ابطالجوزا
مختصات: 
۰۵h ۵۵m ۱۰٫۳۰۵۳s٬ +۰۷° ۲۴′ ۲۵٫۴۲۶″
| اطلاعات رصدی مبدا مبدأ (ستارهشناسی) اعتدال مبدأ (ستارهشناسی) |
|
|---|---|
| صورت فلکی | شکارچی |
| بعد | 05h 55m 10.3053s[۱] |
| میل | +07° 24′25.426[۱] |
| قدر ظاهری (V) | 0.58[۱] (0.3 to 1.2) |
| مشخصات | |
| رده | M2Iab[۱] |
| راهنمای رنگ U-B | 2.06[۱] |
| راهنمای رنگ B-V | 1.85[۱] |
| اخترسنجی | |
| سرعت شعاعی (Rv) | +21.0[۱] km/s |
| حرکت مخصوص (μ) | RA: 27.33[۱] mas/yr Dec.: 10.86[۱] mas/yr |
| اختلاف منظر (π) | 7.63 ± 1.64[۱] mas |
| قدر مطلق (MV) | −5.14 |
| جزئیات | |
| جرم | 14 M☉ |
| شعاع | 630 R☉ |
| درخشندگی | 63,000 (40,000–100,000) L☉ |
| دما | 3,500[۲] K |
| چرخش | 17 years (14.6 km/s)[۳] |
| سن | 1.0 × 107 سال |
| نامگذاریهای دیگر | |
الف:
زمین (۴) > ناهید (۳) > مریخ (۲) > تیر (۱)
ب:
مشتری (۸) > زحل (۷) > اورانوس(۶) > نپتون (۵) > زمین (بدون شماره)
پ:
شباهنگ (۱۱) > خورشید (۱۰) > ولف ۳۵۹ (۹) > مشتری (بدون شماره)
ت:
دبران (۱۴) > نگهبان شمال (۱۳) > رأس پیکر پسین (۱۲) > شباهنگ (بدون شماره)
ث:
ابطالجوزا (۱۷) >قلب عقرب (۱۶) > پای شکارچی (۱۵) > دبران (بدون شماره)
ج:
ویوای سگ بزرگ (۲۰) >ویوی قیفاووس (۱۹) > مو قیفاووس (۱۸) > ابطالجوزا (بدون شماره)
اِبطالجوزا (در پارسی میانه: بَشْن[۴]) (آلفا شکارچی: alpha Orionis) درخشان ترین ستاره ی صورت فلکی شکارچی است.[۵]
ابطالجوزا دهمین ستارهٔ درخشان آسمان شب است.[۶] این ستاره، یک اَبَرغول سرخ متغیر با دورهای چندصدروزه است. ابطالجوزا ستاره غول پیکری است که قطر آن در حدود چهارصد میلیون کیلومتر است، یعنی این ستاره می تواند ۳۰ میلیون خورشید را در خود جای دهد.[۷]
ستارهٔ ابطالجوزا به قدری بزرگ است که اگر به جای خورشید در مرکز منظومه خورشیدی قرار گیرد، تا نزدیک مدار سیارکها را اشغال میکند. ابطالجوزا پس از خورشید دومین قطر ظاهری بزرگ را دارد.
واژهٔ ابطالجوزا عربی است و معنی واژگانی آن «زیر بغل میانی» است.
مجموعهای از پنج ستاره که بالاتر از ابطالجوزا قرار دارند، «ستارگان گرز» هستند که نمایانگر گرزی در دست راست جبارند. قدر ظاهری این پنج ستاره کمتر از ابطالجوزا است.[۸]
این ستاره به مرگ خود نزدیک است و در آینده با یک انفجار ابرنواختری به یک ستاره نوترونی، یا شاید یک سیاهچاله تبدیل خواهد شد.[۹] طول عمر آن ممکن است تا حدود ۵۰ هزار سال دیگر ادامه یابد. در صورت انفجار، این ستاره از دیدگاه زمینیان به قدر (روشنایی) ۱۰- خواهد رسید یعنی ۲۵۰ بار روشنتر از سیاره ناهید و ۲۵۰۰ بار درخشانتر از ستاره شباهنگ. به عبارتی روشنی آن پس از انفجار قابل مقایسه با ماه شب چهارده خواهد بود.[۱۰]
منابع [ویرایش]
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ SIMBAD query result: V* alf Ori -- Semi-regular pulsating Star. . Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved on 2007-06-20.
- ↑ Lobel, A.; Dupree, A. K.. Modeling the Variable Chromosphere of α Orionis. . The Astrophysical Journal 545 (2000): 454–474. Retrieved on 2007-02-04.
- ↑ Uitenbroek, H.; Dupree, A. K.; Gilliland, R. L.. Spatially Resolved Hubble Space Telescope Spectra of the Chromosphere of α Orionis. . The Astronomical Journal 116 (1998): 2501–2512. Retrieved on 2007-06-20.
- ↑ بشن خانهٔ ششم ماه است و پروفسور هنینگ آن را با ابطالجوزا برابر دانستهاست. منبع: بهار، مهرداد، پژوهشی در اساطیر ایران، تهران: چاپ سوم ۱۳۷۸ خ.؛ واژهٔ بَشن در پارسی میانه به معنای نوک، قله و یال است. (فرهنگ پهلوی، د. اِن. مککنزی، لندن ۱۹۷۱.)
- ↑ اطلاعات جدول و بندهای نخست متن از: فهرست ستارگان درخشان (ترجمه از ویکیپدیای هلندی)
- ↑ وبنوشت افغان، بازدید ۱۴ آوریل ۲۰۰۷.
- ↑ روزنامهٔ شرق بازدید ۱۴ آوریل ۲۰۰۷.
- ↑ باشگاه نجومی سهیل، بازدید ۱۴ آوریل ۲۰۰۷.
- ↑ شیراز
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Betelgeuze»، ویکیپدیای هلندی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۷).
|
|||||
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ابطالجوزا موجود است. |
|
|||||||||||||||||||||||
</noinclude>
