موز (اسطوره)

برای دیگر کاربردها، میوز (ابهام‌زدایی) را ببینید.

در اساطیر یونانی دختران زئوس، خدای خدایان، موز یا موزه (به یونانی: Μοῦσαι)‏ (به انگلیسی: The Muse)‏ نامیده می‌شدند. در افسانه‌های اولیه آن‌ها ۹ خواهر با یک اندیشه، روح و دل بودند و همه میوز نامیده می‌شدند. چنانچه این دخترها به مردی ابراز عشق می‌کردند، آن مرد از هر نوع تشویشی دور می‌شد و آرامش می‌یافت و از تمام مردان مقدس جایگاهی بالاتر می‌یافت. در زبان امروز به شخص الهام‌دهنده هنرمند میوز می‌گویند.

اسطوره‌شناسی

اواخر قرن دوم پیش از میلاد ۳ میوز اصلی به نام‌های Aoede (به معنای صدا و نغمه و موسیقی)، Melete (به معنای ممارست کردن و ورزیدن) و Mneme (به معنای حافظه) شناخته می‌شدند، این سه پیش‌تر از آن‌هم در معبد دلفی پرستیده می‌شدند اما نام‌های متفاوتی داشتند. در اساطیر اولیه میوزها در مجموع الهه‌های هنر و شاعرانه‌گی بودند و تفکیکی در شاخه‌های مختلف وجود نداشت اما در قرون بعدی به تدریج فردیت یافته و هر یک الهه یکی از سبک‌های هنری شدند. جدول زیر این تقسیم‌بندی را نشان می‌دهد.

نام یونانی	معنی	تصویر	الهه‌ی...
Calliope	سخنوری		موز مهتر و الهه شعر حماسی
کلیو	با شکوه، خیلی خوب		تاریخ
اراتو (Erato)	عاشق، شیفته		شعر عاشقانه و شهوانی و آوازهای ازدواج و زناشویی
ائوترپه (Euterpe)	کامیابی و لذت		شعر ازدواج و زناشویی
Melpomene	سرود خوان، مناجات‌کننده		تراژدی
Polyhymnia یا Polymnia	خواننده سرود مذهبی		آهنگ و نغمه روحانی
Terpsichore	شوق رقص		رقص و آواز
Thalia	باطراوت و شاداب‌کننده		اشعار روستایی و خنده‌دار
اورانیا (Urania)	آسمانی		طالع‌بینی و ستاره‌شناسی

کاربرد امروزی

در زبان امروزی به شخصی که باعث تحریک خلاقیت و ایجاد انگیزه در هنرمند می‌شود، موز (به انگلیسی: Muse)‏ گفته می‌شود، این شخص غالبا موضوع اثر هنری نیز می‌شود. به‌عنوان نمونه کاربرد لغت میوز برای جان لنون و یوکو اونو که باعث الهام و تحریک هم شده و موضوع اثر یکدیگر می‌شدند، و یا برای مخاطبان عشق پیکاسو نمونه‌هایی از کاربرد میوز در زبان امروزین هستند (رابطه پیکاسو با زنان از مراحل عاشقانه شروع می‌شد و به بحران و جدایی کشیده می‌شد و تمام این تغییرات رابطه آنها در آثار پیکاسو بازتاب می‌یافت). الهام بخش یک هنرمند نباید الزاما یک شخص حقیقی باشد تا موز نام گیرد و افراد خیالی و حتی موضوعات متافیزیکی نیز به عنوان الهام‌دهنده‌های هنری وجود داشته‌اند.

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی بازدید ۲۵ آبان ۱۳۸۷
• what is muse بازدید ۲۵ آبان ۱۳۸۷

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ موز (اسطوره) موجود است.