پلاک وسایل نقلیه در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

تاریخچهٔ شماره‌گذاری در ایران[ویرایش]

یک خودرو با پلاک قدیمی ملایر

در دوران صدارت وثوق الدوله (۱۲۹۸ ه‍.ش) به درشکه‌ها و گاری‌ها پلاک‌هایی چسبانده شد و هر یک از آن‌ها دارای شماره‌ای شدند. در آن زمان متولی این کار اداره بلدیه (شهرداری) بود. تعویض و نصب پلاک بر روی خودروها در ایران قدمتی طولانی دارد، سابقه اولین خودرو پلاک شده در کشور، به سال ۱۳۰۵ همگام با ورود نخستین خودرو به کشور برمی‌گردد. در آن روزگارها قوانینی که شامل ۳۲بند بود برای شماره‌گذاری خودروها وضع شد که البته این قوانین سه سال بعد از ورود اولین خودروها به کشور یعنی در سال ۱۳۰۸ تنظیم شد. در آن سال، خودروها صاحب پنج پلاک شدند؛ نام کارخانه، آدرس مالک، نمره عقب، نمره جلو و پلاک مالیات. تصویب قوانین به همین‌جا ختم نشد؛ حدود ۱۳۰۸ وقتی تعداد اتومبیل سوارهای شخصی شهر به ۱۵۲۲ نفر رسید، قوانین مربوط نیز تغییر کرد و پلاک‌ها متشکل از نام شهر و حدود چهار عدد که در بالای نام شهر قرار داشت، شدند.

در گذشته در پلاک خودروها پنج رقم و نام شهری که خودرو در آن پلاک شده بود دیده می‌شد یا به همراه شماره پلاک و نام شهر عددی دیگر در آن درج می‌شد. با افزایش خودرو در کشور، تصمیمی اتخاذ شد تا یکی از حروف الفبای فارسی نیز به نام شهرها افزوده شود و سپس نوبت به پلاک‌هایی رسید که نام شهر با عدد دورقمی ترکیب و پلاک‌های جدیدی بر روی خودروها نصب شد. در دهه هفتاد، خودروها دیگر از آن شکل و شمایل قدیمی خارج شده و پلاک‌ها نیز لیزری شده بود. در سال ۱۳۷۸ با آمدن پلاک‌های لیزری، مسئولین تصمیم گرفتند که باید همه پلاک‌های خودروها یکسان شوند و این نوع پلاک روی همه خودروها نصب شود. طرح تعویض پلاک در سطح کشور آغاز شد. در این طرح مالکان خودرو، موظف به دریافت برچسب تعویض پلاک شدند و بابت آن برچسب‌ها نیز در آن روزگار مبلغی از آن‌ها گرفته شد.

در دهه هشتاد، نوبت به پلاک‌های ملی رسید که هم دارای ابعاد و طرحی جدید بود و هم در نوع شماره‌گذاری و چیدمان اعداد و حروف در کنار یکدیگر بدیع به نظر می‌رسید. مشکلات تعویض پلاک به گونه‌ای بود که در سال ۸۳، میان نیروی انتظامی و دیوان عدالت اداری اختلاف نظرهایی به وجود آمد که این اختلافات موجود موجب سرگردانی و بلاتکلیفی مردم شد. در همین خصوص، خزانه دار شورای شهر تهران در یکصد و یازدهمین جلسه علنی شورای شهر، با اشاره به ۷۰۰ هزار خودروی پلاک شده طی سال‌های ۸۰ تا۸۳ از دیوان عدالت اداری درخواست کرد که «اگر مصوبه دیوان عدالت اداری (غیرقانونی بودن عدم ثبت تعویض پلاک‌ها در دفاتر اسناد رسمی) وجاهت قانونی دارد سایر مسئولان هم باید آن را برای رهایی مردم از سرگردانی بپذیرند و اجرا کنند.» این مشکلات همچنان تا سال ۸۷ ادامه داشت تا اینکه رئیس مرکز شماره‌گذاری راهنمایی و رانندگی اعلام کرد که حدود یک میلیون پلاک قدیمی وجود دارد که هنوز به پلاک کشوری تبدیل نشده‌اند و پانصدهزار زوج پلاک مربوط به سال‌های دهه ۴۰ و اوائل ۵۰ است که در حال حاضر وجود خارجی ندارند و از بین رفته‌اند.

در دهه هشتاد؛ در پلاک‌های جدید کدهای دورقمی که در سمت راست این پلاک‌ها بود، معرف محل سکونت و آدرس شهر و منطقه‌ای بود که مالک خودرو در زمان خرید خودرو به ادارهٔ شماره‌گذاری اعلام کرده بودند. تفاوت فاحش و اصلی و شاید دلیلی که باعث نصب این نوع پلاک بر خودروها شد، در این بود که این پلاک به خودرو تعلق نداشت و متعلق به مالک خودرو بود و با انتقال خودرو به شخصی دیگر پلاک انتقال نمی‌یافت و پلاک تنها به شخص تعلق داشت و با تغییر وسیلهٔ نقلیه، شخص همواره از پلاک ثابتی استفاده می‌کند. پلاک با طرح جدید تا حدود بیش از ۶۱ میلیون خودرو شخصی را می‌تواند تحت پوشش قرار دهد و تعداد خودرو در اسفند ۱۳۹۲ توسط مرکز پژوهش‌های مجلس ۱۵٫۱ میلیون عدد اعلام شد.

انواع پلاک‌ها (از سال ۱۳۸۲ به بعد)[ویرایش]

پلاک‌های وسایل نقلیه ایرانی دارای یازده نوع برای خودروها و پلاک موتورسیکلت‌ها هستند که در چهار رنگ صادر می‌شوند. شماره‌گذاری خودروها نیز به صورتی است که می‌توان از شماره پلاک آن‌ها به اطلاعاتی مانند استان صادرکننده پلاک، تاریخ صدور پلاک و … پی برد. انواع پلاک‌ها شامل موارد زیر است:

پلاک خودرو در شیراز
  • شخصی
  • تاکسی
  • عمومی
  • دولتی
  • جانبازان و معلولین
  • ترانزیت
  • کشاورزی
  • تشریفات
  • نظامی
  • تاریخی
  • موتورسیکلت‌ها
  • مناطق آزاد تجاری صنعتی

خودروهای شخصی[ویرایش]

پلاک‌های ملیِ شخصی، همان‌طور که از نام آن‌ها مشخص است، برای خودروهای شخصیِ معمولیِ جامعه صادر می‌شود. این پلاک‌ها به شکل مستطیل هستند و از چپ به راست خوانده می‌شوند که به ترتیب شامل یک عدد دورقمی، یک حرف از الفبا، یک عدد سه‌رقمی و در آخر یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل که نشان‌دهندهٔ محل صدور پلاک است را نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال، در ایلام عدد ۹۸ نشان‌دهندهٔ شهرستان‌های ایلام است که وقتی حرف ل در پلاک باشد به معنی شهرستان سیروان است و حرف ط به معنی شهرستان بدره است و تفاوت آن با عدد آخر پلاک در این است که عدد آخر پلاک ممکن است منطقهٔ بزرگتری را نشان دهد، در حالی که حروف مناطق دقیق‌تری را نشان می‌دهد.

پلاک شخصی

پلاک‌های ملی شخصی با اعداد و حروف مشکی در یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ ساخته می‌شوند که در سمت چپ آن‌ها در یک نوار آبی‌رنگ، پرچم ایران و عبارت I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران نوشته شده‌است. در قسمت زیر اعداد نویسه‌های کوچک‌تری وجود دارد که در سمت چپ شماره پلاک به لاتین و در سمت راست تاریخ تولید پلاک نوشته شده‌است.

حروف مورد استفاده در پلاک خودروهای شخصی:

ب، ج، د، ژ (معلولین)، س، ص، ط، ق، ل، م، ن، و، هـ، ی

پلاک ویژه معلولین و جانبازان[ویرایش]

Pelak melie malulin.png

این پلاک ویژهٔ معلولین و جانبازان طراحی شده‌است. دلیل طراحی این پلاک این بوده‌است که در صورت پارک در محل پارک ویژهٔ معلولین و جانبازان قابل تشخیص باشند و همچنین برای دادن سهمیه بنزین و درمان نیز ساماندهی شوند. این پلاک کاملاً شبیه به پلاک ملی شخصی صادر می‌شود و تنها تفاوتش در این است که در آن به جای حروف از نماد ویژه معلولین و جانبازان استفاده شده‌است. این پلاک در برخی سامانه‌ها مانند تاکسی‌های اینترنتی یا سامانه‌های مربوط به عوارض خودرو - که از نماد استفاده نمی‌کنند- به صورت حرف «ژ» نمایش داده می‌شود.

پلاک‌های گذرموقت[ویرایش]

پلاک موقت.jpg

این پلاک برای خودروهایی طراحی شده‌است که از منطقه آزاد تجاری وارد شهرها می‌شوند و برای آن‌ها مهلت محدودی مشخص شده‌است. در این پلاک از حرف گ استفاده می‌شود و یک تاریخ نیز در قسمت پایینی کادر مربع‌شکل به پلاک اضافه شده‌است.

تاکسی[ویرایش]

پلاک تاکسی.png

پلاک ملی تاکسی‌ها فقط برای ناوگان تاکسی رانی در ایران صادر می‌شود. شکل پلاک تاکسی‌ها شبیه به پلاک خودروهای شخصی است؛ با این تفاوت که رنگ زمینهٔ آن زرد و حرف الفبای آن ت است که در بالای آن کلمهٔ TAXI (تاکسی) به لاتین نوشته شده‌است. کد منطقهٔ صدور پلاک در واقع محل انجام وظیفه تاکسی را مشخص می‌کند. اعداد و حروف این پلاک مشکی بوده و بر روی یک پس‌زمینهٔ زردرنگ چاپ می‌شود. این نوع پلاک به صورت کد منطقه‌ایِ مرکز استان‌ها (غیر از استان تهران) صادر می‌شود.

عمومی[ویرایش]

پلاک عمومی.jpg

پلاک ملی خودروهای عمومی، پلاکی است که به خودروهای حمل‌ونقل عمومی مانند تریلی‌ها، وانت‌بارها، اتوبوس و مینی‌بوس‌ها و … تعلق دارد. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ زرد رنگ چاپ می‌شود. در این نوع پلاک حرف ع به معنای عمومی چاپ می‌شود.

دولتی[ویرایش]

Pelak melie dolati.png

این پلاک مخصوص خودروهای دولتی اعم از سواری، اتوبوس، مینی‌بوس، کامیون و… است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود و از چپ به راست شامل یک عدد دورقمی، حرف الفـ، یک عدد سه‌رقمی و یک عدد دورقمی در کادر مربع‌شکل است. اعداد و حروف این پلاک سفیدرنگ است که بر روی یک پس‌زمینهٔ قرمزرنگ چاپ می‌شود.

نظامی[ویرایش]

Pelak melie sepah.png

این پلاک ویژه خودروهای نیروی انتظامی (پ)، سپاه (ث)، وزارت دفاع (ز)، ارتش (ش) و ستاد کل فرماندهی نیروهای مسلح (ف) است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود که شامل یک عدد دورقمی، یک عدد سه‌رقمی، و در آخر، یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل است که محل صدور پلاک را نشان می‌دهد.

پلاک خودروهای تاریخی[ویرایش]

Pelak melie tarikhi.png

پلاک خودروهای تاریخی ایران پلاکی است که به خودروهای قدیمی که دارای ویژگی‌های زیر باشند:

  • خودروهای نفیس: خودروهایی که بیش از ۵۰ سال از تولید آن گذشته باشد.
  • خودروهای قدیمی: خودروهایی که بیش از ۲۵ سال از تولید آن گذشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت یا کاربردی بی‌نظیر باشد.
  • خودروهای ویژه: خودروهایی که دارای بعد فرهنگی باشد.

این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورد استفاده، اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (دارای ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است و به سه قسمت مستطیلی تقسیم می‌شود که در مستطیل سمت راست بالا عبارت تاریخی ذکر شده، در سمت راست پایین شمارهٔ پلاک قید شده و در سمت چپ پلاک در یک نوار آبی‌رنگ پرچم ایران در بالا که زیر آن عبارت I.R. IRAN نوشته شده و در قسمت پایین همین نوار عکسی از مکانی تاریخی زده شده‌است.

پلاک سیاسی[ویرایش]

Pelak melie siasi.png

پلاک سیاسی مخصوص خودروهای سفارت‌ها است و فقط کارکنان شاغل در سفارت می‌توانند از این خودروها استفاده کنند. صاحبان این خودروها بدون عوارض واردات خودرو می‌توانند خودرو خود را وارد کنند. حرف میانی در این پلاک‌ها به دو صورت D (برای دیپلمات‌ها) و S (برای خدمات سفارت‌خانه‌ها) است.

حروف مورد استفاده[ویرایش]

حرف ویژه خودروهای
ب ج د س
ص ط ق ل
م ن و ه‍ ی
سواری‌های شخصی
الف ادارات و نهادهای دولتی
پ پلیس (نیروی انتظامی)
ت تاکسی‌ها
ث سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ز وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
ژ معلولین و جانبازان (نماد آن درج شده‌است)
ش ارتش جمهوری اسلامی ایران
ع خودروهای عمومی
ف ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح
ک ماشین‌آلات کشاورزی
گ گذر موقت
D دیپلمات‌های سفارتخانه‌ها
S سرویس‌های سفارتخانه‌ها

کدهای منطقه مربوط به شهرستان‌ها[ویرایش]

کدهای منطقه استانی
استان کد استان کد
تهران ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹
۱۰، ۲۰، ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰، ۷۸، ۲۱، ۳۸
خراسان رضوی ۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴ مرکزی ۴۷، ۵۷
اصفهان ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷ بوشهر ۴۸، ۵۸
فارس ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳، ۳۹ کردستان ۵۱، ۶۱
البرز ۶۸، ۷۸، ۲۱، ۳۸، ۳۰ یزد ۵۴، ۶۴
مازندران ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲ گلستان ۵۹، ۶۹
خوزستان ۱۴، ۲۴، ۳۴ چهارمحال و بختیاری ۷۱، ۸۱
آذربایجان شرقی ۱۵، ۲۵، ۳۵ قزوین ۷۹، ۸۹
آذربایجان غربی ۱۷، ۲۷، ۳۷ هرمزگان ۸۴، ۹۴
کرمان ۴۵، ۶۵، ۷۵ سیستان و بلوچستان ۸۵، ۹۵
گیلان ۴۶، ۵۶، ۷۶ سمنان ۸۶، ۹۶
همدان ۱۸، ۲۸ زنجان ۸۷، ۹۷
کرمانشاه ۱۹، ۲۹ قم ۱۶
لرستان ۳۱، ۴۱ اردبیل ۹۱
خراسان شمالی ۳۲، ۲۶ کهگیلویه و بویراحمد ۴۹
خراسان جنوبی ۳۲، ۵۲ ایلام ۹۸

استان‌ تهران (۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۲۱، ۳۸، ۷۸)[ویرایش]

شهرستان کد
تهران (۱۴۳) ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰، ۲۰

ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی

شهریار (۱۰)، قدس، ملارد ۷۸ د هـ _ ۲۱ د ط ل هـ _ ۳۸ ج ط و _ ۳۰ ب
رباط‌کریم (۶)، بهارستان ۷۸ ج م _ ۲۱ ج ق _ ۳۸ ل _ ۳۰ ج
ورامین (۴)، پیشوا، قرچک ۷۸ س _ ۲۱ س م _ ۳۸ ص
اسلام‌شهر (۴) ۷۸ ب ی _ ۲۱ ب _ ۳۸ ق
پاکدشت (۳) ۷۸ ل _ ۲۱ ن _ ۳۰ ص
دماوند (۲)، پردیس ۷۸ ص _ ۲۱ ی
فیروزکوه ۷۸ ق
ری ۷۸ ن
شمیرانات ۷۸ و

استان‌ البرز (۲۱، ۳۰، ۳۸، ۶۸، ۷۸)[ویرایش]

شهرستان کد
کرج (۲۴) ۶۸ تمام حروف

۲۱ ص و

۳۸ ب د س م ن هـ ی

۳۰ د س

ساوجبلاغ، طالقان ۷۸ ط
نظرآباد ۲۱ ص

استان‌ خراسان رضوی (۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴)[ویرایش]

شهرستان کد
مشهد (۳۳) ۱۲ تمام حروف

۴۲ ج ق و هـ

۳۶ ب ج د س ص ط و هـ

۷۴ ب د س ص ق م ن و

نیشابور (۴)، فیروزه ۳۲ ب ی _ ۳۶ ل _ ۷۴ ط
سبزوار (۴)، جوین، جغتای، خوشاب، داورزن ۳۲ ج _ ۴۲ ن _ ۳۶ م _ ۷۴ ل
تربت‌حیدریه (۳)، زاوه، مه‌ولات ۳۲ ل ن _ ۳۶ ن
کاشمر (۲)، خلیل‌آباد ۳۲ م _ ۳۶ ق
تربت‌جام (۲) ۳۲ ص _ ۳۶ ی
قوچان (۲) ۳۲ ط _ ۷۴ ج
گناباد (۲)، بجستان ۳۲ ق _ ۷۴ هـ
تایباد ۳۲ هـ
فریمان ۴۲ ب
سرخس ۴۲ د
درگز ۴۲ س
خواف ۴۲ ص
چناران، گلبهار ۴۲ ط
بردسکن ۴۲ ل
رشتخوار ۴۲ م
کلات ۴۲ ی

استان اصفهان (۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷)[ویرایش]

شهرستان کد
اصفهان (۲۷) ۱۳ تمام حروف

۵۳ ب ج د س ص ق ل و

۶۷ ب ج د س ط ل

شاهین شهر و میمه (۴)، برخوار (دولت آباد) ۴۳ د ل _ ۵۳ م _ ۶۷ ق
نجف آباد (۴) ۲۳ ج _ ۴۳ م _ ۵۳ ن _ ۶۷ ن
کاشان (۳) ۲۳ ب _ ۴۳ و _ ۵۳ هـ
خمینی شهر (۳) ۲۳ س _ ۴۳ ن _ ۵۳ ی
لنجان (۳) ۲۳ ی _ ۴۳ هـ _ ۶۷ ص
فلاورجان (۳) ۲۳ هـ _ ۴۳ ی _ ۶۷ م
شهرضا (۲) ۲۳ د _ ۵۳ ط
مبارکه (۲) ۴۳ ج ط
گلپایگان ۲۳ ص
نطنز ۲۳ ط
اردستان ۲۳ ق
خوانسار ۲۳ ل
نائین، خور و بیابانک ۲۳ م
سمیرم ۲۳ ن
فریدون شهر ۲۳ و
فریدن (داران)، چادگان، بوئین و میاندشت ۴۳ ب
آران و بیدگل ۴۳ س
تیران و کرون ۴۳ ص
دهاقان ۴۳ ق

استان فارس (۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳، ٣٩)[ویرایش]

شهرستان کد
شیراز (۲۴)

سروستان، کوار،

خرامه، زرقان

۶۳ تمام حروف

۹۳ ب ج د س ص ط ق م ن هـ

۳۹ ب

لارستان (۳)، خنج، گراش، اوز ۷۳ ج _ ۸۳ م _ ۹۳ ل
مرودشت (۳)، پاسارگاد ۷۳ ل _ ۸۳ و _۹۳ و
کازرون (۳)، کوه چنار ۷۳ ص _ ۸۳ ن _ ۹۳ ی
جهرم (۲)، خفر ۷۳ ب _ ۸۳ هـ
فسا (۲) ۷۳ س _ ۸۳ ی
داراب (۲) ۷۳ د _ ۸۳ س
فیروز آباد ۷۳ ط
آباده ۷۳ ق
لامرد ۷۳ م
نی ریز،‌ بختگان ۷۳ ن
استهبان ۷۳ و
اقلید ۷۳ هـ
سپیدان، بیضا ۷۳ ی
ممسنی، رستم ۸۳ ب
زرین دشت ۸۳ ج
قیر و کارزین ۸۳ د
مُهر ۸۳ س
ارسنجان ۸۳ ص
خرم بید ۸۳ ط
بوانات، سرچهان ۸۳ ق
فراشبند ۸۳ ل

استان مازندران (۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲)[ویرایش]

شهرستان کد
ساری (۶)، میاندورود ۶۲ ب ج د س ص ط
بابل (۵) ۷۲ ج _ ۸۲ ج ص م _ ۹۲ ج
آمل (۴) ۷۲ ب _ ۸۲ د ق _ ۹۲ ب
قائم شهر (۳)، سیمرغ ۷۲ ل _ ۸۲ س ن
تنکابن (۲)، عباس آباد ۷۲ د _ ۸۲ ط
بابلسر (۲)، فریدون کنار ۷۲ م _ ۸۲ ل
چالوس (۲)، کلاردشت ۷۲ ن _ ۸۲ و
بهشهر (۲)، گلوگاه ۷۲ ق _ ۸۲ هـ
نوشهر (۲) ۷۲ ص _ ۸۲ ی
نور (۲) ۷۲ ط _ ۹۲ د
رامسر ۷۲ س
محمودآباد ۷۲ و
نکا ۷۲ هـ
جویبار ۷۲ ی
سوادکوه ۸۲ ب

استان خوزستان (۱۴، ۲۴، ۳۴)[ویرایش]

شهرستان کد
اهواز (۱۲)، باوی،‌ حمیدیه، کارون ۱۴ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ
دزفول (۳) ۲۴ د _ ۳۴ ص و
ماهشهر (۳) ۲۴ ط _ ۳۴ ط ی
آبادان (۲) ۲۴ ب _ ۳۴ ق
ایذه (۲) ۲۴ ی _ ۳۴ ل
شوش (۲) ۲۴ و _ ۳۴ م
بهبهان (۲)،‌ آغاجاری ۲۴ س _ ۳۴ ن
شوشتر (۲)، گتوند ۲۴ ن _ ۳۴ هـ
خرمشهر ۲۴ ج
مسجدسلیمان، اندیکا ۲۴ ص
دشت آزادگان، هویزه ۲۴ ق
رامهرمز، رامشیر، هفتکل ۲۴ ل
اندیمشک ۲۴ م
شادگان ۲۴ هـ
باغملک ۳۴ ب
امیدیه ۳۴ ج
لالی ۳۴ د
هندیجان ۳۴ س

استان آذربایجان شرقی (۱۵، ۲۵، ۳۵)[ویرایش]

شهرستان کد
تبریز (۱۷) ۱۵ تمام حروف

۳۵ ل م هـ ی

مرند (۲) ۲۵ ج _ ۳۵ ط
مراغه (۲) ۲۵ ب _ ۳۵ ق
میانه (۲) ۲۵ د _ ۳۵ ن
اهر (۲)، هوراند ۲۵ س _ ۳۵ و
سراب ۲۵ ص
جلفا ۲۵ ط
هشترود ۲۵ ق
بناب ۲۵ ل
بستان آباد ۲۵ م
شبستر ۲۵ ن
کلیبر، خدا آفرین ۲۵ و
هریس ۲۵ هـ
آذرشهر ۲۵ ی
اسکو ۳۵ ب
ورزقان ۳۵ ج
عجب شیر ۳۵ د
قره آغاج ۳۵ س
ملکان ۳۵ ص

آذربایجان غربی (۱۷، ۲۷، ۳۷)[ویرایش]

شهرستان کد
ارومیه (۱۰) ۱۷ ب ج د س ص ط ق ل م ن
خوی (۳)، چایپاره ۲۷ ب _ ۳۷ ب م
میاندوآب (۲) ۲۷ ط _ ۳۷ ج
نقده (۲) ۲۷ ص _ ۳۷ د
مهاباد (۲) ۲۷ ج _ ۳۷ ص
بوکان (۲) ۲۷ ن _ ۳۷ ط
سلماس (۲) ۲۷ س _ ۳۷ ق
ماکو (۲)، شوط، پلدشت ۲۷ د _ ۳۷ ل
تکاب ۲۷ ق
شاهین دژ ۲۷ ل
سردشت ۲۷ م
پیرانشهر ۲۷ و
چالدران ۲۷ هـ
اشنویه ۲۷ ی

استان کرمان (۴۵، ۶۵، ۷۵)[ویرایش]

شهرستان کد
کرمان (۹) ۴۵ ب ج د س ص ط ق ل م
رفسنجان (۴)، انار ۶۵ ب ی _ ۷۵ س ل
سیرجان (۳) ۶۵ د _ ۷۵ ب ص
بم (۲)، ریگان، فهرج، نرماشیر ۶۵ ج _ ۷۵ ج
جیرفت (۲) ۶۵ ص _ ۷۵ د
زرند (۲)، کوهبنان ۶۵ ط _ ۷۵ ط
کهنوج (۲)، قلعه گنج، رودبار، فاریاب ۶۵ ق _ ۷۵ ق
بافت، رابر، ارزوئیه ۶۵ س
شهربابک ۶۵ ل
بردسیر ۶۵ م
منوجان ۶۵ ن
عنبرآباد ۶۵ و
راور ۶۵ هـ

استان گیلان (۴۶، ۵۶، ۷۶)[ویرایش]

شهرستان کد
رشت (۱۰) ۴۶ ب ج د س ص ط ق ل م ن
لاهیجان (۲) ۵۶ ج _ ۷۶ د
انزلی (۲) ۵۶ ب _ ۷۶ س
لنگرود (۲) ۵۶ م _ ۷۶ ص
تالش (۲) ۵۶ س _ ۷۶ ط
رودسر (۲) ۵۶ ص _ ۷۶ ق
آستار ۵۶ د
رودبار ۵۶ ط
صومعه سرا ۵۶ ق
فومن ۵۶ ل
رضوانشهر ۵۶ ن
املش ۵۶ و
ماسال ۵۶ هـ
شفت ۵۶ ی
سیاهکل ۷۶ ب
آستانه اشرفیه ۷۶ ج

استان سیستان و بلوچستان (۸۵، ۹۵)[ویرایش]

شهرستان کد
زاهدان (۵)، میرجاوه ۸۵ ب ج د س ص
زابل (۲)، زهک،‌ نیمروز، هامون،‌ هیرمند ۹۵ ب ل
ایرانشهر (۲)، دلگان ۹۵ ج م
سراوان (۲)، سیب و سوران، مهرستان ۹۵ س ن
نیکشهر (۲)، فنوج، قصرقند ۹۵ ص و
خاش ۹۵ د
سرباز ۹۵ ط
چابهار،‌ کنارک ۹۵ ق

استان کرمانشاه (۱۹، ۲۹)[ویرایش]

شهرستان کد
کرمانشاه (۱۰) ۱۹ ب ج د س ص ط ق ل م ن
اسلام آباد غرب (۲)،‌ دالاهو ۲۹ ب هـ
گیلان غرب ۲۹ ج
سرپل ذهاب ۲۹ د
پاوه ۲۹ س
کنگاور ۲۹ ص
قصر شیرین ۲۹ ط
سنقر ۲۹ ق
جوانرود، روانسر ۲۹ ل
صحنه ۲۹ م
هرسین ۲۹ ن
ثلاث باباجانی ۲۹ و

استان گلستان (۵۹، ۶۹)[ویرایش]

شهرستان کد
گرگان (۵) ۵۹ ب ج د س ص
گنبدکاووس (۳) ۶۹ ب و هـ
بندرترکمن،‌ گمیشان ۶۹ ج
کردکوی ۶۹ د
علی آباد ۶۹ س
آزادشهر ۶۹ ص
مینودشت،‌ گالیکش ۶۹ ط
بندرگز ۶۹ ق
رامیان ۶۹ ل
آق قلا ۶۹ م
کلاله، مراوه تپه ۶۹ ن

استان هرمزگان (۸۴، ۹۴)[ویرایش]

شهرستان کد
بندرعباس (۶)، خمیر ۸۴ ب ج د س ص ط
میناب (۲)،‌ سیریک ۹۴ ب م
بندرلنگه (۲)، پارسیان ۹۴ ج ن
رودان ۹۴ د
ابوموسی ۹۴ س
جاسک ۹۴ ص
بستک ۹۴ ط
حاجی آباد ۹۴ ق
قشم ۹۴ ل

استان بوشهر (۴۸، ۵۸)[ویرایش]

شهرستان کد
بوشهر (۴) ۴۸ ب ج د س
دشتستان (برازجان) (۲) ۵۸ ب م
کنگان (۲)، عسلویه ۵۸ د ن
گناوه ۵۸ ج
تنگستان ۵۸ س
دشتی ۵۸ ص
دیر ۵۸ ط
دیلم ۵۸ ق
جم ۵۸ ل

استان لرستان (۳۱، ۴۱)[ویرایش]

شهرستان کد
خرم آباد (۵)، چگنی ۳۱ ب ج د س ص
بروجرد (۳) ۴۱ ب م ن
دورود (۲) ۴۱ د و
کوهدشت (۲)، رومشکان ۴۱ س هـ
الیگودرز ۴۱ ج
دلفان ۴۱ ص
ازنا ۴۱ ط
پلدختر ۴۱ ق
سلسله ۴۱ ل

استان کردستان (۵۱، ۶۱)[ویرایش]

شهرستان کد
سنندج (۵) ۵۱ ب ج د س ص
سقز (۲) ۶۱ ب م
قروه (۲)، دهگلان ۶۱ س ن
مریوان (۲) ۶۱ ص و
بانه (۲) ۶۱ د هـ
بیجار ۶۱ ج
دیواندره ۶۱ ط
کامیاران ۶۱ ق
سروآباد ۶۱ ل

استان همدان (۱۸، ۲۸)[ویرایش]

شهرستان کد
همدان (۷)، فامنین ۱۸ ب ج د س ص ط ق
ملایر (۳) ۲۸ ج ل ن
نهاوند (۲) ۲۸ ب م
تویسرکان ۲۸ د
کبودرآهنگ ۲۸ س
رزن ۲۸ ص
بهار ۲۸ ط
اسدآباد ۲۸ ق

استان زنجان (۸۷، ۹۷)[ویرایش]

شهرستان کد
زنجان (۵) ۸۷ ب ج د س ص
ابهر (۲)،‌ سلطانیه ۹۷ ب ق
خدابنده ۹۷ ج
خرمدره ۹۷ د
ایجرود ۹۷ س
طارم ۹۷ ص
ماه نشان ۹۷ ط

استان مرکزی (۴۷، ۵۷)[ویرایش]

شهرستان کد
اراک (۷)، خنداب ۴۷ ب ج د س ص ط ق
ساوه (۳) ۵۷ ب و هـ
خمین ۵۷ ج
محلات ۵۷ د
تفرش، فراهان ۵۷ س
دلیجان ۵۷ ص
آشتیان ۵۷ ط
شازند ۵۷ ق
زرندیه ۵۷ ل
کمیجان ۵۷ ن

استان اردبیل (۹۱)[ویرایش]

شهرستان کد
اردبیل (۶)، سرعین ۹۱ ب ج د و هـ ی
پارس آباد (۲)، اصلاندوز ۹۱ س و
خلخال ۹۱ ص
گرمی ۹۱ ط
مشگین شهر ۹۱ ق
بیله سوار ۹۱ ل
نیر ۹۱ م
نمین ۹۱ ن
کوثر ۹۱ و

استان قم (۱۶)[ویرایش]

شهرستان کد
قم (۱۰) ۱۶ ب ج د س ص ط ق ل م ن

استان قزوین (۷۹، ۸۹)[ویرایش]

شهرستان کد
قزوین (۸)، البرز ۷۹ ب ج د س ص ط ق ل
تاکستان (۲) ۸۹ ب س
بوئین زهرا، آوج ۸۹ ج
آبیک ۸۹ د

استان سمنان (۸۶، ۹۶)[ویرایش]

شهرستان کد
سمنان (۳)، سرخه ۸۶ ب ج د
شاهرود (۳)،‌ میامی ۹۶ ج ص ط
دامغان ۹۶ ب
گرمسار، آرادان ۹۶ د
مهدی شهر ۹۶ س

استان یزد (۵۴، ۶۴)[ویرایش]

شهرستان کد
یزد (۹) ۵۴ ب ج د س ص ط ق ل م
اردکان ۶۴ ب
تفت ۶۴ ج
میبد ۶۴ د
بافق، بهاباد ۶۴ س
مهریز ۶۴ ص
ابرکوه ۶۴ ط
طبس ۶۴ ق
خاتم ۶۴ ل
صدوق ۶۴ م

استان ایلام (۹۸)[ویرایش]

شهرستان کد
ایلام (۳) ۹۸ ب ج د
مهران، ملکشاهی ۹۸ ص
دره شهر، بدره ۹۸ ط
دهلران ۹۸ ق
چرداول،‌ سیروان، هلیلان ۹۸ ل
ایوان ۹۸ م
آبدانان ۹۸ ن

استان چهارمحال و بختیاری (۷۱، ۸۱)[ویرایش]

شهرستان کد
شهرکرد (۵)، کیار، بن،‌ سامان ۷۱ ب ج د س ص
بروجن (۲) ۸۱ ب ق
اردل ۸۱ ج
فارسان ۸۱ د
لردگان، خانمیرزا ۸۱ س
کوهرنگ ۸۱ ص

استان کهگیلویه و بویراحمد (۴۹)[ویرایش]

شهرستان کد
بویراحمد (یاسوج) (۲) ۴۹ ب ج
گچساران، باشت ۴۹ ص
کهگیلویه،‌ چرام، لنده، بهمئی ۴۹ ط
دنا ۴۹ ق

استان‌ خراسان شمالی (۳۲، ۲۶)[ویرایش]

شهرستان کد
بجنورد (۴)، راز و جرگلان ۳۲ س _ ۲۶ ب ج د
شیروان ۲۶ ص
اسفراین ۲۶ ط
جاجرم، گرمه ۲۶ ق
مانه و سملقان ۲۶ ل
فاروج ۲۶ م

استان‌ خراسان جنوبی (۳۲، ۵۲)[ویرایش]

شهرستان کد
بیرجند (۴)، خوسف،‌ درمیان ۳۲ د _ ۵۲ ب ج د
قائنات، زیرکوه ۵۲ ص
فردوس، سرایان، بشرویه ۵۲ ط
نهبندان ۵۲ ق
سربیشه ۵۲ ل
طبس ۶۴ ق

شهرستان ها بر اساس عدد پلاک[ویرایش]

کد شهرستان کد شهرستان کد شهرستان
۱۰ تهران ۴۰ ذخیره تهران ۷۰ ذخیرهٔ تهران
۱۱ تهران ۴۱ استان لرستان ۷۱ شهرکرد
۱۲ مشهد ۴۲ استان خراسان رضوی ۷۲ استان مازندران
۱۳ اصفهان ۴۳ استان اصفهان ۷۳ استان فارس
۱۴ اهواز ۴۴ تهران ۷۴ استان خراسان رضوی
۱۵ تبریز ۴۵ کرمان ۷۵ استان کرمان
۱۶ قم ۴۶ رشت ۷۶ استان گیلان
۱۷ ارومیه ۴۷ اراک ۷۷ تهران
۱۸ همدان ۴۸ بوشهر ۷۸ استان تهران و البرز
۱۹ کرمانشاه ۴۹ استان کهگیلویه و بویراحمد ۷۹ قزوین
۲۰ تهران ۵۰ ذخیره تهران ۸۰ ذخیرهٔ تهران
۲۱ استان تهران و البرز ۵۱ سنندج ۸۱ استان چهارمحال و بختیاری
۲۲ تهران ۵۲ استان خراسان جنوبی ۸۲ استان مازندران
۲۳ استان اصفهان ۵۳ استان اصفهان ۸۳ استان فارس
۲۴ استان خوزستان ۵۴ یزد ۸۴ بندرعباس
۲۵ استان آذربایجان شرقی ۵۵ تهران ۸۵ زاهدان
۲۶ استان خراسان شمالی ۵۶ استان گیلان ۸۶ سمنان
۲۷ استان آذربایجان غربی ۵۷ استان مرکزی ۸۷ زنجان
۲۸ استان همدان ۵۸ استان بوشهر ۸۸ تهران
۲۹ استان کرمانشاه ۵۹ گرگان ۸۹ استان قزوین
۳۰ استان تهران و البرز ۶۰ ذخیره تهران ۹۰ ذخیرهٔ تهران
۳۱ خرم‌آباد ۶۱ استان کردستان ۹۱ استان اردبیل
۳۲ استان خراسان رضوی ۶۲ ساری ۹۲ استان مازندران
۳۳ تهران ۶۳ شیراز ۹۳ استان فارس
۳۴ استان خوزستان ۶۴ استان یزد ۹۴ استان هرمزگان
۳۵ استان آذربایجان‌شرقی ۶۵ استان کرمان ۹۵ استان سیستان و بلوچستان
۳۶ استان خراسان رضوی ۶۶ تهران ۹۶ استان سمنان
۳۷ استان آذربایجان غربی ۶۷ استان اصفهان ۹۷ استان زنجان
۳۸ استان تهران و البرز ۶۸ کرج ۹۸ استان ایلام
۳۹ شیراز ۶۹ استان گلستان ۹۹ تهران

پلاک موتور سیکلت ها[ویرایش]

Pelak melie motor.png

این نوع پلاک ویژهٔ موتورسیکلت‌ها است که فقط در قسمت عقب وسیله نقلیه نصب می‌شود و این پلاک به صورت مستطیل بوده و اندازه آن مطابق با استاندارد پلاک‌های موتورسیکلت در اروپا است. این پلاک به سه بخش تقسیم می‌شود که در قسمت بالا چپ، مستطیل آبی‌رنگ با پرچم و نوشتهٔ I.R. IRAN قرار گرفته‌است. در قسمت بالا یک عدد سه‌رقمی وجود دارد که نشانگر محل صدور پلاک است. در پایین نیز یک عدد پنج‌رقمی وجود دارد.

پلاک موتورسیکلت‌ها
R استان کد پلاک R استان کد پلاک
۱ مرکز تهران ۲۸ ۱۱۱، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴، …، ۱۳۸، ۱۳۹، ۱۴۱ ۱۷ اردبیل ۲ ۴۴۲، ۴۴۳
۲ خراسان رضوی ۱۶ ۷۶۱، ۷۶۲، ۷۶۳، ۷۶۴، ۷۶۵، ۷۶۶، ۷۶۷، ۷۶۸، ۷۶۹، ۷۷۱، ۷۷۲، ۷۷۳، ۷۷۴، ۷۷۵، ۷۷۶، ۷۷۷ ۱۸ قزوین ۳ ۵۲۳، ۵۲۴، ۵۲۵
۳ اصفهان ۱۶ ۶۱۸، ۶۱۹، ۶۲۱، ۶۲۲، ۶۲۳، ۶۲۴، ۶۲۵، ۶۲۶، ۶۲۷، ۶۲۸، ۶۲۹، ۶۳۱، ۶۳۲، ۶۳۳، ۶۳۴، ۶۳۵ ۱۹ قم ۵ ۶۱۱، ۶۱۲، ۶۱۳، ۶۱۴، ۶۱۵
۴ فارس ۱۱ ۶۸۷، ۶۸۸، ۶۸۹، ۶۹۱، ۶۹۲، ۶۹۳، ۶۹۴، ۶۹۵، ۶۹۶، ۶۹۷، ۶۹۸ ۲۰ کردستان ۲ ۴۶۱، ۴۶۲
۵ خوزستان ۱۰ ۵۶۱، ۵۶۲، ۵۶۳، ۵۶۴، ۵۶۵، ۵۶۶، ۵۶۷، ۵۶۸، ۵۶۹، ۸۵۱ ۲۱ کرمان ۶ ۸۱۲، ۸۱۳، ۸۱۴، ۸۱۵، ۸۱۶، ۸۱۷
۶ آذربایجان شرقی ۷ ۳۹۱، ۳۹۲، ۳۹۳، ۳۹۴، ۳۹۵، ۳۹۶، ۳۹۷ ۲۲ کرمانشاه ۴ ۵۱۴، ۵۱۵، ۵۱۶، ۵۱۷
۷ آذربایجان غربی ۷ ۳۷۱، ۳۷۲، ۳۷۳، ۳۷۴، ۳۷۵، ۳۷۶، ۳۷۷ ۲۳ کهگیلویه و بویراحمد ۱ ۵۷۱
۸ مرکزی ۷ ۵۳۱، ۵۳۲، ۵۳۳، ۵۳۴، ۵۳۵، ۵۳۶، ۵۳۷ ۲۴ گلستان ۲ ۵۹۶، ۵۹۷
۹ چهارمحال و بختیاری ۱ ۵۵۵ ۲۵ گیلان ۴ ۵۷۸، ۵۷۹، ۵۸۱، ۵۸۲
۱۰ خراسان جنوبی ۲ ۷۹۱، ۷۹۲ ۲۶ لرستان ۵ ۵۳۸، ۵۳۹، ۵۴۱، ۵۴۲، ۵۴۳
۱۱ بوشهر ۴ ۸۲۷، ۸۲۸، ۸۲۹، ۸۳۱ ۲۷ مازندران ۴ ۵۸۶، ۵۸۷، ۵۸۸، ۵۸۹
۱۲ خراسان شمالی ۲ ۷۷۹، ۷۸۱ ۲۸ ایلام ۱ ۵۴۷
۱۳ البرز و شهرستان‌های تهران ۵ ۳۱۹، ۳۲۱، ۳۲۲، ۳۲۳، ۳۲۴ ۲۹ هرمزگان ۵ ۸۳۵، ۸۳۶، ۸۳۷، ۸۳۸، ۸۳۹
۱۴ زنجان ۳ ۴۷۹، ۴۸۱، ۴۸۲ ۳۰ همدان ۳ ۴۹۸، ۴۹۹، ۵۱۱
۱۵ سمنان ۳ ۷۵۱، ۷۵۲، ۷۵۳ ۳۱ یزد ۶ ۶۳۷، ۶۳۸، ۶۳۹، ۶۴۱، ۶۴۲، ۶۴۳
۱۶ سیستان و بلوچستان ۴ ۸۱۹، ۸۲۱، ۸۲۲، ۸۲۳ جمع کل کد پلاک ملی موتورسیکلت ۱۷۹

پلاک مناطق آزاد تجاری[ویرایش]

این نوع پلاک ویژهٔ مناطق آزاد تجاری است. این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورد استفاده اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (پلاک‌های استاندارد آمریکایی با ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است. در سمت راست و قسمت بالای ان عدد پنج‌رقمی به فارسی و در قسمت پایین آن عدد پنج‌رقمی به لاتین نوشته شده و در سمت چپ این پلاک یک نوار آبی وجود دارد که در قسمت بالا پرچم جمهوری اسلامی ایران ومخفف I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران و در قسمت پایین آن نشان منطقه آزاد تجاری و نام ان به لاتین نوشته شده‌است. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ چاپ می‌شود.

مرداد ماه ۱۳۹۶ پلیس راهور از پلاک‌های جدید منطقهٔ آزاد رونمایی کرد که مشخصات بارز آن یکسان‌سازی پلاک تمامی مناطق آزاد و تخصیص کد عددی علاوه بر درج نام و لوگوی منطقهٔ آزاد در سمت راست پلاک است؛ که همانند قبل حروف به صورت فارسی در بالا و به صورت انگلیسی در پایین نوشته می‌شود. به‌طور مثال کد ۱۱ مربوط به خودروهای شخصی پلاک سفید منطقه آزاد قشم و کد ۱۲ مربوط که خودروهای تاکسی و عمومی پلاک زرد است. (با کدهای پلاک ملی اشتباه گرفته نشود). هم‌اکنون این پلاک جایگزین پلاک‌های طرح قدیم شده و مالکین خودروهای منطقهٔ آزاد می‌توانند نسبت به تعویض پلاک خودروی خود به پلاک جدید اقدام کنند.

پلاک طرح قدیم مناطق آزاد تجاری در ایران

استان مرکز سازمان نام منطقه پلاک طرح قدیم کد جدید
آذربایجان شرقی جلفا ارس

Pelake MAT Aras.png

۵۵ (شخصی)

۵۶ (عمومی)

خوزستان خرمشهر _ آبادان اروند

Pelake MAT Arvand.png

۳۳ (شخصی)

۳۴ (عمومی)

گیلان انزلی انزلی

Pelake MAT Anzali.png

۶۶ (شخصی)

۶۷ (عمومی)

سیستان و بلوچستان چابهار چابهار

Pelake MAT Chabahar.png

۷۷ (شخصی)

۷۸ (عمومی)

هرمزگان قشم قشم

Pelake MAT Qeshm.png

۱۱ (شخصی)

۱۲ (عمومی)

هرمزگان کیش کیش

Pelake MAT Kish.png

۲۲ (شخصی)

۲۳ (عمومی)

آذربایجان غربی ماکو ماکو

Pelake MAT MAKU.png

۴۴ (شخصی)

۴۵ (عمومی)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]