کرخ

مختصات: ۳۳°۱۹′ شمالی ۴۴°۲۴′ شرقی / ۳۳٫۳۱۷°شمالی ۴۴٫۴۰۰°شرقی / 33.317; 44.400
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کرخ
الكرخ
کوی
Haifa-Street-Baghdad-شارع-حيفا-بغداد.jpg
کرخ در بغداد واقع شده
کرخ
کرخ
نقشه کرخ
کرخ در عراق واقع شده
کرخ
کرخ
کرخ (عراق)
کرخ در غرب آسیا واقع شده
کرخ
کرخ
کرخ (غرب آسیا)
کرخ در آسیا واقع شده
کرخ
کرخ
کرخ (آسیا)
مختصات: ۳۳°۱۹′ شمالی ۴۴°۲۴′ شرقی / ۳۳٫۳۱۷°شمالی ۴۴٫۴۰۰°شرقی / 33.317; 44.400
کشور عراق
استانبغداد
منطقه زمانییوتی‌سی +۳ (AST)

کَرْخ (به عربی: الكرخ) محله‌ای قدیمی در باختر شهر بغداد است. کرخ در کرانه باختری رود دجله واقع شده و از مناطق سنی‌نشین بغداد است. امروزه نیمهٔ باختری بغداد را کرخ و نیمهٔ خاوری آن را رصافه می‌نامند.

تاریخچه[ویرایش]

محلهٔ کرخ یازده سال پس از بنای بغداد شکل گرفت. ابتدا بازارهای بغداد و به تدریج، منازل مسکونی بازاریان نیز به کرخ منتقل شد. بازار کرخ همواره رو به رشد بود تا جایی که در اوایل قرن سوم هجری کرخ به آبادترین و مهم‌ترین محله بغداد تبدیل شد.[۱]

سده‌های چهارم و پنجم هجری[ویرایش]

کرخ در سده‌های چهارم و پنجم هجری نقشی مهم در تاریخ تشیع ایفا کرد و یکی از کانون‌های برجسته در تاریخ تشیع بود. در این مقطع زمانی عالمان بزرگ و صاحبان آثار برجسته‌ای چون صاحبان کتب اربعه و همچنین شیخ مفید سید مرتضی و سید رضی در بغداد و به خصوص محله کرخ می‌زیستند.[۱]

در ابتدای قرن چهارم هجری، کرخ گرفتار مشکلات اقتصادی و امنیتی بسیاری شد و آتش سوزی‌های متعدد و درگیری‌های طایفه‌ای و مذهبی فراوانی در این محله رخ داد. این درگیری‌ها در دوران آل بویه بیشتر شد و کرخ بیش از جای‌های دیگر صحنه درگیری بود. این کشمکش‌ها موجب ناامنی، خرابی، رکود اقتصادی و در نتیجه کم شدن ساکنان کرخ شد. عضدالدوله دیلمی عمران و آبادی و امنیت را دوباره به کرخ بازگرداند، ولی این آبادانی و امنیت همیشگی نبود و درگیری، تخریب و آتش‌سوزی دوباره کرخ را فرا گرفت این درگیری‌ها در اواخر دوران آل بویه که دوران ضعف و سستی آنان بود، بیشتر شد در دوران سلطه سلجوقیان بر بغداد نیز وضع بهتر نشد و آنان به آزار مردم پرداختند.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «سرگذشت کرخ، محله شیعیان در بغداد». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. ۱۶ بهمن ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۳.
  2. احمدی، محمدقاسم (۱۸ مهر ۱۳۸۹). «کرخ بغداد، پایگاه تشیع». راسخون. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۳.