مجموعه‌داری در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مجموعه‌داری در ایران مجموعه‌داری (Collect) در ایران با قدمتی بیش از ۱۷۰ سال با وجود افراد بسیار بزرگی در ایران همراه بوده‌است و در واقع پایه‌گذار و اولین مجموعه‌دار ایران را میرزا محمود مستوفی آشتیانی (۱۲۵۳ ه‍.ق - ۱۳۱۶ ه‍.ق)، ملقب به «قَره»، فرزند میرزا شفیع، صاحب‌دیوان آشتیانی و از خاندان مستوفیان است. او را به‌واسطهٔ تیرگی رنگ چهره‌اش «قره» می‌نامیدند.

میرزا محمود مستوفی آشتیانی معروف به قره، اولین مجموعه‌دار اشیاء عتیقه بود.

میرزا محمود مستوفی آشتیانی (۱۲۵۳ ه ق - ۱۳۱۶ ه ق) ملقب به (قره) فرزند میرزا شفیع، صاحب دیوان آشتیانی و از خاندان مستوفیان است. او را به واسطه تیرگی رنگ چهره اش قره می‌نامیدند.

او مستوفی (وزیر دارایی) و اولین مجموعه‌دار (کلکسیونر) اشیاء عتیقه (مسکوکات و سنگ‌های قیمتی) در ایران است. وی در جمع‌آوری اشیاء قدیمی حریص بود. منزلش در بافت قدیمی شهر آشتیان، ازنظر معماری و زیباییِ نقوش به‌تنهایی یک موزه به‌شمار می‌آمد، اما در حال حاضر آن خانه ویرانه‌ای بیش نیست و فقط سردر آن به جا مانده‌است.

میرزا محمود هرگاه به عتیقه‌ای دست می‌یافت می‌گفت: "جمادی چند دادم جان خریدم – بحمداللَّـه بسی ارزان خریدم".

میرزا شفیع، پسر آغاسی‌بیگ، فرزند آقا محسن و میرزا هادی برادرش، در ابتدا نزد میرزا محمدعلی مایل آشتیانی و میرزا تقی قوام الدوله آشتیانی در دستگاه و دارالانشاء عباس میرزا نایب السلطنه به تحقیقات دفتری پرداخت. به‌زودی دارای منصب و رتبه شد و با محمد شاه قاجار از تبریز به تهران آمد و ملقب به «صاحب‌دیوان» گردید.

در زمان محمد شاه و اوایل سلطنت ناصرالدین شاه از رجال سرشناس دولت بود و در سال ۱۲۷۲ خورشیدی در تهران درگذشت.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

منابع:

  • اسناد رجال و مشاهیر آشتیان – صادق حضرتی نشر الماس - سال ۱۳۷۲ - صفحه ۱۳۷ و ۱۳۸
  • کتاب شرح حال رجال ایران – مهدی بامداد
  • فرهنگ فارسی معین
  • وب‌گاه اختصاصی کلکسیونرهای مشهور ایران
  • لغتنامهٔ دهخدا، درآیهٔ مجموعه‌داری
  • مقالهٔ پژوهشی امین صادقی دربارهٔ رشتهٔ کلکسیونری/مجموعه‌داری... کتابخانه ملی ایران