نخ دندان

یک بهداشت کار دهان و دندان در حال نخ کشیدن دندان بیمار

نخ دندان یک نخ چند رشته‌ای از جنس نایلون یا گاهی تک‌رشته‌ای از جنس تفلون است که برای برداشتن پلاک دندانی و خارج کردن موادغذائی باقیمانده در سطوح مجاور دندانها(فاصله بین دندانها)بکار می‌رود.

شیوه کار با نخ دندان

از یک نخ دندان مناسب که در داروخانه‌ها به‌وفور یافت می‌شود یک تکه به اندازه تقریبی ۲۰ الی ۲۵ سانتیمتر می‌بریم .به طوری که بعد از گره زدن دو سر نخ دندان حلقه‌ای تشکیل شود که این حلقه نخ به درستی در بین انگشتان دو دست قرار گیرد و تسلط کافی به نخ دندان داشته باشیم. روش دیگر پیچاندن نخ بدور دو انگشت میانه و گرفتن آن با انگشتهای سبابه و شست است.

حلقه نخ دندان را لای انگشتان به صورتی می‌گیریم که انگشتان شست و سبابه آزاد باشد. بزرگ و کوچک بودن بیش از حد حلقه تسلط ما را به نخ دندان کمتر می‌کند ازاین رو بعد از مدتی طول نخ دندانی که باید ببریم و مناسب اندازه انگشتانمان باشد را به‌دست خواهیم آورد.

قرارگیری انگشتان باید به صورتی باشد که فاصله دو انگشت دست بین ۵/۱ الی ۲ سانتیمتر باشد که بهترین موقعیت تسلط بر نخ دندان است و این فاصله را با افزایش و یا کاهش قطر حلقه نخ دندانی که ایجاد کرده‌ایم می توانیم به‌دست آوریم.

نکته در استفاده از نخ دندان این است که بعد از تمیز کردن یک ناحیه به ازای هر دندان که تمیز می‌کنید یک انگشت نخ دندان را در بین انگشتانتان بچرخانید تا همیشه یک ناحیه تمیز از نخ دندان در بین دو انگشتتان قرار گیرد. حلقه بودن نخ دندان این مزایا را دارد که از کل طول نخ استفاده می‌کنید حتی نزدیکی‌های محل گره زدن نخ. در صورت چرخش مداوم نخ از انتقال مواد عفونی موجود در بین یک دندان به نواحی مجاور جلوگیری خواهیم کرد.

چند نکته فنی در استفاده از نخ دندان

۱- نخ دندان را از یک طرف دیواره دندان وارد کرده و موقع خارج کردن از دیواره مقابل خارج کنید یعنی نخ دندان یک حلقه کامل لای دو دندان مجاور بزند. ۲- نخ دندان را حتماً به لثه مجاور دو دندان بکشید تا خوب تمیز شود . در اوایل شاید از لثه خون بیاید، ولی بی توجه باشید چون بعد از مدتی که لثه خوب تمیز شد خونریزی کاهش پیدا خواهد کرد . در صورت ادامه خونریزی حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید. احتمالاً به جرم‌گیری نیازمند خواهید بود

۳- در صورتی که استفاده از نخ دندان همراه با رشته رشته شدن نخ باشد و یا منجر به پاره شدن نخ دندان گردد ممکن است چند علت داشته باشد: اول پوسیدگی بین دو دندان، دوم وجود جرم در آن ناحیه. البته پرکردگی نامناسب هم باعث پاره شدن نخ دندان خواهد بود که در هر سه صورت باید به دندانپزشک مراجعه و نسبت به رفع مشکل اقدام نمائید.

۴- بهترین موقع استفاده از نخ دندان در بین مسواک زدن خواهد بود به این صورت که وقتی مسواک زدن را شروع کردیم و خمیر دندان به خوبی کف کرده، مسواک زدن را موقتا کنار می‌گذاریم و نخ دندان را به‌دست می‌گیریم و بعد از استفاده از نخ دندان دوباره مسواک زدن را ادامه می‌دهیم. این بهترین روش است. اما اگر حوصله چنین کاری را ندارید ترجیحاً بهتر است قبل از مسواک زدن اول با نخ دندان لای دندانها را خوب تمیز کنید بعد مسواک بزنید.

۵- مطمئن باشید در صورتی که مشکلی از لحاظ پوسیدگی یا پر کردگی نامناسب دارید یا دچار بیماری لثه هستید استفاده از مسواک و نخ دندان مشکل شما را حل نخواهد کرد که هیچ، استفاده از این وسایل هم زیاد مفید فایده نیست . ازاین رو حتماً به دندانپزشک خانوادگی خود مراجعه کرده و اول از سلامتی دندانهایتان مطمئن شوید بعد با خیال راحت به بهداشت دهان و دندان خود برسید و فقط هر سال به دندانپزشک مراجعه کنید.

چرا استفاده از نخ دندان مهم است ؟

مزایای استفاده از نخ دندان از همان روز اول استفاده آغاز می شود وامتیازات بسیاری برای لثه ودندانهای شما دربردارد، پس هر چه زودتر آغاز کنید بهتر است ! با استفاده از نخ دندان، لثه ودندان های شما تمیز تر می شوند، زیرا نخ دندان قسمت هایی از دهان را که با مسواک قابل دسترسی نیست تمیز می کند . حتی اگر در آغاز استفاده احساس ناخوشایندی داشته باشید به این کار ادامه دهید زیرا به زودی تفاوت را احساس خواهید کرد . استفاده از نخ دندان را بخشی از عادات روزمره خود قرار دهید .

طریقه استفاده از نخ دندان

1- آمده کردن : حدود50سانتی متر از نخ دندان را جدا کرده وآن را دور انگشتان میانی خود بپیچید ،5سانتی مترآن رابین انگشتان خود باقی بگذارید

2- طرز قرارا دادن واستفاده: با انگشتان شست واشاره، نخ دندان را به حالت کشیده وبه آرامی بین دندان هایتان به طرف پایین حرکت دهید .دقت کنید که نخ دندان به طور ناگهانی به لثه هایتان اصابت نکند .

3- تمیزکردن : نخ دندان را به شکل حرف "C "دور هر دندان بپیچید، سپس آن را به آرامی در کناره هر دندان وزیر خط لثه به بالا وپائین حرکت دهید .برای هر دندان قسمت جدیدی از نخ دندان را استفاده کنید .

4- مراقبت ویژه : برای تمیز کردن دندان ها از یک برنامه پیروی کنید – از دندانپزشک برای مشخص کردن بخش هایی از دهان که نیاز به مراقبت بیشتری دارند راهنمایی بخواهید .

کدامیک از انواع مختلف نخ دندان را استفاده کنیم؟

انواع مختلفی از نخ دندان (باموم، بدون موم، وطعم دار )وفلاست های مخصوص دندانپزشکی در دسترس هستند، با دندانپزشک در انتخاب هر یک از انواع دندان ها مشورت کنید.

استفاده روزانه

نخ دندانهایی satin floss و satin tape برای استفاده روزانه مناسب هستند . نوار دندان نسبت به نخ ندان سزح پهن تری دارد ومی تواند بین دندان ها قرار گیرد .

نخ دندان مخصوص

اگر وسایل ارتودنسی یا "بریج" دارید ونمی توانید از نخ دنان های معمولی استفاده کنید، بهتر است از نخ دنان های مخصوص که دارای قسمت نایلونی مقاوم برای عبور به زیر بریج ووسایل ارتودنسی هستند، استفاده کنید.

مسواکهای بین دندانی

محصولات دیگری که برای تمیز کردن فاصله بین دندان ها موجودند عبارتند از: مسواکهای بین دندانی که می توانند فواصل بین دندان ها، وسایل ارتودنسی بریج وایمپلنت را بخوبی تمیز می کنند . از دندانپزشک خود برای تشخیص اینکه کدامیک از محصولات بین دندانی برای شما مناسب است راهنمایی بخواهید

منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Dental floss»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۲).