کارت پستی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک کارت پستی از تصویر بهمن میرزا در دوره احمدشاه قاجار

کارت پستال یا کارت پستی (به انگلیسی: Postcard) یا post card یک قطعه مستطیل شکل از جنس کاغذ ضخیم یا مقوای نازک است که در یک سوی آن تصویر و در سوی دیگری از آن متنی مرتبط با آن است که بدون پاکت نامه توسط فرایند پست میان افراد جابه‌جا می‌شود. گاهی این گونه کارت‌ها در درون پاکت نامه نیز قرار می‌گیرند؛ مانند کارت پستال‌های چوبی یا مسی که در میشیگان به فروش می‌رسد.

در برخی نقاط نیز به دلیل مسافت هزینۀ ارسال نامه نیز دریافت شود که نیاز به پاکت نامه و تمبر دارد.

در حالی که کارت پستال توسط شرکت‌های خصوصی یا به شکلی سازمانی چاپ می‌شود، کارت‌های پستی توسط افراد عادی طراحی و ساخته می‌شود. نخستین کارت پستی در فیلادلفیا و توسط جان پی. چارلتون در سال ۱۸۶۱ ابداع شد.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

یک کارت پستال فرانسوی طنزآمیز با موضوع جنگ اروپا، 1915

برای کارت‌پستال مانند بسیاری از ابتکارات دیگر بشر که تاریخ مستند مبهمی دارند، نمی‌توان تاریخ شروع دقیقی تعیین کرد اما با این حال دایره‌المعارف لاروس آورده است که اولین کارت پستال در سال 1869 در اتریش عرضه شد. کارت‌پستال‌ها وسیله‌ای برای یک مکاتبه کوتاه و مختصر بودند و اگر در بالای آن تمبر وجود داشت برای دولت معتبر به حساب می‌آمد و ارسال می‌شد به همین دلیل نیازی نبود که در داخل پاکت نامه قرار داده‌ شود و هزینه ارسال نیز کمتر در می‌آمد.در سال 1871 تعداد یک میلیون و پانصد هزار کارت در هفته از طریق پست فرستاده می‌شد از سال 1877 اداره پست اجازه تولید کارت‌های پستی را به شرکتهای خصوصی واگذار کرد و از آن به بعد کارتهای پستی توسط شرکت‌های خصوصی با انواع نقوش و تصاویر تزئینی تولید می‌شد. با اختراع و پیشرفت صنعت عکاسی، نقوش تزئینی جای خود را به عکسها دادند و بدین ترتیب موفقیت چشمگیری در مقابل کلکسیونرها و توریست‌ها برای خاطرات سفر و غیره ایجاد کرد.جمع آوری کارت‌پستال‌های عکس دار در بین مردم بسیار شایع و هیجان انگیز شده بود و اوج آن در سال 1904 و هنگامی بود که به طور متوسط شانزده میلیون کارت پستال در هفته از پستخانه عبور میکرد. کارت پستال اصلی از سال 1900 تا 1904 در انگلستان به اوج خود رسید. این زمانی بود که تئاترهای موزیکال مد شده بود و عکس‌های هنرمندان موضوع مورد توجه کارت پستال ها بود. موضوع کارت پستالها از مناظر، آثار هنری و طبیعی تشکیل می‌شد. کارت‌پستال‌هایی با عنوان ساده در جنگ جهانی اول و دوم برای مکاتبات جنگی استفاده می‌شد مثل کارت پِرچِتو که مدرکی برای اطلاعات نظامی و دستور نقل مکان بود و یا کارت روزا(قرمز) که در زمان فاشیسم برای خبر کردن ماموران به کار میرفت.

کارت‌پستال در ایران[ویرایش]

تاکنون مدرک مستندی، مبنی بر اینکه که کارت‌پستال از چه زمان در ایران رایج شد وجود ندارد. مسلما رواج کارت‌پستال‌های ایرانی مقارن با دوران رواج اینگونه مراسلات در خارج است به خصوص با وجود کارت‌پستالهایی از ایرانیان مقیم خارج که در نیمه دوم قرن سیزدهم به ایران ارسال میکرده‌اند.بعضی ار کارت‌پستالها به صورت ورقه‌های پستی بکار می‌رفته و تمبر پستی از دوره ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه به بعد بروی آنها زده شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Pre History of the Postcard 1848-1872". Metropolitan Postcard Club of New York City. 
  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  • صافی، قاسم. کارت پستالهای تاریخی ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری گسترش هنر، 1367 سال اصلی =1367.