تمبر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تمبر منتشرشده به‌مناسبت پنجاهمین سال تأسیس نیروی هوایی شاهنشاهی ایران

تَمبر یا تمبر پستی مدرکی چاپی است که نشان‌دهندهٔ پیش‌پرداخت مبلغی برای خدمات پستی است. تمبر معمولاً به‌صورت کاغذی کوچک و چهارگوش تهیه می‌شود که در چهار سوی آن، کاغذ حالت دندانه‌دار دارد و در پشت آن چسبی خاص مالیده شده که با برخورد آب، خاصیت چسبندگی پیدا می‌کند.

چسباندن تمبر به یک نامه یا بستهٔ پستی نشان‌دهندهٔ این است که فرستنده، مبلغ لازم برای ارسال محموله را به‌طور کامل، یا بخشی از آن را، پرداخته‌است. درصورتی‌که ارزش تمبر الصاقی کمتر از بهای خدمات پستیِ مربوطه باشد، گفته می‌شود که محموله «کسرِ تمبر» دارد.

تمبرها را از روی افراد مهم مانند ملکه شاه دانشمند و از روی اتفاقات مهم و تاریخی یا مکان‌ها چاپ می‌کنند. افرادی که تمبر جمع آوری می‌کنند تمبرها را به ترتیب سال چاپ و ارزش در آلبوم‌ نگهداری میکنند.

پیرامون واژه[ویرایش]

واژهٔ «تمبر» برای پست در فارسی از زبان فرانسوی (timbre postal) وام گرفته شده‌است. در پارسی سره از واژهٔ «پـِیکه» بدین‌منظور استفاده می‌شود.[۱]

تمبر در ایران[ویرایش]

قدیمی‌ترین تمبر رسمیِ ایران معروف به تمبر باقری در روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار، در سال ۱۲۹۲ ه‍. ق برابر با ۱۸۶۸ م منتشر شده‌است. نقش این تمبر، نشان رسمی دولت وقت ایران، شیر و خورشید، است که درون دایره‌ای قرار گرفته و در چهارگوشهٔ آن بهای هر تمبر به فارسی درج شده‌است.[۲]

محمد مهروان و ناصر گرجی از طراحان تمبر در ایران هستند.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۱۶۳۵ م، یکی از کارمندان پُست فرانسه به نام مسیو ولایه پاکتی با علامت ویژه ابداع کرد و به‌جریان انداخت. پس از وی یک نفر سوئیسی به نام جیمس چالمره تمبرهایی در چاپخانهٔ خود چاپ کرد و آنها را در سال ۱۸۳۴ به دولت بریتانیا عرضه نمود.[نیازمند منبع] در سال ۱۸۷۳ م، رونالد هیل، کارمند ارشد ادارهٔ پست بریتانیا اهمیت کار را در مجلس عوام به تأیید رساند.[نیازمند منبع]

دولت بریتانیا در ماه مهٔ سال ۱۸۴۰ نخستین تمبر دنیا را به ارزش یک و نیم پنی، با تصویر ملکهٔ انگلیس (معروف به پنی سیاه) چاپ و منتشر کرد. به‌این‌ترتیب رونالد هیل پدر و ابداع‌کنندهٔ تمبر پستی در جهان است.[نیازمند منبع]اولین تمبر ایران در طبرستان رونمایی شد.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]