کالابرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمونه‌هایی از کوپن‌های مخصوص دفترچه بسیج اقتصادی در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران

کالابرگ[۱] یا کوپُن، برگه کاغذی است که توسط دولت یا سازمانها در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد تا با ارائه آن کالاهای اساسی خود را دریافت کنند.

 سیستم‌های کوپنی در جهان[ویرایش]

مردم ایران تنها مردمی نیستند که سیستم کوپنی را تجربه کرده‌اند. براساس تجربه سایر کشورها کوپن در مقاطع مختلف که تا امروز نیز ادامه دارد، در برخی از کشورها مانند امریکا، روسیه و کشورهای اروپایی اجرا شده است.

برنامه کمک به تغذیه مکمل در امریکا موسوم به «SNAP» که از قدیم الایام به‌عنوان برنامه «کالابرگ غذا»در امریکا شناخته می‌شود، کمک‌هایی در اختیار مردم بدون درآمد یا کم درآمد این کشور برای خرید مواد غذایی قرار می‌دهد. از زمان روی کار آمدن باراک اوباما در سال ۲۰۰۸ تعداد امریکایی‌هایی که برای کالابرگ غذایی ثبت‌نام کردند نسبت به پیش از ریاست‌جمهوری اوباما ۴۵ درصد افزایش داشت و ازحدود ۳۰,۸ میلیون نفر به ۴۶.۲ میلیون نفر رسید.

براساس آمار منتشر شده از سوی رسانه‌های امریکایی، تنها در سال مالی ۲۰۱۱، معادل ۷۶,۷ میلیارد دلار کالابرگ(بن غذا) در میان اقشار نیازمند حمایت غذایی مردم امریکا توزیع شد. بنابر آخرین آمار ۴۶.۴ میلیون امریکایی ماهانه ۱۳۳ دلار کالابرگ غذا دریافت کرده‌اند. از ژوئن ۲۰۰۴ تمام ایالت‌های امریکا از بن الکترونیکی برای دریافت کمک استفاده می‌کنند. با این حال در بیشتر دوران استفاده از این طرح که سابقه چندین ده ساله دارد، از بن‌های کاغذی یا همان کالابرگ به ارزش یک دلار(کالابرگ قهوه‌ای)، ۵ دلار(کالابرگ آبی) و کالابرگ ۱۰ دلاری استفاده می‌شد. با این کالابرگ‌ها افراد می‌توانند مواد غذایی خوراکی بسته‌بندی شده را خریداری کنند.

براساس اعلام وزارت کشاورزی امریکا و بنابر بررسی اطلاعات گردآوری شده در سال مالی ۲۰۱۰ آمار طرح بن‌های موادغذایی به چندین شکل سیاستگذاری شد. بر این اساس ۴۹ درصد از تمام خانوارهایی که دارای فرزند ۱۷ سال یا کوچک‌تر هستند و ۵۵ درصد از آنهایی که تک سرپرست خانوار بودند کالابرگ غذا دریافت می‌کنند. مضاف بر این، ۱۵درصد از تمام خانوارهایی که افرادی با سن ۶۰ سال و بیش از آن در خانواده‌ حضور دارند کالابرگ موادغذایی دریافت می‌کنند. همچنین ۲۰درصد از خانوارهایی که اعضای غیرمسن با نقص عضو دارند کالابرگ دریافت می‌کنند.

روسیه یکی از کشورهای دیگری است که سیستم کوپنی را تجربه کرده است. روسیه پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ با مشکل بزرگ کمبود مواد‌غذایی مواجه و دولت وقت مجبور به سهمیه‌بندی کالاهای اساسی همچون نان شد. در نتیجه تا مدتی از نظام توزیع نان با کالابرگ استفاده کرد.

اتحادیه اروپا نیز در سال ۲۰۰۴ «برنامه توزیع غذا برای افراد محروم» (MDP) را برای تأمین موادغذایی افراد کم درآمد جامعه تصویب کرد. طبق این برنامه تنها افرادی که شرایط بسیار دشوار مالی و اقتصادی داشتند می‌توانستند بن غذا دریافت کنند. سایر اقشار جامعه نیز باید ۰,۵ تا ۲۰درصد از قیمت یک وعده غذایی را خود پرداخت کنند. در سال ۲۰۱۰، بیش از ۱۸ میلیون نفر در اروپا از بن‌های غذا بهره‌مند شدند.

درحالی که بودجه مربوط به این برنامه در سال ۲۰۱۲ بالغ بر ۱۰,۴ میلیون یورو بود این رقم در سال ۲۰۱۳، به ۱۱۳ میلیون یورو رسید. پس از آن مقرر شد هر کشور عضو، باید برای توزیع مواد غذایی، سازمان تأمین مالی تأسیس کند. آمار منتشر شده در خبرگزاری «بلومبرگ» نشان می‌دهد که اکثریت کالابرگ‌های توزیع شده در بلژیک از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴، کالابرگ غذا بوده است. بر این اساس در دوره بررسی شده، سهم کالابرگ‌های مواد غذایی در سال ۲۰۱۲ از ۷۵درصد به ۷۷درصد در سال ۲۰۱۴ رسید.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. کالابرگ معادل پیشنهادی فرهنگستان زبان فارسی به جای coupon در انگلیسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین، صفحهٔ ۵۹». وب‌گاه رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۷ خرداد ۱۳۸۹.
  • فرهنگ لغات و اصطلاحات اقتصادی و شهروندی، علیرضا پوررخش، تهران، نشر نوینستان، چاپ اول:۱۳۷۲