پالمیرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پالمیرا
Tdmr2.png (Palmyrene)
تدمر (عربی)
Ruins of Palmyra
خرابه‌های پالمیرا در سال ۲۰۱۰ میلادی
پالمیرا واقع در مرکز سوریه
پالمیرا واقع در مرکز سوریه
محلی در Syria
نام دیگر Tadmor
موقعیت تدمر، استان حمص، سوریه
منطقه بیابان سوریه
مختصات ۳۴°۳۳′۰۵″ شمالی ۳۸°۱۶′۰۵″ شرقی / ۳۴.۵۵۱۳۹° شمالی ۳۸.۲۶۸۰۶° شرقی / 34.55139; 38.26806مختصات: ۳۴°۳۳′۰۵″ شمالی ۳۸°۱۶′۰۵″ شرقی / ۳۴.۵۵۱۳۹° شمالی ۳۸.۲۶۸۰۶° شرقی / 34.55139; 38.26806
نوع Settlement
بخشی از Palmyrene Empire
مساحت ۰٫۳۶ هکتار (۰٫۸۹ acre)
تاریخ
تأسیس شده هزاره دوم
رها شده ۱۹۳۲ (۱۹۳۲) AD
ادوار عصر برنز تا دوره مدرن
فرهنگ‌ها آرامی‌ها، عرب‌ها، رومی‌ها
اطلاعات بیشتر
وضعیت مخروبه
مالکیت ملی
مدیریت وزارت فرهنگ
دسترسی عمومی خارج از دسترس (در منطقه جنگی)
نام رسمی: سایت پالمیرا
نوع: فرهنگی
معیار: i, ii, iv
رسمیت: ۱۹۸۰ (۱۹۸۰) (چهارمین نشست)
منبع: 23
Region: کشورهای عربی
در معرض خطر: ۲۰۱۳ (۲۰۱۳)–تاکنون.[۱]

پالمیرا نام شهری باستانی در استان حُمص سوریه و در ۲۱۰ کیلومتری دمشق است.[۲] ساکنان پالمیرا را آرامی‌ها، عموریان، عرب‌ها و اقلیتی از یهودیان تشکیل می‌دادند.[۳] در هم‌جواری ویرانه‌های باستانی پالمیرا، شهر تدمر واقع شده‌ [۴] که نام عربی معادل برای پالمیرا نیز هست.[۵]

این شهر باستانی که به «مروارید صحرا» معروف است[۶] یکی از مهم‌ترین ویرانه‌های تاریخی جهان[۳] و یکی از آثار ثبت‌ شدهٔ سوریه است که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.[۷] قدمت بخش اعظم ویرانه‌های پالمیرا به سده‌های یکم و دوم میلادی بازمی‌گردد.[۳]

پالمیرا زمانی در جهان باستان یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی جهان بود، این شهر تبلور هنر و معماری قرن‌های نخست و دوم بشمار می‌رود که در آن تکنیک‌های یونانی و رومی با سنت‌های محلی و نفوذ ایران باستان در هم آمیخته است. این محوطه حاوی بیش از هزار ستون و یک گورستان عظیم شامل بیش از ۵۰۰ مقبره است. تا پیش از جنگ داخلی سوریه هر سال بیش از ۱۵۰ هزار جهانگرد از پالمیرا بازدید می‌کردند.[۸]

تاریخ مملکت تدمر[ویرایش]

تصویری از سالن تئاتر

تدمر شهری تاریخی خفته در واحه‌ای در وسط صحرای سوریه است. آثاری از شاهکارهای مردم دوران بسیار دور در این منطقه وجود دارد که هنگام مشاهده آن دل در سینه‌ها می‌تپد از جمله راه تجارتی تدمر به مصر که بیش از ۴۰۰ سال پر رونق و در مسیر قافله‌های تجارتی بین مملکت انباط و تدمر قرار داشت و آثارهای رومانی برفراز سرزمینی پهناور. شهر تدمر را اشکانیان در زمان حکومت وسیع خود که تا صحرای شامات گسترده شده بود بنا کردند ولی خیلی زود به دلیل حمله‌های رومیان این شهر از خاک ایران جدا شد و در اختیار رومیان قرار گرفت. بعد از آن این شهر پایتخت ملکهٔ زنوبیا ملکهٔ سوریه و ملکهٔ شرق شد.

تدمر شهری است زیبا با ستوهای طلایی رنگ، شهری شاعرانه که آدمی را به یاد یکی از معلقات امرؤالقیس یکی از معروفترینشاعران عرب دوران جاهلی می‌اندازد. این شهر زیبا یکی از مهم‌ترین ایستگاه‌های تجارتی بین آسیا و اروپا در نیمهٔ دوم قرن اول قبل از میلاد بوده‌ است.

سر انجام این شهر زیبا و شاعرانه در سال ۲۷۴ میلادی توسط حملهٔ امپراتور روم (اورلیانوس) ویران شد. ساختار این شهر زیبا طابع و نمط (اغریقی)، (رومانی) در ساختمانهای شهر بوده‌ است. از مهم‌ترین بناهای شهر: معبد بل یا بعل، شاه را عظیم با ستون‌های بلند سر به فلک کشیده، (مسرح)، «بازار اغوار» (سوق الآغورا)، و دروازه بزرگ که معروف است به (قوس النصر) به اضافه صدها آثار باقی‌مانده دیگر مانند: مدفن (گُور)، نحت در صخره‌ها، تماثیل، قبرها، در سور شهر بیضاوی شکل که با برجهای حفاظتی برجای مانده‌است.. در قرن سوم میلادی پالمیرا به اردوگاهی نظامی تبدیل شد و به تدریج دوران پرشکوه آن با شن و ماسه صحرایی مدفون شد. هنوز بخشی از این شهر پرشکوه در زیر ماسه‌ها ناپدید است.

بخش‌های مختلف شهر[ویرایش]

دژ[ویرایش]

دژ پالمیرا، روی تپه‌های مرتفع اطراف شهر واقع شده و مشرف به شهر پالمیرا است.[۹]

معبد بَعَل[ویرایش]

معبدی برای بزرگ‌ترین خدای بین‌النهرین. شهروندان پالمیرا در نخستین سده پس از میلاد دست به کار ساختن معبدی برای خدای «بعل» به سبک رومی‌ها شدند. مخارج ساخت این معبد را امپراتوری روم پرداخت کرد. این اقدام برای قدردانی از مردم این شهر به خاطر الحاق به امپراتوری روم بود.

ستون‌های این معبد در جریان جنگ داخلی سوریه به شدت آسیب دیده‌اند. جای گلوله‌ها بر ستون‌های معبد دیده می‌شوند.

دروازه هادریان[ویرایش]

دروازه ورود به مسیری با ستون‌های عظیم با طول حدود یک کیلومتر است که در قرن دوم میلادی بهره‌برداری شد. دروازه هادریان که به افتخار هادریان امپراتور روم ساخته شده، آغاز این مسیر طولانی است. ساخت این مسیر با سبک معماری رومی - یونانی است که در آن ایام بسیار رواج داشت.

بنای چهار وجهی یا تتراپیلون[ویرایش]

بنای چهار وجهی یا تتراپیلون در چهارراهی در پالمیرا قرار دارد. چهار بنای چهار ستونه بلند و باریک از جنس سنگ گرانیت قرمز که از معادن اسوان به این منطقه آورده شده‌اند. این چهار بنا سرپوشیده‌اند. در گذشته در میان هر یک از بناهای چهار ستونه مجسمه‌هایی قرار داشته‌اند. امروزه تنها یکی از ستون‌ها باستانی است و بقیه در دوران‌های بعد ساخته شده‌اند.

معبد بَعَل شَمین[ویرایش]

معبد بعل شمین وقف خدای فنیقی توفان و باران‌های حاصل‌خیز کننده شده‌بود.[۱۰]

در تاریخ ۲۳ اوت ۲۰۱۵ میلادی، سازمان میراث باستانی سوریه گزارش داد که گروه دولت اسلامی عراق و شام، با استفاده از مواد منفجره، «درون‌خانه معبد را از داخل تخریب و ستون‌های اطراف معبد را فروپاشیده است». قدمت معبد بعل شمین به سده اول میلادی برمی‌گشت.[۱۱]

معبد شامین- بعل (خدای باد)[ویرایش]

شامین- بعل نام خدای باد بود. جالب این که معبد خدای باد بیشتر از دره قبرها، در انتهای مسیر ستون‌ها، از آسیب باد و طوفان‌های صحرایی در امان مانده است. گفته می‌شود فنیقی‌های مهاجری که بعدها بر پالمیرا مستقر شدند، این معبد را ساخته‌اند. زمان دقیق ساخت معبد شامین- بعل مشخص نیست.

آمفی تئاتر[ویرایش]

بر روی این صحنه نمایش (آمفی تئاتر) که جلوی کاخ قرار داشت نمایشنامه‌های شرقی اجرا می‌شدند. از این مکان همچنین برای جنگ حیوانات یا مبارزه گلادیاتورها نیز استفاده می‌شد. پالمیرا تحت تأثیر شدید شهرهای یونانی-رومی بود. میدان‌هایی با ستون‌های بلند، معادن آب‌های معدنی یا آمفی تئاتر مشخصه شهرهای یونانی- رومی بودند که در پالمیرا نیز یافت می‌شدند.

میدان آگورا[ویرایش]

آگورا میدان تجمع قشرهای حاکم بود. در این میدان بزرگ با ستون‌های بلند افرادی از قشرهای حاکم در پالمیرا تجمع می‌کردند. مجسمه قهرمانان این سرزمین نیز در این میدان جمع‌آوری می‌شد. در جنوب غربی این میدان آثاری از یک عمارت وجود دارد که احتمالاً جلسه «شورای شهر» در آن برگزار می‌شد. در شورای شهر خانواده‌های پرنفوذ تاجران عضویت داشتند.

گورهای لوکس[ویرایش]

در جلوی دروازه‌های شهر قبرستان قرار داشت. خانواده‌های پرنفوذ مقبره‌هایی با برج‌های بلند برای اعضای خود می‌ساختند و در آن قبرهایی بود برای نسل‌های مختلف. چند مقبره تزئین شده هنوز پابرجا هستند با تابوت‌دان‌هایی از جنس سنگ برای نگهداری از جسدها.

تاق پیروزی[ویرایش]

قدمت تاق پیروزی پالمیرا حدود دو هزار سال بوده است. پیکارجویان گروه دولت اسلامی عراق و شام (داعش) در ۵ اکتبر ۲۰۱۵ میلادی (۱۳ مهر ۱۳۹۴) این تاق را ویران کردند.[۸]

روابط تدمر با ایران[ویرایش]

تدمری‌ها در زمان اشکانیان و ساسانیان قدرت تجاری و نظامی عظیمی یافتند و پیوسته به پشتیبانی یا با یاری رومیان با ایرانیان در جنگ بودند. مهمترین نقطه ارتباط تدمری‌ها با ایرانیان، هنگام صلح، شهرهای واقع در حاشیه شمالی خلیج‌فارس و به خصوص مصب اروندرود و نیز شهرهای واقع در کنار رودخانه فرات بود. روی کار آمدن ساسانیان برای زندگی مردمان تدمر آثار منفی بسیار عمیقی داشت، زیرا اشکانیان ترانزیت تدمر را تشویق می‌کردند و می‌دانیم که کاروان‌های تدمری در شهر لوژزیاس که توسط بلاش اول بنا شده بود توقف می‌کردند. علاوه بر آن در عصر اشکانی میان ایران و روم اغلب صلح برقرار بود و پالمیرایی‌ها ضمن اینکه اندک اندک به امپراطوری روم می‌پیوستند، روابط دوستی خود را با ایران محفوظ می‌داشتند. ساسانیان روشی کاملاً برخلاف روش اشکانیان در پیش گرفتند و از آغاز در فکر آن بودند که پالمیر و منابع سرشار آن را در اختیار خود گیرند. یکی از نخستین اقدامات اردشیر این بود که دولت کرخ را تسخیر کرد.

رومیان توجه خاصی به تدمر داشتند و علت آن علاوه بر تجارت، هم‌مرز بودن تدمر با ایران نیز بوده است. زیرا تدمر حدفاصلی میان روم و ایران اشکانی و ساسانی بود. در میان این کشمکش‌های دوجانبه، امیران تدمر سیاستی هوشمندانه اتخاذ کرده بودند و استفاده‌های فراوانی می‌بردند. آنتوان به بهانه اینکه تدمر می‌کوشید از دو قدرت روم و پارت به طور مساوی استفاده کرده استقلال خود را حفظ کند، در سال ۴۱م. به آنجا حمله کرد. اما حمله او بی‌نتیجه ماند، زیرا اهل تدمر پیش از رسیدن آنتوان زنان و اموال خود را برگرفته به جانب چپ رود فرات پناه برده بودند. سپاه روم نیز از ترس تیراندازان ماهر تدمری و حمایت ایرانیان به دشت‌های فرات نزدیک نشد. تنها نتیجه‌ای که از این جنگ حاصل شد این بود که میان ایران و آنتوان به کلی به هم خورد، زیرا ایرانیان خود را مدافعان طبیعی تدمر به حساب می‌آوردند.↵

تدمری‌ها از همان آغاز به روم تمایل بیشتری داشتند، رومیان نیز برای دفاع در مقابل ایران و یا حمله بدانجا از این دولت کوچک استفاده فراوانی بردند. اهمیت تدمر برای رومیان به خصوص از قرن دوم میلادی به بعد که جنگ‌های ایران و روم فزونی می‌یابد چشم‌گیر است. تا آن تاریخ رومیان از ترس سپاه تیرانداز پارتی به دشت‌های بین‌النهرین قدم نمی‌گذاشتند، ولی از آن به بعد کوشیدند که به مرکز ایران و به‌ویژه به تیسفون دست یابند. به این ترتیب تراژان در سال ۱۱۶ م؛ و آویدیوس در سال ۱۶۴ م؛ و سپتسم سور در سال ۱۸۹ م. به تیسفون حمله بردند. تردید نیست که در تمام این مراحل تدمر یکی از مراکز مهم سپاه و آذوقه رومیان بوده است و کمک تدمری‌ها چه از نظر آشنایی با اوضاع جغرافیایی و چه از نظر نیروی انسانی، تأثیر مستقیمی در پیروزی رومیان داشته است.[۱۲]

طبقه‌بندی و زبان مردم تدمر[ویرایش]

ساکنان مملکت تدمر به سه طبقه تقسیم‌بندی شده بودند، که از این قرار بود:

  • مواطنین أحرار: (آزادگان).
  • عبید: (برده‌ها).
  • اجانب: (بیگانگان).

مواطنون فرزندان عشایر، بعضی از عشایر با یکدیگر هم‌عهد بودند. مردم تدمر برای کشاورزی و زراعت اهمیت خاصی قائل بودند، از این رو نخست به ایجاد قنات‌های آب برای آبیاری و حفر چاه‌ها پرداختند، سپس سدهای ساروجی برای ذخیرهٔ آب باران بنا نهادند. صدها هزار برده‌ها به طور شبانه روزی برای حفر مشغول کار بودند. مکاتبات ایشان در امور تجارتی به خط آرامی بوده، و در دوران رومی‌ها از خط لاتین نیز استفاده می‌کردند. ایشان همچنین به زبان خاص خود (تدمری) صحبت می‌کردند و نوشته‌هایشان برگرفته از زبان آرامی بوده‌ است.

مذهب، شغل و فنون[ویرایش]

خدایان پالمیرا، از چپ به راست: آگلیبول خدای ماه، بیلشامن خدای مقدس، مالاکبل خدای خورشید، مربوط به قرن اول پس از میلاد که در موزه لوور نگهداری می‌شود

مردم مملکت تدمر مردمانی بازرگان و تجارت پیشه بودند، ولی در کنار تجارت به دین و مذهب نیز علاقهٔ خاصی داشتند، بطوریکه در ساختن معابد و هیاکل و ساخت قبور هزینهٔ هنگفتی صرف می‌نمودند. گویند در حدود ۳۰ عدد بت و الهه داشته بودند که هریکی از آنها رموز مخصوص خود را داشته‌اند. بزرگ و مهترِ این معبودات و بت‌ها الهه بعل بوده که یکی از مقدس‌ترین الهه‌های تدمر بوده‌ است؛ از این روی در بیشتر پبکره‌های موجود تصویر الهه بل دیده می‌شود. همچنین به جانب الهه بل و در مقام بعدی الهه «بلتی» و الهه «یرحبول» و الهه «أغلبول» آمده‌ است. این چهار الهه نزد مردم تدمر قدر و احترام و تقدس بسیاری داشته‌اند و نیایش آنان بر همه واجب بوده‌ است.

معبد بل یکی از بزرگ‌ترین معابد دینی در تدمر و در مشرق قدیم بوده‌ است. آغاز بنای این معبد در سده اول میلادی بوده و تقریباً تا آخر عهد تدمر در وسعت آن کوشیده‌اند تا جایی که وسعت این معبد به ۲۲۰٫۲۰۵ متر رسیده‌ است، در اطراف معبد ۳۷۵ ستون بوده‌ که هر یک آنان ۱۸ متر ارتفاع داشته‌ است. در وجهه امامی (جلو) معبد هفت عدد از این ستون‌ها تا کنون همچنان باقی است و شاهد بر روزگار دوران تمدن مملکت تدمر می‌باشد. تدمری‌ها قبرها را بی‌عیب و نقص و با فنون معماری خاص می‌ساختند. در آرامگاه‌های بزرگ که آن‌ها را در صخره‌های بزرگ و دل کوه‌ها حفر می‌نمودند. کنده‌کاری‌ها و نقش و نگار و تزیینات جالب و فضاهای نشستن در کنار قبرها حیرت‌آور و تفکر برانگیز است. این آرامگاه‌های کنده‌کاری‌ شده را «بیت الأبدیة» می‌نامیده‌اند یعنی خانهٔ ابدی. سپس بعد از قرن دوم میلادی ساخت قبرستان‌ها به کلی تغییر کرده و تقریباً آن‌ها را مانند خانه‌های مسکونی می‌ساختند که گاهی هر خانه‌ شامل ۸ قبر نیز بوده‌ است، دیوارهای این قبرستان‌ها در اوج کمال و زیبایی و شاهکارهایی تزیینی بدیع کنده‌کاری‌ها می‌کردند. در اواخر دوره ملکهٔ زنوبیا تدمر به دست اشغالگران رومی تسخیر شد و سر انجام خود ملکهٔ زنوبیا نیز به بند اسارت افتاد.

تاریخچه[ویرایش]

دوران باستان[ویرایش]

تصویر تنه یک زن، پالمیرا. اواخر قرن دوم. موزه بریتانیا

اولین بار نام این شهر در آرشیو ماری سوری از هزاره دوم پس از میلاد عنوان شد. این شهر تجاری بین‌النهرین را به شمال سوریه متصل می‌کرد. این شهر در کتاب مقدس عبری‌ها (کتابهای وقایع نگاری) به عنوان یک شهر کویری معرفی شده که توسط سلیمان بنا نهاده شده‌ است. شهر تدمر نیز طبق کتب پادشاهان توسط سلیمان بنا شده‌است. از گذشته این شهر را «تدمر» می‌خوانده‌اند اما ممکن است اشاره به شهری در نزدیکی دریای راکد باشد.

همچنین در یوسف فلاوی کتاب هشتم یهودیان، از شهر تدمر به عنوان شهری که ساخته سلیمان است یاد شده‌ و نام یونانی آن نیز ذکر شده‌ است.

«تدمر» در عبری مدرن معادل پالمیرا است. ریشه واقعی کلمه «پالمیرا نامعلوم است اما برخی از صاحب نظران معتقدند که این نام به نخل‌های موجود در منطقه اشاره دارد. عده‌ای هم در این مورد شک دارند و آن را ترجمه ناصحیح نام «تدمر» می‌نامند که از میان این صاحبنظران می‌توان به کولج، سیریگ و استارکی اشاره کرد.

دوره یونانی – رومی[ویرایش]

نمایی نزدیک از یک بنا در پالمیرا

وقتی سلوکیان در سال ۳۲۳ پیش از میلاد کنترل سوریه را در دست گرفتند، این شهر به حال خودش رها شد و بنابر این مستقل شد. در قرن اول پس از میلاد این شهر به عنوان یک کاروانسرای بزرگ مطرح شد. در سال ۴۱ پس از میلاد، رومی‌ها به فرماندهی مارک آنتونی تلاش کردند که شهر را تصرف کنند اما تلاششان بی‌نتیجه ماند چرا که ساکنان پالمیرا به سمت دیگر فرات فرار کردند. اهالی پالمیرا از حملهٔ رومی‌ها باخبر شده و بنابر این چاره اندیشی کرده بودند. این مسئله نشان می‌دهد که در آن زمان پالمیرا اقامتگاه عشایر بوده‌ است و عشایر به سرعت می‌توانستند لوازم خود را جمع‌آوری کرده و کوچ کنند. در زمان حکومت تیبریوس (از سال ۱۴ تا ۳۷ میلادی)، پالمیرا بخشی از ایالت رومی سوریه شد. این شهر به عنوان پل ارتباطی بین پارس (ایران باستان)، هند، چین و امپراطوری روم رونق پیدا کرد. در سال ۱۲۹ میلادی، آدریان از شهر دیدن کرد و آنقدر از شهر خوشش آمد که آن را منطقه آزاد اعلام کرد و نام آن را به «پالمیرا آدریانا» تغییر داد.

با تصرف دجله و فرات توسط ساسانیان در سال ۲۱۲ میلادی، رونق تجاری پالمیرا رو به زوال رفت. سپتیمیوس اوداناتوس یکی از شاهزادگان پالمیرا، توسط والرین به عنوان استاندار استان سوریه منصوب شد. پس از آنکه ساسانیان والرین را دستگیر کرده و وی را به قتل رساندند، اوداناتوس برای گرفتن انتقام خون والرین دو بار به شهر تیسفون (نزدیکی بغداد امروزی) حمله کرد. ماکینوس، برادر زاده اوداناتوس، وی را به قتل رساند و همسر اوداناتوس سپتیمیا زنوبیا قدرت را بدست گرفت و پالمیرا را به نیابت از پسرش وابالاتوس اداره کرد. زنوبیا به کمک کاسیوس دیونیسوس لانگینوس علیه امپراطوری روم شورش کرد و بصره و سرزمین‌های غربی تا سرزمین مصر را تصرف کرد. سپس وی تلاش کرد تا با لشکرکشی به شمال، انتاکیه را به تصرف درآورد. در سال ۲۷۲ میلادی، اورلیان امپراتور روم وی را دستگیر کرد و وی را به روم بازگرداند. اورلیان او را به زنجیر کشید و وی را در شهر گرداند و سپس به روستایی به نام تیوولی در ایتالیای امروزی تبعید کرد. وی در این شهر به فعالیت‌های ضد رومی خود ادامه داد. شورش در پالمیرا امپراطوری روم را به شدت به زحمت انداخته بود و بنابراین آنها تصمیم گرفتند که این شهر را به یک پایگاه نظامی تبدیل کنند. دیوکلتیان شهر را تا اسکله گسترش داد و به دور آن دیوار کشید تا از حمله ساسانیان درامان بماند. در دوران امپراطوری بیزانس تعدادی کلیسا در شهر ساخته شد، اما اغلب نقاط شهر به ویرانه تبدیل شد.

دکومانوس باستان
کلات ابن مان در شب هنگام

دوره اسلامی[ویرایش]

شهر توسط مسلمانان عرب به فرماندهی خالد بن ولید به تصرف درآمد. در سده ۱۶ میلادی، قلعه فخرالدین مانی بر روی کوهی ساخته شد که مشرف به همه واحه بود. دسترسی به قله تنها از طریق یک گذرگاه امکان‌پذیر بود.

کاوش‌های جدید[ویرایش]

کاوشگران و باستان شناسان از کشورهای مختلف این منطقه را مورد بررسی قرار داده‌اند. در مه ۲۰۰۵ یک تیم لهستانی که در حال کاوش در معبد لات بود یک مجسمه سنگی بالدار بسیار ظریف مربوط به الهه پیروزی نایک پالمیرا را کشف کردند.

تصرف توسط گروه دولت اسلامی (داعش)[ویرایش]

در ۲۱ مه ۲۰۱۵ گروه دولت اسلامی شهر باستانی پالمیرا را تصرف کرد. ابولیث سعودی، فرمانده عملیات «دولت اسلامی» در شهر باستانی پالمیرا در شبکه رادیویی «الوان اف‌ام» در سوریه دربارهٔ آینده این شهر گفت:

«ما آن طور که بسیاری فکر می‌کنند با بولدوزر به این شهر حمله نمی‌کنیم، ما این شهر باستانی را ویران نمی‌کنیم، اما مجسمه‌های موجود در آن را که گمراهان پرستش می‌کردند، پودر خواهیم کرد.»

یونسکو، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، نگران است که این میراث فرهنگ جهانی به کلی نابود شود.[۱۳][۱۴][۱۴][۱۵][۱۶]

از زمانی که این شهر به دست گروه دولت اسلامی افتاد تخریب بناهای تاریخی و آثار هنری و کشتار مورخان و باستان شناسان به راهبرد این گروه در جنگ با تاریخ، فرهنگ و روشنفکری تبدیل شده است. اواخر ماه اوت ۲۰۱۵ رسانه‌ها از تخریب معبد تاریخی «بعل» واقع در شهر باستانی تدمر (پالمیرا) سوریه خبر دادند.[۱۷] همچنین در هفته اول اکتبر سال ۲۰۱۵ گروه دولت اسلامی «طاق نصرت» این شهر باستانی را نیز تخریب کرد.[۱۸]

ویران کردن تندیس‌ها[ویرایش]

در ژوئیه ۲۰۱۵ تروریست‌های شبه نظامی داعش در اقدامی علیه میراث فرهنگی، شش تندیس باستانی از جمله تندیس معروف به شیر اللات[۱۹] را تخریب کردند. عبدالکریم مدیر اداره آثار باستانی سوریه پس از این اقدام داعش اعلام کرد که این تندیس با صفحه فلزی و کیسه‌های شن پوشیده شده بود تا از آسیب احتمالی ناشی از درگیری‌های مسلحانه در امان بماند اما داعش آن را بیرون آورده و از بین بردند. کارشناسان این اقدام را بزرگترین جنایت داعش علیه میراث باستانی پالمیرا عنوان کردند.[۲۰]

نیروهای ارتش سوریه روز یکشنبه ۲۷ مارس ۲۰۱۶ شهر تدمر در حومه شرقی حمص را تحت کنترل خود درآوردند. نیروهای ارتش سوریه پس از تحت کنترل درآوردن تدمر، عملیات خنثی کردن مین‌ها و بمب‌ها و پاکسازی این شهر از وجود تروریست‌های داعشی را آغاز کردند.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. "Syria claims to have pushed ISIS from Palmyr". CBS News. 17 May 2015. Retrieved 23 May 2015. Palmyra ... was put on UNESCO's list of World Heritage sites in danger in 2013 
  2. انهدام «بعل شمین» و اراده داعش برای از بین بردن جوامع چند فرهنگی، رادیو زمانه
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ پیکارجویان داعش وارد موزه شهر پالمیرا شدند، بی‌بی‌سی فارسی
  4. شورشیان سوریه: یک پایگاه مهم ارتش در درعا را تصرف کردیم، بی‌بی‌سی فارسی
  5. در «مخوف‌ترین زندان دنیا» چه خبر بود؟، بی‌بی‌سی فارسی
  6. «شهر تاریخی پالمیرا - 27 آوریل 2016». DW.COM. ۲۰۱۶-۰۳-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۲۸. 
  7. Site of Palmyra, UNESCO
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ 'داعش طاق پیروزی شهر باستانی پالمیرا را تخریب کرد' بی‌بی‌سی فارسی
  9. ارتش سوریه «دژ پالمیرا را پس گرفت»، بی‌بی‌سی فارسی
  10. داعش معبدی را در شهر باستانی پالمیرا منفجر کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  11. داعش معبدی را در شهر باستانی پالمیرا منفجر کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  12. راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، ص ۴۹ تا ۵۲.
  13. برنامه «دولت اسلامی» برای ویرانی مجسمه‌های شهر باستانی پالمیرا دویچه وله فارسی
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ شهر باستانی پالمیرا در سوریه در خطر نابودی دویچه وله فارسی
  15. داعش ۱۷ نفر را در شهر باستانی پالمیرا اعدام کرد دویچه وله فارسی
  16. کنترل شهر باستانی پالمیرا به دست «دولت اسلامی» افتاد دویچه وله فارسی
  17. داعش یک معبد تاریخی دیگر را در سوریه ویران کرد . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
  18. داعش «طاق نصرت» پالمیرا را هم تخریب کرد
  19. یک گروه باستان‌شناس لهستانی این تندیس ساخته‌شده از سنگ آهک را، که رب‌النوع عربی پیش از اسلام است و ۳ متر ارتفاع و ۱۵ متر وزن دارد، در معبد اللات در سال ۱۹۷۷ کشف کرد. گفته می‌شود قدمت این مجسمه به قرن نخست پیش از میلاد بازمی‌گردد.
  20. تصاویر : داعش به جان تندیس‌های پالمیرا افتاد خبرگزاری انتخاب

منابع[ویرایش]

  • دکتر: لبیب، عبدالستار، (قصه الحضارات) مطابع دارالمشرق، بیروت :، چاپ پانزده هم، انتشار سال ۱۹۹۹ میلادی. (به عربی).
  • دکتر: شامی، یحیی، (موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) ، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
  • همنشین بهار: زنوبیا Zenobia و پالمیرا Palmyra.. در یوتیوب
  • دیوان: (النابغة الذبیانی) ، جلد دوم، چاپ سوم، سال انتشار ۱۹۷۵ میلادی.
  • د. الیاس، جبرائیل، الجبور، :(المدن السوریة)، اصدار الهیئة العامة للبدیات و المدن، عام ۱۹۹۸ للمیلاد.
  • Wikipedia contributors, «Palmyra,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Palmyra&oldid=195218710 (accessed March 7, 2008).
  • آذرنوش، آذرتاش، راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ۱۳۸۸. شابک ۳-۴۳۶-۳۱۵-۹۶۴-۹۷۸