که ترجمه‌اش برای گروهی از خوانندگان قابل‌فهم نباشد. [۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. اصول فن ترجمه/ محمدجواد کمالی، انتشارات سمت، چاپ پنجم ۱۳۹۳، فصل دوم
  2. ترجمه متون ادبی (فرانسه به فارسی)/ محمدجواد کمالی، انتشارات سمت، ۱۳۹۴، ص ۲۶