آلفا قنطورس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: Celestia.png ۱۴h ۳۹m ۳۶٫۴۹۵۱s٬ −۶۰° ۵۰′ ۰۲٫۳۰۸″

آلفا قنطورس (اِی و بی)
Alpha Centauri relative sizes Persian.JPG
اطلاعات رصدی
مبدا ۲۰۰۰ ژولیوسی      اعتدال ۲۰۰۰ ژولیوسی
صورت فلکی قنطورس
بعد ۱۴h ۳۹m ۳۶٫۴۹۵۱/۳۵٫۰۸۰۳s
میل -۶۰° ۵۰′۰۲٫۳۰۸/۱۳٫۷۶۱
قدر ظاهری (V) -۰٫۰۱/+۱٫۳۳
مشخصات
رده ستاره گونهٔ جی ردهٔ پنج/کی۲چهار
راهنمای رنگ U-B +۰٫۲۳/+۰٫۶۳
راهنمای رنگ B-V +۰٫۶۹/+۰٫۹۰
اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv) -۲۱٫۶ km/s
حرکت مخصوص (μ) RA: -۳۶۷۸٫۱۹ mas/yr
Dec.: ۴۸۱٫۸۴ mas/yr
اختلاف منظر (π) ۷۴۷٫۲۳ ± ۱٫۱۷ mas
جزئیات
جرم ۱٫۱۰۰/۰٫۹۰۷[۱] M
شعاع ۱٫۲۲۷/۰٫۸۶۵[۱] R
گرانش سطحی (لگاریتم g) ۴٫۳۰/۴٫۳۷[۲]
درخشندگی ۱٫۵۱۹/۰٫۵۰۰[۱] L
دما ۵٬۷۹۰/۵٬۲۶۰[۱] K
فلزات ۱۵۱/۱۶۰٪[۱] Sun
چرخش ۲۲ d/۴۱ d
سن ۴٫۸۵‎×۱۰۹[۱] سال
مدار ستاره دوتایی بصری[۳]
همدم Alpha Centauri AB
دوره (P) ۷۹٫۹۱ yr
نیم‌قطر کوچک (a) ۱۷٫۵۷"
خروج از مرکز (e) ۰٫۵۱۷۹
انحراف (i) ۷۹٫۲۰۵°
طول گره (Ω) ۲۰۴٫۸۵°
دور حضیض (T) ۱۸۷۵٫۶۶
آرگومان حضیض (ω) ۲۳۱٫۶۵°
منابع
سیمباد اطلاعات
ARICNS اطلاعات
نام‌گذاری‌های دیگر

Rigil Kentaurus, Rigil Kent, Toliman, Bungula, اف‌کی۵ ۵۳۸, سی‌پی (دی)−۶۰°۵۴۸۳، جی‌سی ۱۹۷۲۸، سی‌سی‌دی‌ام جی۱۴۳۹۶-۶۰۵۰

آلفا قنطورس اِی

جی‌الl ۵۵۹ A, اچ‌آر ۵۴۵۹, اچ‌دی ۱۲۸۶۲۰, جی‌سی‌تی‌پی ۳۳۰۹٫۰۰, ال‌اچ‌اس ۵۰, سائو ۲۵۲۸۳۸, هیپ ۷۱۶۸۳

آلفا قنطورس بی

جی‌ال ۵۵۹ بی, اچ‌آر ۵۴۶۰, اچ‌دی ۱۲۸۶۲۱, ال‌اچ‌اس ۵۱, هیپ ۷۱۶۸۱

پروکسیما قنطورس

آلفا قِنطورِس (Alpha Centauri) یا رجل قنطورس (پای اسب‌مرد) یا ظُلمان (شترمرغ‌ها) نام ستاره‌ای است در صورت فلکی قنطورس.

آلفا قنطورس یک ستارهٔ دوتایی است که به همراه پروکسیما قنطورس که بسیار کم‌نورتر است یک سامانهٔ سه‌گانه تشکیل می‌دهد. این سامانه، از همهٔ ستاره‌ها به منظومهٔ خورشیدی ما نزدیک‌تر است و با چشم غیر مسلح به صورت چهارمین ستاره درخشان آسمان شب دیده می‌شود. فاصلهٔ آلفا قنطورس از خورشید ۴٫۳۶ سال نوری است. شعاع آلفا قنطورس اِی ۲۳ درصد از خورشید بیشتر است و چگالی آن نیز ۱۰ درصد بیشتر از خورشید ما است.[۴]

ستاره دوتایی رجل قنطورس، از دو ستاره اِی و بی تشکیل شده که حدوداً هر ۸۰ سال یک‌بار گرد مدار خود می‌گردند. فاصله ستاره اِی از ستاره بی در حدود ۲۳٫۷ واحد نجومی است که قابل مقایسه‌است با فاصله سیاره اورانوس از خورشید. البته این فاصله، میانگینی از فاصله دو ستاره اِی و بی است و به خاطر مدارهای بسیار ناهم‌مرکز این دو پیکر آسمانی، فاصله آن‌ها نسبت به هم میان ۱۱ تا ۳۵ واحد نجومی نوسان می‌کند.

زیست‌پذیری[ویرایش]

به خاطر نزدیکی زیاد این دو ستاره به هم، ناحیه‌ای کوچک، در حدود ۲ واحد نجومی، میانشان وجود دارد که در آن گردش مداری حالتی پایدار دارد و بنابر این احتمال وجود سیارات در آن هست. این فاصله کم هم‌چنین باعث می‌شود که غول‌های گازی نتوانند در آن شکل بگیرند. ناحیه «زیست‌پذیر» رجل قنطورس نیز در همین محدوده قرار گرفته و شرایط در آن به‌گونه‌ای است که وجود موجودات زنده در آن را نمی‌شود منتفی فرض کرد.

پژوهش‌ها و رصدهایی که تاکنون انجام شده هنوز موفق به یافتن سیاره‌ای پیرامون این سامانه ستاره‌ای نشده‌است اما شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نشان می‌دهد که احتمال وجود یک سیاره در فاصله ۱٫۱ واحد نجومی (۱۶۰ میلیون کیلومتری) ستاره آلفا قنطورس بی، زیاد است و مدار چنین سیاره‌ای می‌تواند دست کم در مدت ۲۵۰ میلیون سال پایدار بماند.[۵]

حيات[ویرایش]

درست است که زمین خانه ما است، اما شاید سیاره‌ای که به دور نزدیک‎ترین ستاره همسایه ما می‌چرخد، حتی از آن هم برای زندگی راحت‌تر باشد.

بررسی دقیق از ویژگی‎هایی که می‌تواند یک سیاره را شایسته حیات سازد، نشان می‌دهد که آلفا-قنطورس ب، نزدیک‌ترین منظومه ستاره‌ای به خورشید ما؛ می‌توانست مکانی ایده‌آل برای میزبانی سیاره‌ای «ابر مسکونی» باشد، دنیایی از جزیره‌ها، دریاهای کم عمق و دامنه‌های زیبا. جایی که شرایط مورد نیاز برای حفظ همه شکل‌های حیات را در خود دارد و تا بیشتر از 10 میلیارد سال پابرجا خواهد بود. اما رفتن به این شبه بهشت، هزینه خود را برای گردشگران زمینی دارد: نیروی گرانشی آن در حدود یک چهارم (25درصد) قوی‌تر از زمین است.

فرض ما معمولا بر این اصل استوار است که بهترین مکان‌ها برای جستجوی امکان حیات، سیاراتی هستند که هم اندازه زمین بوده و به دور ستارگانی همانند خورشید می‌گردند. اما بهترین مدل‌های دانشمندان برای سکونت پذیری تنها چند معیار را در نظر می‌گیرند، معیارهایی مانند اندازه سیاره و فاصله از ستاره‌اش، صخره‌ای بودن سطح سیاره همانند زمین و چرخش به دور ستاره اصلی در مداری مشابه مدار زمین.

رنه هلر از دانشگاه مکمستر در همیلتون آنتاریو کانادا می‌گوید: «اما تا کنون هیچ کس با این پرسش مواجه نشده که آیا مکان‌های دیگر، محیط زیستی همچون زمین را تامین می‌کنند یا نه». بنابراین او و همکارنش برای بررسی امکان حیات در یک سیاره، معیارهای اضافی را در نظر گرفتند که شامل گرانش سیاره فرضی، سن و ساختار داخلی آن می‌شود.

زمین، 3.5 میلیارد سال از 4.6 میلیارد سال کل عمرش را میزبان حیات بوده است. این سیاره در نزدیکی لبه داخلی محدوده سکونت پذیر منظومه شمسی قرار دارد ، و خورشید هم با هر روز که به عمرش افزوده می‌شود، در حال گرم و گرم‌تر شدن است. در نهایت شاید 1 یا 2 میلیارد سال پس از امروز، زمین یک سنگ داغ همانند ناهید خواهد شد که در غبار مرگبار گاز دی‌اکسید کربن و اسید سولفوریک پوشانده می‌شود.

نتیجه بررسی این گروه این است که بهترین مکان برای حیات، جایی است که کمی بزرگتر از زمین باشد و ستاره آن نیز کمی کوچکتر از خورشید باشد. هلر می‌گوید: «آنچه ما می‌خواهیم این است که یک ستاره میزبان را داشته باشیم که بتوانیم سیاره‌ای را به مدت 7 تا 10 میلیارد سال، در محدوده زیست پذیر آن نگهداریم». تصور بر این است که این زمان کافی است تا زیست بوم‌ها به حالتی بهینه برای رشد و نمو برسند.

سیارات کمی بزرگ‌تر، برای مدت طولانی‌تری گرمای داخلی و مواد مذاب در حال حرکت زیر پوسته خود را حفظ می‌کنند. این ویژگی صفحات تکتونیکی (زمین شناختی) سیاره را به حرکت در می‌آورد، که آب و مواد مغذی را وارد چرخه می‌کنند و میدانی مغناطیسی ایجاد می‌کند که بتواند سیاره را از تابش‌های مخرب خورشیدی و کیهانی حفظ کند.

حتی یک بیپ

ما حدس می‌زنیم که ستاره آلفا قنطورس ب میزبان سیاره‌ای سنگی باشد، ولی البته اگر وجود آن اثبات شود بیش از حد به ستاره‌اش نزدیک است و وجود حیات روی آن امکان پذیر نیست. اما شکارچیان سیارات مانند تلسکوپ فضایی کپلر ناسا به ما نشان داده‌اند که به ندرت ممکن است سیاره‌ای به تنهایی متولد شود، و هر سیاره اَبَرمسکونی (که هنوز کشف نشده) قطعا به دور یک ستاره خواهد چرخید.

چنین سیاره‌ای برای ابر مسکونی بودن، باید چنان بزرگ باشد که گرانش موجب هموارتر شدن چشم اندازهایش شود، و دریاهای کم عمق و مجمع الجزایرهاییی همچون اندونزی و و یا باهاما داشته باشد. بر روی زمین، چنین محیط زیست‌هایی تنوع بسیار بیشتری در مقایسه با اقیانوس‌های عمیق یا قاره‌های پهناور ایجاد می‌کنند. به رغم این که گروه به طور مشخص به پتانسیل حیات که می‌تواند بر روی سیارات ابر مسکونی ظاهر شود، اشاره نکرده‌اند، هلر به این می‌اندیشد که گرانش بیشتر، گیاهان را نزدیک‌تر به زمین نگه می‌دارد و اتمسفر آن هم ضخیم‌تر خواهد بود، در نتیجه حیوانات خشکی احتمالا کوتاه و عریض‌تر از همتایان خود در زمین خواهند بود و تراکم بیشتر هوا هم به پرندگان بزرگ‌تری اجازه پرواز خواهد داد.

هلر می‌افزاید که ستاره آلفا قنطورس ب، عمری در حدود 6 میلیارد سال دارد و این بدین معنی است که حیات بر روی یک سیاره ابر مسکونی در منظومه آن خیلی سریع‌تر از منظومه ما شکل خواهد گرفت. ولی آیا هیچ کدام از انواع چنین حیاتی، هوشمند خواهند بود؟ تاکنون، پژوهشگرانی که به دنبال نشانه‌های تمدنی در نزدیکی ما می‌گردند (مانند پروژه ستی) حتی یک صدای بیپ هم از همسایگان احتمالی ما نشنیده‌اند

راوی کاپاراپو از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا در کالج پارک، که در این پژوهش شرکت نداشت، می‌گوید: «این مقاله به خوبی جنبه‌های مهم مرتبط با زیست پذیری را بیان می‌کند». ولی او هشدار می‌دهد که تا زمانی که یک سیاره ابر زیست پذیر واقعی پیدا نکرده‌ایم، نمی‌توانیم بگوییم که زمین بهترین جا برای زندگی نیست.[۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ Kervella, ‎Pierre. A Family Portrait of the Alpha Centauri System. Thevenin, Frederic. . ESO, 15 مارس, 2003.  Retrieved on ۲۰۰۸-۰۶-۰۶.
  2. Gilli, G.; Israelian, G.; Ecuvillon, A.; Santos, N. C.; Mayor, M.. Abundances of Refractory Elements in the Atmospheres of Stars with Extrasolar Planets. . Astronomy and Astrophysics 449, no. 2 (2006): 723–736.  Retrieved on ۲۰۰۷-۰۶-۰۱.
  3. Pourbaix, ‎D.. Constraining the difference in convective blueshift between the components of alpha Centauri with precise radial velocities. Nidever, D.; McCarthy, C.; Butler, R. P.; Tinney, C. G.; Marcy, G. W.; Jones, H. R. A.; Penny, A. J.; Carter, B. D.; Bouchy, F.;+ ۶ more. . Astronomy and Astrophysics 386, no. 1 (2002): 208–285.  Retrieved on ۲۰۰۸-۰۶-۱۵.
  4. Kervella, Pierre; Thevenin, Frederic (March 15, 2003). "A Family Portrait of the Alpha Centauri System
  5. hebault, P., Marzazi, F., Scholl, H.. «Planet formation in the habitable zone of alpha centauri B». Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. http://arxiv.org/abs/0811.0673.
  6. http://www.khabaronline.ir/%28X%281%29S%28r3zh01xn5bepxc21ms1c24rr%29%29/detail/336350/science/astronomy