فهرست نام‌های سنتی ستارگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فهرست‌های ستاره‌شناسی

فهرست ستارگان چند صورت فلکی در کتاب صورالکواکب

ستارگان صورت فلکی دوپیکر
صورت فلکی دوپیکر
ستارگان صورت فلکی ارنب
صورت فلکی خرگوش (ارنب)

در ستاره‌شناسی، امروزه روش‌های منظمی برای نامگذاری ستاره‌ها به کار می‌رود که به روش‌های نامگذاری بایر و نامگذاری مسیه شناخته می‌شوند؛ ولی در گذشته در برخی از فرهنگ‌های کشورهای گوناگون برای گروهی از ستارگان پرنور و دیده شدنی نام‌های ویژه‌ای به کار می‌رفت که از این دیدگاه فرهنگ کشورهای خاورمیانه پیشروتر بوده‌اند. در زبان پارسی میانه نیز واژگان ویژه‌ای برای ستارگان و دانش ستاره‌شناسی بوده که برخی از آن‌ها که به ما رسیده‌است در جدول زیر می‌آید. درصد بسیار بالایی از نام‌های عربی ستارگان از راه برگردان نوشته‌ها از یک سو به زبان پارسی و از سوی دیگر به زبان لاتین و از آنجا به همه زبان‌های اروپایی راه یافت.

در جدول زیر نام‌های باستانی و سنتی رایج در زبان پارسی برای ستارگان که البته امروزه هم کاربرد دارند و برابرهای انگلیسی (بیشتر برگرفته از لاتین) و نام علمی آن‌ها بر پایهٔ نامگذاری بایر می‌آید، همچنین برخی از نام‌های لاتین که به‌تازگی در متن‌های پارسی به کار رفته نیز به جدول افزوده شده‌است:

نام رایج معنی نام نام انگلیسی نام بایر
اَبدُم واپسین (از پارسی میانه) Denebola بتا شیر
اِبط‌الجوزا زیر بغل میانی Betelgeuse آلفا شکارچی
آتریا کوتاهشده آلفا تریانگولی آسترالیس Atria آلفا مثلث جنوبی
اچیرد کمربند Achird اتا ذات‌الکرسی
آخرالنهر پایان رود Achernar آلفا جوی
اخفی‌الفرقدین گوساله کم‌نورتر Pherkard دلتا خرس کوچک
ارنب خرگوش Arneb آلفا خرگوش
ازار لُنگ و ردا Pulcherrima یا Izar اپسیلون گاوران
اَزَره از پارسی میانه: azarag Altarf بتا خرچنگ
اسپور (از پارسی میانه) Spica آلفا دوشیزه
استروپ ۲ - Sterope II 22 گاو
آستریون، خارا - , Beta Canum Venaticorum, Chara, Asterion بتا تازی‌ها
اسکپتروم فر شاهی Sceptrum 53 جوی
اشتر دوم - Hyadum II دلتا۱ گاو
اشتر یکم - Hyadum I گاما گاو
آشیانه آشیانه (شترمرغ) Azha اتا جوی
اُظفُر چنگال‌ها (ی کرکس نشسته) Aladfar و Alathfar اتا شلیاق
اطلس - Atlas 27 گاو
آکروکس آلفا صلیب Acrux آلفا چلیپا
اکول پی بزغاله|Okul پی بزغاله
الکترا - Electra 17 گاو
عقد ثریا ملکه طوفانگیر Alcyone اتا گاو
المرأةالمسلسله زن برزنجیر Merga 38 گاوران
الیةالحمل دُنبه بره Alya تتا مار
آنچا پائین‌تنه Ancha تتا دلو
انف بینی Enif اپسیلون اسب بزرگ
آویور - Avior اپسیلون شاه‌تخته
بالع بلعنده Albali اپسیلون دلو
بتریا - Betria بتا مثلث جنوبی
بُزبان - Capella آلفا ارابه‌ران
بَشن (پارسی میانه) Betelgeuse آلفا شکارچی
بطن‌الثُعبان شمالی شکم اژدها، شمالی Batentaban Borealis خی اژدها
بطن‌الثُعبان جنوبی شکم اژدها، جنوبی Batentaban Australis فی اژدها
بطن‌الحوت شکم ماهی Mirach بتا زن برزنجیر
بطن‌النایر شکم فروزنده Al Nair آلفا درنا
بَطن قِیطُس شکم نهنگ Baten Kaitos زتا نهنگ
بُطِین شِکمک Botein دلتا بره
بَقّار گاودار Nekkar بتا گاوران
بکروکس کوتاهشده بتا کورکیس Becrux Mimosa، بتا چلیپا
بلطه تیشه Albaldah پی کمان
بُنزه (از پارسی میانه) Sadalsuud بتا دلو
بیض تخم (شترمرغ) Beid امیکرون۱ جوی
پارسی ایرانی the Persian آلفا هندی
پَدیسپَر (پریسپر) (از پارسی میانه) Sheratan بتا بره
پدیوَر (از پارسی میانه) Sheratan بتا بره
پروین (ستاره) Pleione 28 گاو - see Pleiades (star) cluster
پس‌پای پای پسین Tejat Posterior مو دوپیکر
پَسیگ (از پارسی میانه) Aldebaran آلفا گاو
پوریما Porrima گاما دوشیزه
پوز خرس - Muscida اُمیکرون خرس بزرگ، یا پی خرس بزرگ
پَها (از پارسی میانه) Aldebaran آلفا گاو
پیش‌پای پای جلویی (از پارسی میانه) Tejat Prior یا Propus اتا دوپیکر
پیش‌پرویز (از پارسی میانه) Botein دلتا بره
تایجیتا - Taygeta 19 گاو
تربلوم Terebellum امگا کمان
تُرَیس - Aspidiske یا Tureis آیوتا شاه‌تخته یا پی کشتی‌دم
تسین کی (天紀) نمودار آسمانی Tseen Kee فی بادبان
تگمن - Tegmen or Tegmine زتا خرچنگ
تورکولاریس سپتمتریونالیس چرخشت شمالی Torcularis Septemtrionalis امیکرون ماهی
تیان‌کوآن (tiānguān): گذرگاه آسمانی کوهستان Tien Kuan زتا گاو
تَیس (ذیب) بز نر (گرگ) Altais دلتا اژدها
تیل - Tyl اپسیلون اژدها
تیمین - Theemin اوپسیلون۲ جوی
ثابت استوار Tabit و Thabit پی۳ شکارچی و اوپسیلون شکارچی
ثُعبان (ذیخ) اژدهاها Thuban آلفا اژدها
جبهه پیشانی (شیر) Algieba گاما شیر
جبهه، اکلیل‌العقرب پیشانی، تاج کژدم Dschubba دلتا کژدم
جدی قوچ Polaris آلفا خرس کوچک
جناح ماکیان بال (ماکیان) Giennah اپسیلون ماکیان
جناح‌الغراب الایمن بال راست کلاغ Gienah Gurab گاما کلاغ
جنب پهلو Algenib آلفا برساووش و گاما اسب بزرگ
جنب‌المسلسله پهلوی برزنجیر Mirach بتا زن برزنجیر
جوزا دوپیکر Gianfar لاندا اژدها
جَون اسب سیاه Alioth اپسیلون خرس بزرگ
چو نام دودمان ژو چین Chow بتا مار
حضار آبادی Hadar بتا قنطورس
خباء، منقارالغراب چادر، منقار کلاغ Alchiba آلفا کلاغ
خراتان دنده‌های کوچک (شیر) Chertan تتا شیر
خر جنوبی - Asellus Australis دلتا خرچنگ
خر دوم - Asellus Secundus آیوتا گاوران
خر سوم - Asellus Tertius کاپا گاوران
خر شمالی - Asellus Borealis گاما خرچنگ
خر نخست - Asellus Priموs تتا گاوران
خُرت دنده کوچک (شیر) Chertan تتا شیر
خورشید فروغ خور Sun
دَبَران پیرو (خوشه پروین) Aldebaran آلفا گاو
دکروکس کوتاهشده دلتا کروکسیس Decrux
دیهیم تاج Diadem آلفا گیسو
ذبه گرگ‌ها Aldhibah زتا اژدها
ذِراع‌الاَیمَن بازوی راست Alderamin آلفا قیفاووس
ذنب قیطس دُم نهنگ Dheneb اتا نهنگ
ذنب دُنب Aldhanab گاما درنا
ذنب‌الجدی دُنب بزغاله دلتا بزغاله|Deneb Algedi دلتا بزغاله
ذنب دلفین دُنب دلفین Deneb Dulfim اپسیلون دلفین
ذنب شمالی قیطس دنب شمالی نهنگ Deneb Kaitos Schemali آیوتا نهنگ
ذنب عقاب دنب عقاب Deneb el Okab زتا عقاب
ذنب‌الاسد دُنب شیر Denebola بتا شیر
ذنب‌الجدی دنب قوچ دلتا بزغاله|Scheddi دلتا بزغاله
ذنب‌الدجاجه دنب ماکیان (دُم مرغ) Deneb آلفا ماکیان
ذیخ کفتار، گرگ Edasich آیوتا اژدها
رأس جنوبی اسد سر جنوبی شیر Ras Elased Australis اپسیلون شیر
رأس شمالی اسد سر شمالی شیر Rasalas مو شیر
رأس‌التنین سر اژدها اتاmin گاما اژدها
رأس التوأم مقدم پیکر پیشین Castor آلفا دوپیکر
رأس التوأم مؤخر پیکر پسین Pollux بتا دوپیکر
رأس‌الحَمَل سر بره Hamal آلفا بره
رأس‌التنین سر اژدها Eltanin گاما اژدها
رأس‌الثعبان سر اژدها Rastaban بتا اژدها
رأس‌الجاثی سر زانوزده Ras Algethi آلفا زانوزده
رأس‌الحوّاء سر مارافسای Ras Alhague آلفا مارافسای
رأس‌الغول سر غول Algol بتا برساووش
رأس‌المثلث سر سه‌گوش Mothallah آلفا سه‌سو
راعی چوپان Errai گاما قیفاووس
راقص رقصنده، چشمک‌زن Alrakis و Arrakis مو اژدها
رانا غورباقه (در لاتین) Rana دلتا جوی
رجل قنطورس پای قنطورس Rigil Kentaurus آلفا قنطورس
رجل قنطورس Toliman آلفا قنطورس
رجل‌الجبّار پای شخص زورمند (پای شکارچی) Rigel بتا شکارچی
رجل‌العوی پای (سگ) پارس‌کننده Rijl al Awwa مو دوشیزه
رشاء، عقده طناب‌ها، گره Alrischa آلفا ماهی
رکبةذات‌الکرسی زانوی خداوندگار اورنگ Ruchbah دلتا ذات‌الکرسی
رکبةالدجاجه زانوی ماکیان Ruchba امگا ۲ ماکیان
رکبةالرامی زانوی کمانگیر Rukbat آلفا کمان
روتانو واروخوانه نامVenator Rotanev بتا دلفین
روجینه (از پارسی میانه) Alnilam اپسیلون شکارچی
زاویةالعوی گوشه (سگ) پارس‌کننده Zavijava بتا دوشیزه
زاویه گوشه Zaniah اتا دوشیزه
زُبانه چنگک (خرچنگ) Acubens آلفا خرچنگ
زبانی جنوبی - Brachium سیگما ترازو
زُبرةالاسد کتف شیر Chertan تتا شیر
زبن جنوبی، کفه جنوبی پنجه جنوبی (کژدم)، کفه جنوبی (ترازو) Zubenelgenubi آلفا ترازو
زبن شمالی، کفه شمالی پنجه شمالی (کژدم)، کفه شمالی (ترازو) Zuben-el-schemali or Zubeneschamali بتا ترازو
زبن شمالی، کفه شمالی پنجه شمالی (کژدم)، کفه شمالی (ترازو) Zuben-el-schemali or Zubeneschamali گاما کژدم
(در گذشته، اکنون بتا ترازو)
زبن‌العقرب چنگ کژدم Zuben-el-Akrab گاما ترازو
زبن‌العقربی چنگ کژدم Zuben-el-Akribi دلتا ترازو
زرّ - Alzir خی دوپیکر
زورق قایق Zaurak گاما جوی
سابق پیشین Sabik زتا مارافسای
سارین Sarin دلتا زانوزده
ساعد الفرس بازوی اسب (بزرگ) Scheat بتا اسب بزرگ
ساعد ثانی Sadatoni زتا ارابه‌ران
ستاره قطبی Polaris آلفا خرس کوچک
ستاره قطبی جنوب Polaris Australis سیگما هشتک
ستاره کربن - La Superba Y تازی‌ها
ستاره نارسنگ، راقص سنگ لعل، رقصنده Garnet Star مو قیفاووس
سر آبمار - Head of Hydrus آلفا آبمار
سرةالفَرَس ناف اسب Alpheratz آلفا زن برزنجیر
سرگس نامی سومری Sargas تتا کژدم
سرما (تطریز) دنباله و رشته جامه Syrma آیوتا دوشیزه
سروش - Capella آلفا ارابه‌ران
سریر، حوض تختگاه (مرده)، آبگیر Sarir, Al Haud تتا خرس بزرگ
سعدالاخبیه بخت خوش پناهگاه‌ها (شانس خیمه‌ها) Sadachbia گاما دلو
سعدالبهائم بخت خوش چارپایان Baham تتا اسب بزرگ
سعدالبری بخت خوش بیگناه Sadalbari مو اسب بزرگ
سعدالسعود بالاترین بخت Sadalsuud بتا دلو
سعدالمطر بخت خوش باران Matar اتا اسب بزرگ
سعدالملک خوشبختی شاه Sadalmelik آلفا دلو
سعدالهمام (شخص) خوش‌اندیشه Homam زتا اسب بزرگ
سعد ذابح بخت ذبح‌کننده بتا بزغاله|Dabih بتا بزغاله
سگین - Segin اپسیلون ذات‌الکرسی
سگینوس Seginus گاما گاوران
سلحفاة لاک‌پشت (ساز چنگ را از لاک لاک‌پشت درست می‌کردند) Sulafat گاما شلیاق
سلم Salm (Star) تا اسب بزرگ
سماک اعزل بی‌سلاح، بدون نیزه Spica آلفا دوشیزه
سماک رامح، نگهبان شمال - Arcturus آلفا گاوران
سها - Alcor 80 خرس بزرگ
سهم تیر Sham آلفا پیکان
سهیل درخشنده Canopus آلفا شاه‌تخته
سهیل حضار (ستاره) روشن زمین زتا کشتی‌دم|Naos زتا کشتی‌دم
سهیل حضیر درخشنده زمین سیگما کشتی‌دم|Hadir سیگما کشتی‌دم
سهیل‌المحلف (ستاره) شکوهمند سوگندخورنده Regor گاما بادبان
سهیل‌المحلف (ستاره) شکوهمند سوگندخورنده Suhail لاندا بادبان
سوالوسین واروخوانه نام Nicolaus Sualocin آلفا دلفین
سوبرا - Subra امیکرون شیر
سطل (؟)، سیتولا کوزه Situla کاپا دلو
سیف شمشیر (شکارچی) Saiph کاپا شکارچی
شات (الشاة) اشتر ماده نو بزغاله|Alshat نو بزغاله
شاهین شاهین ترازو Alschain بتا عقاب
شاهین ترازو - Tarazet or Tarazed گاما عقاب
شباهنگ Sirius آلفا سگ بزرگ
شعرای شامی Procyon آلفا سگ کوچک
شرطان Sheratan بتا بره
شگفت‌اختر، میرا - Mira امیکرون نهنگ
شلیاق Sheliak بتا شلیاق
شوله نیش Shaula لاندا کژدم
صادره (شترمرغ) بازگردنده Sadira, Epsilon Eridani اپسیلون جوی
صافی صاف و روشن Alsafi سیگما اژدها
صدر سینه Schedir or Schedar آلفا ذات‌الکرسی
صدرالدجاجه سینه ماکیان Sadr گاما ماکیان
ضفدع ثانی غورباقه دوم Diphda بتا نهنگ
ضفدع ثانی، ذنب قیطس غورباقه دوم، دنب نهنگ Deneb Kaitos بتا نهنگ
ضفیره طُرّه (یال شیر) Aldhafera یا Adhafera زتا شیر
طاووس Peacock آلفا طاووس
طرف نگاه (شیر) Alterf لاندا شیر
طَرفه (طرف) چشم (بره)، نگاه (شیر) Altarf بتا خرچنگ
ظلیم - Cursa بتا جوی
ظلیم - Acamar تتا جوی
ظَهرالاسد پشت شیر Chertan تتا شیر
ظَهر دب اکبر پشت خرس بزرگ Dubhe آلفا خرس بزرگ
عتق شانه (خوشه پروین) Atik امیکرون برساووش
عذاری دوشیزگان Adhara اپسیلون سگ بزرگ
عُذره دوشیزگی Aludra اتا سگ بزرگ
عقرب کژدم Arkab بتا کمان
عقرب کژدم Acrab بتا کژدم
عقرب Graffias بتا کژدم
عقرب پسین - Arkab Posterior بتا ۲ کمان
عقرب پیشین - Arkab Prior بتا ۱ کمان
عناق (الارض) بچه‌های زمین Almach گاما زن برزنجیر
عناق‌الارض کودک زمین Alamak گاما زن برزنجیر
عنقاء سیمرغ Ankaa آلفا سیمرغ
عُنُق‌الحیه گردن مار Unuk or Unukalhai آلفا مار
عوا (سگ) پارس‌کننده Minelava دلتا دوشیزه
عوّاد - Alwaid بتا اژدها
عوجةالنهر پیچ رودخانه Angetenar تا۲ جوی
عین چشم (گاو) Ain اپسیلون گاو
عَیّوق - Capella آلفا ارابه‌ران
غراب کلاغ Algorab دلتا کلاغ
غره لکه پیشانی اسب Alkurah خی قیفاووس
غُمیصاء تیره‌چشم Gomeisa بتا سگ کوچک
فخذ ران (خرس بزرگ) Phad (یا Phecda, Phekda) گاما خرس بزرگ
فخذ ران (کبوتر) Phact آلفا کبوتر
فرد (ستاره) تنهایان Furud زتا سگ بزرگ
فرقد گوساله Pherkad گاما خرس کوچک
فرقه گله Alfirk بتا قیفاووس
فقره شمالی، ثالثه شمالی - Dnoces
فکه شکسته (حلقه شکسته ستارگان) Alfecca Meridiana آلفا تاج جنوبی
فم‌الحوت دهان ماهی Fomalhaut آلفا پیscis Austrini
فم‌السمکه پوز ماهی Fum al Samakah بتا ماهی
قائد رهنما Alkaid اتا خرس بزرگ
قائد بنات النعش راهنمای دختران تابوت Benetnasch اتا خرس بزرگ
قرتاب یا سرگس (سومری است) Girtab کاپا کژدم
قطعةالفرس پاره‌اسب Kitآلفا آلفا اسب کوچک
قفزةالاولی جنوبی جهش اول جنوبی (آهو) Alula Australis خی خرس بزرگ
قفزةالاولی شمالی جهش اول شمالی (آهو) Alula Borealis نو خرس بزرگ
قفزةالثالثه شمالی سومین جهش (آهو)، شمالی Talitha Borealis آیوتا خرس بزرگ
قفزةالثالثه جنوبی سومین جهش (آهو)، جنوبی Talitha Australis, Al Kaprah کاپا خرس بزرگ
قفزةالثانیه شمالی دومین جهش (آهو) Tania Borealis لاندا خرس بزرگ
قفزه‌الثانیه جنوبی جهش شمالی (آهو) Tania Australis نو خرس بزرگ
قلب عقرب دل کژدم Antares آلفا کژدم
قلب‌الاسد دل شیر Regulus آلفا شیر
قلب‌الفرد دل تک‌مانده آلفاrd آلفا مار باریک
قنب‌الاسد غلاف نَرّهٔ شیر Denebola بتا شیر
قوس جنوبی کمان جنوبی Kaus Australis اپسیلون کمان
قوس شمالی کمان شمالی Kaus Borealis لاندا کمان
قوس میانی کمان میانی Kaus Medius دلتا کمان
قید پوسته (تخم شترمرغ) Keid امیکرون۲ جوی
کاس کاسه Alkes آلفا پیاله
کاسترا دژ جنگی اپسیلون بزغاله|Kastra اپسیلون بزغاله
کالوروپس چوبدستی (چوپان) Alkalurops مو گاوران
کجام از Caia، گرز (هرکول) Kajam امگا زانوزده
کعب ذی‌العِنان قوزک ارابه‌ران Hassaleh آیوتا ارابه‌ران
کف‌الجذماء دست شخص جُذامی Kaffaljidhm گاما نهنگ
کف‌الخضیب، (سنم‌الناقة) دست حنابسته، (کوهان) Caph بتا ذات‌الکرسی
کلب‌الراعی سگ چوپان Al Kalb al Rai رو۲ قیفاووس
کلب‌الراعی سگ چوپان Cebalrai بتا مارافسای
کوکب شمالی، انور فرقدان ستاره شمالی، پرنورترین از دو گوساله Kochab بتا خرس کوچک
کَهت (از پارسی میانه) Mirach بتا زن برزنجیر
کهت‌سر (از پارسی میانه) Sadachbia گاما دلو
کهت‌میان (از پارسی میانه) Markab آلفا اسب بزرگ و هاآر ۲۹۴۸
گاتریا Gatria گاما مثلث جنوبی
گاکروکس ستاره گاما از صلیب (جنوبی) Gacrux گاما چلیپا
گرزدار گرزدار Kornephoros بتا زانوزده
لسعه (اللسعة) نیش (کژدم) Lesath اوپسیلون کژدم
مئزر کمربند (خرس بزرگ) Mizar زتا خرس بزرگ
ماشاهه (از پارسی میانه) Minelava دلتا دوشیزه
مایا - Maia 20 گاو
مبسوطه (پای) بازشده (شیر) Mebsuta اپسیلون دوپیکر
مبسوطه (شوکة) بازشده Alsciaukat 31 سیاه‌گوش
مثرتم قوچ فربه Mesarthim گاما بره
مُحلِفَین دو سوگندخورنده موliphein گاما قنطورس، گاما سگ بزرگ
مَراق آبگاه خرس بزرگ Merak بتا خرس بزرگ
مرزم بانگ‌کننده، غرنده Mirzam بتا سگ بزرگ
مرفق‌الثریا آرنج پروین Mirfak آلفا برساوش
مرفق‌الجاثی آرنج زانوزده Marfik کاپا هرکول
مرفق‌الحوا آرنج مارافسای Marfik لاندا مارافسای
مرفق ذات‌الکرسی آرنج خداوند تخت Marfak تتا ذات‌الکرسی
مرکب‌الفرس زین اسب (بزرگ) Markab آلفا اسب بزرگ و هاآر ۲۹۴۸
مروپ Merope 23 گاو
مِعصَم برساوش مچ دست برساوش Misam کاپا برساوش
مِعصَم جاثی مُچ دست زانوزده Maasym لاندا زانوزده
مغرز بیخ دم (خرس بزرگ) Megrez دلتا خرس بزرگ
مفردالرامح - موphrid (or موfrid) اتا گاوران
مقبوضه (پای) جمع‌شده (شیر) Mekbuda زتا دوپیکر
منخر سوراخ بینی (نهنگ) Menkar آلفا نهنگ
منخر الشجاع سوراخ بینی دلاور (مار باریک) Minchir سیگما مار باریک
منطقه کمربند (باختری شکارچی) Mintaka دلتا شکارچی
منقار منقار (کلاغ) Minkar اپسیلون کلاغ
منکب‌الجوزا شانه شخص میانی Betelgeuse آلفا شکارچی
منقارالاسد پوزه شیر Al Minliar al Asad کاپا شیر
منقارالدجاجه منقار ماکیان Albireo بتا ماکیان
منکب شانه Menkab آلفا نهنگ
منکب شانه Menkib زتا برساووش
منکب ذی‌العنان شانه افسارگیر Menkalinan بتا ارابه‌ران
منکب قنطورس شانه سانتور Menkent تتا قنطورس
میان (از پارسی میانه) Chertan تتا شیر
میاه‌پلاسید آب آرام Miaplacidus بتا شاه‌تخته
میخگاه (از پارسی میانه) Polaris آلفا خرس کوچک
میسان درخشان Meissa لاندا شکارچی
نائرالفکه درخشنده (حلقه) شکسته Alphecca آلفا کاسهٔ یتیمان
ناجذ دندان عقل Bellatrix گاما شکارچی
ناشره گاما بزغاله|Nashira گاما بزغاله
ناوی واروخوانه Ivan Navi اپسیلون ذات‌الکرسی
نخو نخستین (از پارسی میانه) Regulus آلفا شیر
نسر طایر کرکس پرنده Altair آلفا عقاب
نصل پیکان (نوک تیر) Nasl گاما کمان
نطاق کمربند (خاوری شکارچی) Alnitak زتا شکارچی
نطح شاخ‌زنان Elnath بتا گاو
نظام رشته (مروارید) Alnilam اپسیلون شکارچی
نهال (شترهای) آشامنده Nihal بتا خرگوش
نسقان دو نَسَق (روش یا رسته) Nusakan بتا کاسهٔ یتیمان
نونکی - Nunki سیگما کمان
نیاط شاهرگ‌ها (ی کژدم) Alniyat تا کژدم
نیرالسیف نوک شمشیر (شکارچی) Nair Al Saif آیوتا شکارچی
وزن سنگینی Wazn بتا کبوتر
وسط‌السماء میانه آسمان Wasat دلتا دوپیکر
ونند (از اوستایی) Vega آلفا شلیاق
وی Wei اپسیلون کژدم
ویندمیاتریکس انگورچین Vindemiatrix اپسیلون دوشیزه
هَقعه لکه سفید Heka و Meissa لاندا شکارچی
هَنعه، میسان داغ (شتر)، درخشان Alhena گاما دوپیکر
ید پسین دست پسین Yed Posterior اپسیلون مارافسای
ید پیشین دست پیشین Yed Prior دلتا مارافسای
یدالجوزا دست شخص میانی Betelgeuse آلفا شکارچی
یوغ (از پارسی میانه) بتا بزغاله|Dabih بتا بزغاله
ییلدین ستاره (از ترکی ییلدیز) Yildun دلتا خرس کوچک

ستارگان پُرنام[ویرایش]

نام رایج نام‌های دیگر
نگهبان شمال سماک رامح، رائح، صیاح، راعی الشاء، عرقوب الاسد، طاردةالبرد، درک الاسد، بقار، حارس الشمال
دبران هادی‌النجم، تالی‌النجم، تابع‌النجم، فجذح، فَنیق (شتر نر)، مخدج، عین‌الثورف سائق‌الثریا، لسان‌البحر، الطیرف تبع، طیر، توبیع، عقدالثریا، سدویس، قلائص یا قلاص (شتران ماده).
شباهنگ شعرای یمانی، ستاره کاروان‌کُش، وَراهَنگ، شب‌کش، تیر و تیشتر، شعری العبور
شعرای شامی شِعرای غمیصاء، غمیصاء، رمیصاء، غموص
ظهرالاسد میان، زبرةالاسد، خرت، خراتان
منکب‌الفرس فَرغ مقدم، فرغ نخستین، فرغ پیشین، کهت‌میان، کوکب شمالی، مرکب الفرس، عرقوه برین
بطن‌الحوت کهت، جنب المسلسله
سعدالسعود منکب ساکب الماء الایسر، بُنزه
جدی میخگاه، وتر عاشر، وسط‌السماء
سعدالملک ماهیگیر
سعدالاخبیه کهت‌سر
نظام روجینه
بزبان عیوق، سروش
پیکر پسین رأس التوأم المؤخر، انورالتوأمین، رأس التوأم غربی
سماک اعزل اِسپور
اِبط‌الجوزا منکب الجوزا، یدالجوزا
قلب‌الاسد نخو
ذنب‌الاسد قنب الاسد، ابدم

منابع[ویرایش]

  • List_of_stars_by_constellation
  • Science Fair Project Encyclopedia، بازدید: مه ۲۰۱۱.
  • The Astronomical Almanac (2000).
  • Roy L. Bishop, ed. , The Observer's Almanac 1991, The Royal Astronomical Society of Canada.
  • Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, Vols. 1, 2, 3 (Dover Pubns, 1978).
  • نام ستارگان در پارسی میانه از: بهار، مهرداد: پژوهشی در اساطیر ایران (پاره نخست و دویم)، تهران، نشر آگه، چاپ سوم ۱۳۷۸، صص۵۸-۶۶.

پیوند به بیرون[ویرایش]