مهره‌های شطرنج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مهره‌های شطرنج
Chess kdt45.svg شاه Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg وزیر Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg رخ Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg فیل Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg اسب Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg پیاده Chess plt45.svg

یک شطرنج استاندارد دارای ۳۲ مهره (۱۶ مهره سفید و ۱۶ مهره سیاه) می‌باشد. هر بازیکن ۱۶ مهره را در اختیار دارد. هشت عدد پیاده، دو عدد رخ، دو عدد اسب، دو عدد فیل، یک وزیر و یک شاه.

نام مهره به زبان فارسی نام دیگر مهره زبان انگلیسی
شاه King
فَرزین وزیر Queen
رُخ قَلعه Rook
پیل فیل Bishop
اَسپ اَسب Knight
پیاده سرباز Pawn

ارزش حرکتی مهره ها[ویرایش]

  • وزیر : معادل ۹ پیاده
  • رخ : معادل ۵ پیاده
  • فیل : معادل ۳ پیاده
  • اسب : معادل ۳ پیاده

این امتیاز برگرفته از قدرت مات کردن هر یک از مهره‌ها می‌باشد. هدف از تعریف آن، بررسی فضای حرکتی هر یک از مهره‌ها در کل صفحه شطرنج (۶۴ خانه) بوده.

مهره‌ها[ویرایش]

مهره‌های شطرنج
Chess kdt45.svg شاه Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg وزیر Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg رخ Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg فیل Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg اسب Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg پیاده Chess plt45.svg

• پیاده (سرباز)

• اَسب (اَسپ)؛ مدرنN - کلاسیک C (ایتالیایی)

• فیل (پیل)؛ مدرن B - کلاسیک F (ایتالیایی)

• رخ (قلعه)؛ مدرن R - کلاسیک T (ایتالیایی)

• وزیر (فرزین)؛ مدرن Q - کلاسیک D (ایتالیایی)

• شاه؛ مدرن K - کلاسیک R (ایتالیایی)

انواع مهره‌های این بازی هستند. شخصی برنده‌است که بتواند شاه حریف را با خطر زدن (کیش) مواجه کند به طوری که حریف راهی برای «رفع کیش» نداشته باشد.

نام‌های مهره‌های شطرنج در زبان‌های گوناگون:

نام شاه وزیر رخ فیل اسب سرباز شطرنج کیش کیش‌مات
نماد ♔ ♚ ♕ ♛ ♖ ♜ ♗ ♝ ♘ ♞ ♙ ♟ ... + #
آفریکانس K Koning D Dame T Toring L Loper R Ruiter (P) Pion Skaak Skaak Skaakmat
عربی م مَلِك و وزير ر رخ/طابية ف فيل ح حصان ب بيدق/عسكري شطرنج كِش مَلِك كِش مات
بنگالی R Rājā
রাজা
M Montri
মন্ত্রী
N Noukā
নৌকা
G Gôjo
গজ
Gh ghodā
ঘোড়া
(B) Bore
বড়ে

দাবা(Dābā)
Kisti
কিস্তি
Kistimāt
কিস্তিমাত
بلاروسی К кароль Вз візыр Лд ладзьдзя А афіцэр В вершнік (Л) латнік Шахматы Шах Мат
بلغاری Ц цар Д дама Т топ О офицер К кон (П) пешка Шахмат/Шах Шах (Шах и) мат
کاتالان R rei D dama/reina T torre A alfil C cavall (P) peó Escacs Escac/Xec Escac i mat
چینی K Q R B N 國際象棋 將軍 將死
کرواتی K kralj D dama/kraljica T top/kula L lovac/laufer S skakač/konj (P) pješak Šah Šah Šah mat
چکی K král D dáma V věž S střelec J jezdec (P) pěšec Šachy Šach Mat
دانمارکی K konge D dronning T tårn L løber S springer (B) bonde Skak Skak Skakmat
هلندی K koning D dame/koningin T toren L loper P paard (P) pion Schaken Schaak Mat/Schaakmat
انگلیسی K king Q queen R rook B bishop N/Kt knight (P) pawn Chess Check Checkmate
اسپرانتو R reĝo D damo T turo K kuriero Ĉ ĉevalo (P) peono Ŝako Ŝak Ŝakmato
استونیایی K kuningas L lipp V vanker O oda R ratsu (E) ettur Male Tuli Matt
فنلاندی K kuningas D daami/kuningatar T torni L lähetti R ratsu (S) sotilas Shakki Shakki Matti/Shakkimatti
فرانسوی R roi D dame T tour F fou C cavalier (P) pion Échecs Échec Échec et mat
آلمانی K König D Dame T Turm L Läufer S Springer (B) Bauer Schach Schach Schachmatt
یونانی Ρ βασιλιάς Β βασίλισσα Π πύργος Α αξιωματικός Ι ίππος (Σ) πιόνι Σκάκι Σαχ Mάτ
عبری מ מלך מה מלכה צ צריח ר רץ פ פרש רגלי שחמט שח מט
هندی R राजा
rājā
V वज़ीर
vajīr
H हाथी
hāthī
O ऊँठ
ūṁṭ
G घोड़ा
ghoṛā
(P) प्यादा
pyādā
शतरंज
شطرنج تاریخی ایران
शाह
shāh
शाहमात
shāhmāt
مجاری K király V vezér B bástya F futó H huszár (P) gyalog/paraszt Sakk Sakk Matt
ایسلندی K kóngur D drottning H hrókur B biskup R riddari (P) peð Skák Skák Skák og mát
اندونزیایی R raja M menteri B benteng G gajah K kuda (P) pion Catur Skak Skak mati
ایرلندی R B banríon C caiseal E easpag D ridire (F) fichillín/ceithearnach Ficheall Sáinn Marbhsháinn
ایتالیایی R re D donna T torre A alfiere C cavallo (P) pedone Scacchi Scacco Scacco matto
ژاپنی K キング (kingu) Q クイーン (kuīn) R ルーク (rūku) B ビショップ (bishoppu) N ナイト (naito) (P) ポーン (pōn) チェス (chesu) 王手/
チェック (chekku)
詰み/
チェックメイト (chekkumeito)
کره‌ای K Q R B 비숍 N 나이트 (P) 체스 체크 체크메이트
لاتین K rex G regina T turris E episcopus Q eques (P) pedes Scacci Scaccus Mattus
لتونیایی K karalis D dāma T tornis L laidnis Z zirgs (B) bandinieks Šahs Šahs Šahs un mats
لیتوانیایی K karalius V valdovė B bokštas R rikis Ž žirgas (P) pėstininkas Šachmatai Šach Matas
لوکزامبورگی K kinnek D damm T tuerm L leefer P päerd (B) bauer Schach Schach Schachmatt
مغولی Н ноён (lord) Б бэрс (ferz) т тэрэг (chariot) Т тэмээ (camel) М морь (rider) (Х) хүү (paige) Шатар шаг, дуг, цод мад
نروژی K konge D dronning T tårn L løper S springer (B) bonde Sjakk Sjakk Sjakkmatt
فارسی ش شاه و وزیر ق/ر قلعه/رخ ف فیل ا اسب س سرباز شطرنج کیش کیش‌مات
لهستانی K król H hetman W wieża G goniec S skoczek (P) pion szachy szach mat (szach-mat / szach i mat)
پرتغالی R rei D dama/rainha T torre B bispo C cavalo (P) peão Xadrez Xeque Xeque-mate
رومانیایی R rege D regină T turn N nebun C cal (P) pion Şah Şah Mat
روسی Кр король Ф ферзь Л ладья С слон К конь (П) пешка Шахматы Шах Мат
صربی К краљ / kralj Д дама / dama Т топ / top Л ловац / lovac С скакач / skakač (П) пешак / pešak Шах / Šah Шах / Šah Мат / Mat
سیسیلی R re D riggina T turru A alferu S scecchu (P) pidinu Scacchi
اسلواکی K kráľ D dáma V veža S strelec J jazdec (P) pešiak Šach Šach Mat/Šachmat
اسلوونیایی K kralj D dama T trdnjava L lovec S skakač (P) kmet Šah Šah Mat/Šahmat
اسپانیایی R rey D dama/reina T torre A alfil C caballo (P) peón Ajedrez Jaque Jaque mate
سوئدی K kung D dam T torn L löpare S springare (B) bonde Schack Schack Schack matt!
تامیل K Raja Q Rani R yanai B Mandhiri N/Kt Kudhirai (P) Sepoi Sadhurangam Check Checkmate
تلگو రాజు
rāju
మంత్రి
maṃtri
ఏనుగు
ēnugu
శకటు
śakaţu
గుర్రం
gurraṃ
బంటు
baṃţu
చదరంగం
cadaraṃgaṃ
దాడి
dāḍi
కట్టు
kaţţu
ترکی Ş/K şah/kral V vezir K kale F fil A at (P) er/piyon Satranç Şah Mat
اوکراینی король Ф ферзь T тура C слон K кінь (П) пішак Шахи Шах Мат
اردو Badshah Wazir Qila Haathi Ghora Piada Shatranj Sheh Shehmaat
ویتنامی V Vua H Hậu X Xe T Tượng M _ Tốt Cờ vua Chiếu Chiếu bí
ولزی T teyrn/brenin B brenhines C castell E esgob M marchog (G) gwerinwr Gwyddbwyll Siach Siachmat

همچنین ببینید[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مایزلیس، ایلیالویچ _ تئوری بنیادی شطرنج _ رضا رضایی _ ۱۳۷۶
  • فرهنگنامه شطرنج