نجیب‌زادگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اشراف و نجیب‌زادگان فرانسوی

نجیب‌زادگی یکی از طبقات اجتماعی و یک موقعیت ممتاز دولتی در برخی از جوامع است که بیشتر ارثی است. نجیب‌زادگی یا می‌تواند امتیازهای بیشتری نسبت به افراد غیر نجیب‌زاده داشته باشد یا آن که تنها افتخاری باشد، اما بطور رسمی تنها به صورت قانونی و توسط دولت ادامه می‌یابد یا تأیید می‌گردد. با اینکه عنوان‌های نجیب‌زادگی بیشتر مربوط به پادشاهی‌های امروزی یا قدیمی است ولی در گذشته نیز در برخی از جمهوری‌های دیگر هم مانند استان‌های هلندی، جنوا و ونیز وجود داشته و به عنوان یکی از بخش‌های ساختارهای اجتماعی سان مارینو باقی مانده‌است.[نیازمند منبع]

با اینکه عنوان نجیب‌زادگی یک عنوان ارثی است اما در بیشتر جامعه‌ها این عنوان و عنوان‌های ارثی دیگر، نشان نجابت بحساب نمی‌آیند.

پیشینه[ویرایش]

یک کارتون سیاسی فرانسوی (۱۷۸۹) که نشان می‌دهد از سه طبقهٔ اجتماعی طبقهٔ روستایی سوم بار حمل دو طبقهٔ روحانیت و اشراف را به دوش می‌کشد.

اصطلاح برگرفته از لاتین این عنوان، به معنی (شناخته شده، معروف، قابل توجه) است. در جامعهٔ روم باستان، به عنوان یک طرح غیررسمی برای طبقهٔ حاکمهٔ سیاسی که در منافع متحد بودند، از جمله هر دوی پاتریسین‌ها و پلبین‌ها (تنها مردان) که نسبشان به کسی می‌رسید که از طریق شایستگی خود را به مرحلهٔ کنسول روم رسانده بود، به کار می‌رفت.

در کاربرد امروز، نجیب زادگی به بالاترین طبقهٔ اجتماعی در جوامع ماقبل مدرن اشاره دارد، به استثنای خاندان حاکم. در نظام فئودالی (در اروپا و جاهای دیگر)، اشراف به طور کلی کسانی بودند که تیول‌دار می‌شدند، و اغلب زمین یا دفتری، تحت عنوان رسمی دست‌نشاندگی در اختیار داشتند، مثلاً، در ازای وفاداری و دیگر امور مختلف، عمدتاً نظامی، خدمت به ارباب، که می‌توانست یک رتبه بالاتر از اشراف‌زاده یا یک پادشاه باشد. این عنوان به سرعت به عنوان یک طبقهٔ موروثی شکل گرفت.

در سدهٔ ۲۱ نجیب زادگی در بیشتر جوامع تا حد زیادی به یک لقب افتخاری تبدیل شده، اگر چه در چند جامعه، امتیازات باقی مانده هنوز هم ممکن است از نظر قانونی حفظ شده باشد مانند هلند، اسپانیا، بریتانیا و برخی در آسیا، اقیانوس آرام و فرهنگ‌های آفریقایی که اهمیت قابل توجهی به رتبه ارثی رسمی یا عنوان در نهاد خود دارند و به آن ادامه می‌دهند.

در اروپا[ویرایش]

کشور مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی (۱۵۶۹ تا ۱۷۹۵) در اروپا، در سدهٔ ۱۸، تا میزان ۱۵٪ از جمعیت حدود ۸۰۰ هزار نجیب‌زاده داشته. کاستیا (احتمالاً ۱۰٪)، اسپانیا (۷۲۲٬۰۰۰ در ۱۷۶۸ که ۷ تا ۸ درصد از کل جمعیت بوده)، روسیه در ۱۷۶۰ با ۵۰۰٬۰۰۰ تا ۶۰۰٬۰۰۰ اشراف (۲ تا ۳٪ از کل جمعیت بوده). در فرانسه قبل از انقلاب تعداد اشراف این کشور بیش از ۳۰۰٫۰۰۰ پیش از ۱۷۸۹، که ۱٪ از جمعیت بوده (هر چند برخی محققان بر این باورند این رقم مبالغه آمیز است). در ۱۷۱۸ سوئد بین ۱۰٬۰۰۰ و ۱۵٬۰۰۰ اشراف، که ۰٫۵ درصد از جمعیت بوده. در آلمان تنها ۰٫۰۱٪ از جمعیت از اشراف بوده‌اند.

در اوایل دوره رنسانس، شکل‌گیری رسم دوئل سنتی را به وجود آورد که برای یک نجیب زادهٔ شریف شیوهٔ پذیرفته‌شده‌ای برای حل اختلافات بود.[۱] به گفتهٔ آریل روث، در زمان سلطنت هنری چهارم، بیش از ۴٬۰۰۰ نفر از نخبگان سنتی فرانسوی در دوئل «در یک دورهٔ هجده ساله» کشته شدند، در حالی که (سپس) در دورهٔ بیست سالهٔ حکومت لوئی سیزدهم هشت هزار مورد عفو برای «قتل‌های مرتبط با دوئل» صادر شد.[۲]

در پادشاهی مجارستان اشراف ۵٪ از جمعیت بودند.[۳] تعداد همهٔ اشراف در سدهٔ ۱۸ در اروپا شاید ۳ تا۴ میلیون از مجموع از ۱۷۰ تا ۱۹۰ میلیون ساکنان اروپا بوده‌است.[۴][۵]

منابع[ویرایش]

  1. Jonathan, Dewald (1996). The European nobility, 1400-1800. Cambridge University Press. p. 117. ISBN 0-521-42528-X. 
  2. The Dishonor of Dueling, Ariel A. Roth
  3. https://books.google.co.uk/books?id=-fct5tlRFwEC&pg=PA25&dq=&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Jonathan, Dewald (1996). The European nobility, 1400–1800. Cambridge University Press. p. 25. ISBN 0-521-42528-X.
  4. https://books.google.com/books/about/Noblesses_et_pouvoirs_dans_l_Europe_d_An.html?id=jXbaAAAAMAAJ&redir_esc=y Jean, Meyer (1973). Noblesses et pouvoirs dans l'Europe d'Ancien Régime, Hachette Littérature. Hachette.
  5. Jean-Pierre, Labatut (1981). Les noblesses européennes de la fin du XVe siècle à la fin du XVIIIe siècle. Presses universitaires de France. https://books.google.com/books/about/Les_noblesses_européennes.html?id=V4e1AAAAIAAJ&redir_esc=y

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nobility». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ شهریور ۱۳۸۹.