ملا محمدعلی زنجانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ملا محمدعلی زنجانی معروف به حجت از رهبران متقدّم آیین بیانی و رهبر قیام بابیان زنجان (که از ۱۲۶۶ تا ۱۲۶۸ هجری قمری به طول انجامیده بود. وی فرزند عبدالرحیم، بسال ۱۲۲۷ هجری قمری ولادت یافته است.

آیین بابی
Haykal-Bab-2.gif

شخصیت‌های اصلی

باب
صبح ازل
ملاحسین بشرویه - قدوس
طاهره قرةالعین
حروف حی

نوشته‌ها
کتاب بیان - قیوم الاسماء

کتاب جزآء
کتاب پنج شأن
کتاب الحیات
کتاب لعالی و مجالی

تاریخچه

احمد احسائی
شیخیه
تاریخچه دیانت بیانی
میرزا یحیی نوری
میرزا حسینعلی نوری
یحیی دولت‌آبادی
انشعاب بابی بهائی
ملا محمد جعفر کرمانی
شیخ احمد روحی
ملک المتکلمین
علی‌محمد فره‌وشی
مسیو نیکلا


تقویم وایام محرمه

تقويم بديع - میلاد باب
اعدام باب

شاخه‌های

آیین بیانی
ازلی - بهائیت -نقد بابیه


زندگی حجت زنجانی[ویرایش]

قبل از اعتقاد به سید علیمحمد باب[ویرایش]

وی پس از تحصیلات مقدماتی، جهت کسب تحصیلات عالیه به کربلا عزیمت،. پس از سالیانی اقامت به ایران مراجعت و در زنجان اقامت گزید. وی آرا و نظرات خاصی را که از بسیاری جهات مخالف اعتقادات دیگر علما بوده بیان می‌داشت. بدینجهت مخالفت علمای زنجان بر انگیخته می‌شود و شکوائیه برای شاه می‌فرستند. شاه او را نفی بلد و در تهران تحت نظر قرار می‌دهد. با مرگ محمد شاه وی مخفیانه به زنجان باز می گرد و مورد استقبال بی سلبقه مردم قرار می‌گیرد.[۱][۲][۳][۴]

بعد ار اعتقاد به سید علیمحمد باب[ویرایش]

اعتقاد وی به سید علی محمد باب بعد از بازگشت وی به زنجان صورت گرفته است. حجت زنجانی گروهی از پیروان خود را برای رزم به جنگ قلعه طبرسی اعزام می‌دارد. وی با ایراد سخنانی شدیداللحن تمامی فئودالها و خانهای محلی را مورد حمله قرار داده به دفاع از منافع و حقوق حقهٔ مردم می‌پردازد که این خود حمایت توده‌ای عظیمی را بدنبال می‌آورد. وی مردم را به شرکت در ساختن جامعه‌ای برین فرا می‌خواند. جامعه‌ای که در آن تمامی آحاد آن از حقوق مساوی برخوردارند. این سخنان اکثریت اهالی زنجان و روستائیان آن نواحی را به تبعیت وی گردن نهادند.[۵] در کُتُب بهائی از او به بزرگی یاد شده‌است.[۶]

شورش بابیان زنجان[ویرایش]

دولت از اوضاع بابیان زنجان و اهمیت حجت زنجانی آگاه گردید و برای اینکه جنگ قلعه طبرسی تکرار نشود به امیر اصلان خان (مجدالدوله) خالوی ناصرالدین شاه که حاکم زنجان بود دستور داد که آخوند ملا محمد علی را فوراً به تهران روانه کند لیکن امیر اصلان خان بواسطه اهمیت و نفوذ زیادی که ملا محمد علی در زنجان یافته بود جرات عملی کردن فرمان تهران را نداشت و موضوع فرستادن وی به تهران معلق ماند.[۲][۷]

نویسنده روضةالصفای ناصری طرفداران حجت زنجانی را ده تاپانزده هزار نفر تخمین زده می نویسد« در هنگام ذهاب و ایاب به مسجد و منبر و امامت پیرامون وی را داشتند» در همین ایام یکی از بابیان دستگیر و دستگیری وی موجب شروع قیام در جمادی‌الثانی 1266 هجری قمری گردید و به جنگی شش ماهه انجامید.[۸]

منابع[ویرایش]

  1. روضة الصفای ناصری. ج. ۱۰. ۴۴۷. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ تاریخ رجال ایران. ج. ۳. ۴۲۸. 
  3. اعتضاد السلطنه، علی قلی میرزا. فتنه باب. ۶۱. 
  4. محرابی, معین الدین. «پیشگفتار». در قرةالعین شاعره آزادیخواه و ملی ایران. آلمان: نشر رویش, 1994. 184. 
  5. محرابی, معین الدین. «پیشگفتار». در قرةالعین شاعره آزادیخواه و ملی ایران. آلمان: نشر رویش, 1994. 184. 
  6. .مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hujjat». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ خرداد ۱۳۹۰.
  7. محرابی, معین الدین. «پیشگفتار». در قرةالعین شاعره آزادیخواه و ملی ایران. آلمان: نشر رویش, 1994. 184. 
  8. محرابی, معین الدین. «پیشگفتار». در قرةالعین شاعره آزادیخواه و ملی ایران. آلمان: نشر رویش, 1994. 184. 

پانویس[ویرایش]