پروبیوتیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فلور روده انسان حاوی انواع بسیاری از باکتریها است. بسیاری از این باکتری‌ها برای گوارش بهینه غذا مفیدند. دسته‌ای از این باکتریها که به باکتریهای پروبیوتیک معروف هستند، علاوه بر کمک به گوارش مولکولهای پیچیده، ترکیباتی مانند ویتامینها و آنتی بیوتیکهای مختلف را تولید می‌کنند که برای بدن مفید می‌باشد. منبع باکتری‌های پروبیوتیک لبنیات و میوه‌ها هستند.[۱]

اداره غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO)و سازمان بهداشت جهانی (WHO)پروبیوتیک را اینگونه تعریف می‏‏کند : "پروبیوتیک ها میکرو ارگانیسم های زنده ای هستند که مصرف کافی آنها سبب نمایان شدن اثرات سلامت بخش در بدن میزبان میشود." بر این اساس، باکتری های پروبیوتیک موجود در محصولات خوراکی، نه تنها باید دارای مشخصه های عملکردی و سودمند برای سلامتی انسان باشند بلکه از قابلیت ماندگاری در دستگاه گوارش هم برخوردار باشند. این ویژگی ها شامل رشد و بقای ارگانیسم ها در روند تولید محصول، نگهداری، و پس از مصرف حین انتقال از معده به روده است. دوز پروبیوتیم مصرف شده عامل مهمی است که بر تراکم میکروارگانیسم موجود در بخش های مختلف دستگاه گوارش تاثیر می گذارد. پروبیوتیک‏ها همچنین قادرند اختلالات میکروبیوتای روده، پس از درمان آنتی‏بیوتیکی را به حداقل برسانند.

از نظر لغوی، ریشه کلمه پروبیوتیک یونانی است، اما در واقع این کلمه متشکل از پیشوند لاتین "پرو" و کلمه یونانی باستانی "بایوس" است، ترکیبی زبانی که به معنای "زندگی" می باشد. به طور کلی معرفی این مفهوم به دریافت کننده جایزه نوبل "الیمچنیکوف " نسبت داده می شود، وی در سال 1907 پیشنهاد داد که " وابستگی میکروب های روده به غذا اقداماتی را میسر می سازد تا فلور موجود در بدن را تغییر داده و میکروب های مفید را جایگزین میکروب های مضر کنیم". سازمان جهانی بهداشت، این اصطلاح را به «ارگانیسم‌های زنده‌ای» اطلاق می‌کند که در صورت مصرف به میزان لازم، اثرات «سلامت‌زایی» موثری برای میزبان خود دارند[۲].

در ابتدای قرن بیستم اینطور تصور می شد که پروبایوتیکها با بهبود توازن میکروبی (microbial) روده‌ای و جلوگیری از باکتریهای بیماریزا و سم ساز منافعی برای بدن میزبان داشته باشند. امروزه بررسی‌های مفصل و ثبت شده‌ای در حال انجام است که تاثیرات ویژه پروبایوتیکها را شامل تخفیف بیماریهای تورم مزمن روده (chronic intestinal inflammatory diseases)، پیشگیری و درمان بیماریهای اسهال زا (pathogen-induced diarrhea)، عفونتهای دستگاه ادراری و تناسلی (urogenital infections) و گروهی از آلرژیها (atopic diseases) و سندرم روده تحریک پذیر (Irritable bowel syndrome) و التهاب مزمن روده‌ای (Inflammatory Bowel Diseases) را شامل می شود.

پروبیوتیک، به‌عنوان صفت مواد غذایی حاوی این باکتری‌ها هم به‌کار می‌رود.استفاده از پروبیوتیکها نه فقط در انسان بلکه امروزه در غذای طیور صنعتی به فراوانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از آنجا که فرآورده‌های پروبیوتیکی حاوی باکتری‌های مفیدی هستند که اثرات مفیدی در سلامتی مصرف کننده برجای می‌گذارند، باکتری های پروبیوتیک موجود در محصولات تجاری باید مشخصه های عملکردی و سودمند خود برای سلامتی را که در اصل برای آن انتخاب شده اند حفظ کنند. این ویژگی ها شامل رشد و بقای ارگانیسم ها در روند تولید محصول، نگهداری، و پس از مصرف در حین انتقال از معده به روده می باشند. دوز پروبیوتیک مصرف شده عامل مهمی است که بر تراکم موجود در بخش های مختلف دستگاه گوارش تاثیر می گذارد. در کانادا سطح سویه (strain) پروبیوتیک در یک واحد معین از مواد غذایی باید اعلام شود و آن واحد می بایست حداقل 1.0×109 cfu تعداد از یکی از باکتری های پروبیوتیک را داشته باشد. در افراد سالم، مصرف محصولات پروبیوتیک حاوی باکتری های مفید، مانند بیفیدوباکتریوم ها و لاکتوباسیل ها، می تواندمزایای فیزیولوژیکی به همراه داشته باشد. پروبیوتیک‏ها در حفظ تعادل و ثبات میکروبیوتای روده نقش مهمی دارد؛ میکروبیوتا به عملکردهای گوارشی از جمله کنترل زمان انتقال، عادات روده‏ای، کنترل فراهمی زیستی مواد مغذی و مدولاسیون فعالیت سیستم ایمنی دستگاه گوارش کمک می کند. پروبیوتیک ها همچنین ممکن است اختلالات میکروبیوتای روده را پس از درمان آنتی بیوتیکی به حداقل برسانند. تعادل و ثبات ساختار تجمع میکروبی را می توان از طریق سطوح افزایش یافته بیفیدوباکتریوم ها و لاکتوباسیل ها، ترجیحا به قیمت از بین بردن باکتری های مضر بیشتر به دست آورد. پژوهش در مورد اثرات بهداشتی بالقوه پروبیوتیک های مکمل، عملکرد ایمنی، سرطان، اسهال وابسته به آنتی بیوتیک، اسهال مسافرتی، آلرژی ها، عدم تحمل لاکتوز، فشار و کلسترول خون، عملکرد سیستم ایمنی و تولید ویتامین را در بر می گیرد.


فواید مکمل های پروبیوتیک[ویرایش]

در افراد سالم، مصرف محصولات پروبیوتیک حاوی باکتری‏های مفید، مانند بیفیدوباکتر‏ها و لاکتوباسیلوس ها، می‏تواند اثرات مثبتی بر سلامت انسان به همراه داشته باشد. پروبیوتیک‏ها در حفظ تعادل و ثبات میکروبیوتای روده نقشی کلیدی دارند؛ میکروبیوتا به عملکردهای گوارشی از جمله تنظیم زمان انتقال مواد غذایی، عادات روده‏ایی، کنترل فراهمی ‏زیستی (Bioavailability) مواد مغذی و تنظیم کارکرد سیستم ایمنی دستگاه گوارش کمک می‏کنند. پروبیوتیک‏ها همچنین قادرند اختلالات میکروبیوتای روده، پس از درمان آنتی‏بیوتیکی را به حداقل برسانند. از طرفی بهبود میکروبیوتای روده را می‏توان از طریق سطوح افزایش‌یافته بیفیدو باکتر‏ها نسبت به لاکتوباسیل‏ها توصیف کرد که نتیجه این امر برقراری تعادل به سمت باکتری‏های مفید خواهد بود.

مکمل های پروبیوتیک بر کارکرد سیستم ایمنی، بهبود سرطان، اسهال ناشی از آنتیبیوتیک، اسهال مسافرتی، آلرژی ها، عدم تحمل لاکتوز، بهبود فشار خون، کلسترول افزایش یافته خون و تولید ویتامین در بدن، اثر مثبت می گذارند.

پروبیوتیک در آی‌بی‌اس[ویرایش]

یک محصول سین‌بیوتیک

پروبیوتیک‌ها[پ ۱] می‌توانند در درمان سندرم روده‌تحریک‌پذیر مفید باشند. مصرف روزانه حداقل ۱۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیون باکتری برای دست‌یابی به نتایج بهتر توصیه شده‌است. برخی تحقیقات اثربخشی پروبیوتیک‌ها در بهبود علائم آی‌بی‌اس را نشان داده‌اند.[۳][۴][۵][۶] هرچند تحقیقات بیشتری برای ارائه پیشنهادات شفاف دربارهٔ تأثیرات مفید پروبیوتیک‌ها مورد نیاز است. در حال حاضر ماست‌هایی به نام ماست پروبیوتیک تولید می‌شود که می‌تواند در کاهش علائم آی‌بی‌اس مؤثر باشد.[۷] از مارس ۱۹۸۲ محصولاتی با نام سین‌بیوتیک[پ ۲] نیز وارد بازار شده‌اند[۸] که حاوی پروبیوتیک و پربیوتیک[پ ۳] می‌باشند. سین‌بیوتیک‌ها در واقع ترکیبی از پروبیوتیک و پربیوتیک هستند و می‌توانند در بهبود علائم آی‌بی‌اس بسیار مؤثر باشند.[۹] در ترکیب این محصولات علاوه بر باکتری، نوعی قند به نام فروکتواولیگوساکارید[پ ۴] وجود دارد.[۱۰][۱۱] یکی از علل ایجاد آی‌بی‌اس می‌تواند برهم خوردن بالانس باکتری‌ها در روده‌ باشد. محصولات سین‌بیوتیک پس از رسیدن به روده فعالیت خود را آغاز می‌کنند؛ باکتری‌ها شروع به بازسازی فلور نرمال نموده و فروکتوالیگوساکارید نیز که مواد غذایی اختصاصی باکتری‌های مفید روده[پ ۵] است، شرایط رشد را برای باکتری‌های مفید مهیا می‌کند.[۱۲][۱۳] سین‌بیوتیک‌ها نوع اسهالی آی‌بی‌اس را با بازسازی فلور نرمال[۱۴][۱۵][۱۶] و نوع یبوستی آی‌بی‌اس را با افزایش حرکات روده[۱۷][۱۸][۱۹] بهبود می‌بخشند.

ﻣﻌﺎﺩﻝ‌هاﯼ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ[ویرایش]

  1. Probiotics
  2. Synbiotics
  3. Prebiotic
  4. Fructo-Oligosaccharides
  5. Friendly Bacteria

اطلاعات بیشتر[ویرایش]

آزمایشگاه پروبیوتیک

آزمایشگاه فوق تخصصی میکروبیولوژی و پروبیوتیک

منابع[ویرایش]

  1. Rachmilewitz، D. et al.(۲۰۰۴) Toll-like receptor ۹ signaling mediates the anti-inflammatory effects of probiotics in murine experimental colitis. Gastroenterology، ۱۲۶، ۵۲۰ - ۵۲۸
  2. http://doilab.ir/index.html
  3. «International Journal of Probiotics and Prebiotics»(انگلیسی)‎. PDF. ROLE OF PROBIOTICS IN THE TREATMENT OF IRRITABLE BOWEL SYNDROME: POTENTIAL MECHANISMS AND CURRENT CLINICAL EVIDENCE، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  4. «Probiotics and Prebiotics: Effects on Diarrhea»(انگلیسی)‎. وبگاه. The American Society for Nutrition، مارس 2007. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  5. «Probiotics in Irritable Bowel Syndrome»(انگلیسی)‎. وبگاه. Journal of the American College of Nutrition، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  6. «Probiotics for symptoms of آی‌بی‌اس:A review of controlled trials»(انگلیسی)‎. PDF. Natural Medicine Journal، اکتبر ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  7. «آی‌بی‌اس diet: Can yogurt ease symptoms»(انگلیسی)‎. وبگاه. MayoClinic، ۲۱ می ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  8. «Synbiotics History»(انگلیسی)‎. وبگاه. MayoClinic. بازبینی‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۰. 
  9. Gآی‌بی‌اسon GR, Roberfroid MB(June 1995). Dietary modulation of the human colonic microbiota: introducing the concept of prebiotics. J.Nutr. ۱۲۵(۶):۱۴۰۱-۱۴۱۲.
  10. «PROBIOTICS, PREBIOTICS AND SYNBIOTICS»(انگلیسی)‎. وبگاه. NHL Municipal Medical College، مارس ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  11. «Using inulin and oligofructose with high-intensity sweeteners»(انگلیسی)‎. وبگاه. Functionalingredientsmagazine، ۱ ژوئن ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  12. «Fructooligosaccharides FOS»(انگلیسی)‎. وبگاه. NHIondemand، ۱ ژوئن ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  13. «FOS - Fructooligosaccharides»(انگلیسی)‎. وبگاه. SCD Research. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۰۸. 
  14. «BALANCING THE INTESTINAL ECOSYSTEM»(انگلیسی)‎. وبگاه. CUSTOM PROBIOTICS Inc.، ۱۸ فوریه ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  15. «Probiotics, prebiotics, and synbiotics»(انگلیسی)‎. وبگاه. American Journal of Clinical Nutrition، می ۱۹۹۹. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  16. «Modulation of the intestinal ecosystem by probiotics and lactulose in children during treatment with ceftriaxone»(انگلیسی)‎. وبگاه. Current Therapeutic Research، ۵ می ۲۰۰۱. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  17. «Probiotic modulation of symbiotic gut microbial–host metabolic interactions in a humanized microbiome mouse model»(انگلیسی)‎. وبگاه. Molecular Systems Biology، ۱۵ ژانویه ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  18. «Prebiotics Improve Gastric Motility and Gastric Electrical Activity in Preterm Newborns»(انگلیسی)‎. وبگاه. Journal of Pediatric Gastroenterology & Nutrition، اوت ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  19. «Relief of constipation»(انگلیسی)‎. وبگاه. Food-Info.net، ۱ ژوئیه ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰. 
  • ویکی‌پدیای انگلیسی (Probiotics)

Probiotics and Prebiotics