پست

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پُست روشی برای فرستادن نامه و مرسولات پُستی مانند بسته و پاکتهای بزرگ است. معمولاً فرسته‌ها و مدارک در پاکتی قرار می‌گیرند و تمبر بر آن چسبانده می‌شود که نشان دهنده پرداخت دستمزد اداره پست است.

مُهرهایی که اداره پست ایران بر نامه‌ای زده‌است.

تاریخ پست[ویرایش]

چاپارها[ویرایش]

ایرانیان با پایه‌گذاری چاپارخانه‌ها در دوران هخامنشی اولین سیستم پستی قابل اعتنا در جهان را ایجاد کردند. هرودت در این زمینه می‌نویسد: «گفته می‌شود به تعداد روزهایی که کل سفر به طول می‌انجامد، اسبان و مردانی در طول مسیر ایستاده‌اند، هر اسب و مردی مسیری یک روزه را می‌پیماید و هیچ‌چیز ایشان را بازنمی‌دارد، نه برف، نه باران، نه گرما و نه تاریکی تا مأموریت خویش را با تمام سرعت انجام دهند».[۱]

ابتدا پیادگان و سپس سواران، وظیفهٔ انتقال را به‌عهده داشتند. پیوسته در ایستگاه‌ها اسب‌های تازه‌نفس نگاهداری می‌شدند. بگونه‌ای که چاپار می‌توانست بسرعت براه خویش ادامه دهد.[۲] این اصل کلی پست تا اختراع راه‌آهن باقی بود. راه‌ها بوسیله سنگ‌های مخصوصی جزءبندی شده بودند که به پارسی فرسنگ نامیده می‌شدند.[۳] ایده کلی استفاده از پست به شیوه امروزی از نوآوری‌های هخامنشیان است.[۴]

یونان و مصر[ویرایش]

در یونان بواسطه دولت‌شهرها پست وجود نداشت. در مصر بطالمه شیوه پست ایرانی را بکار می‌بردند که از گاه آگوستوس مورد تقلید رومیان نیز قرار گرفت.[۳]

واژه پست تا به امروز در تمامی زبان‌های اروپائی و برخی دیگر زبان‌ها خود را حفظ نموده‌است.

روم[ویرایش]

پست دولتی روم نامه‌ها را توسط مأمورینی که از این طریق منبع درآمدی دولتی نداشتند و خود دولت هم از این بابت درآمدی نداشت، پخش می‌گردید. مخارج تعمیر جاده‌ها، ساختمانها و ایستگاه‌های پست و اصطبلهای و حقوق مأمورین را می‌بایستی که اهالی شهرهایی که مأمورین پست از آنها عبور می‌کردند، فراهم می‌کردند بدون اینکه بعضاً از آن مورد استفاده‌ای داشته باشند و این امر موجبات نارضایتی عمومی را فراهم کرده بود.

واژه‌شناسی[ویرایش]

واژه پست از واژه قرون وسطی poste گرفته شده که آن نیز از اسم مفعول فعل ponere لاتین ("وضع یا محل") نشات می‌گیرد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Herodotus. With an English translation by A.D. Godley, vol. 4, book 8, verse 98, 1930, pp. 96–97
  2. «تاریخچه پست». شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۱۱-۰۱. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ نوری آزاد, سعید. «از فرستادگان ایزد تا پستچی‌های مهربان». جام جم. 2 مرداد 1392. بازبینی‌شده در 2017-11-01. 
  4. آذردخت شرفی کارشناس اداره ارتباطات روابط عمومی. پست؛ از دیروز تا امروز (یادداشت). «شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران». مجله دانستنیهای روزنامه "همشهری"، ۱۳۹۴/۰۲/۰۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۱۱-۰۱. 
  5. Webster's Seventh New Collegiate Dictionary, G. & C. Merriam Company, 1963, p. 663