هادی دولت‌آبادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حاج میرزا سید هادی دولت‌آبادی (۱۲۴۷–۱۳۲۶ هجری قمری) در دولت‌آباد اصفهان به دنیا آمد. وی در سالهای نوجوانی به بابیان پیوست[۱] و بعدها از طرف صبح ازل لقب اسم‌الله الودود دریافت نمود.[۲] حاج سید میرزا هادی دولت‌آبادی اگرچه از مجتهدین مؤثر محلی و مشهور به رهبری شاخه ازلی بابیه[۳] و نماینده صبح ازل در ایران بود در اصفهان صاحب مسجد بود.[۴] و ریاست مدرسهٔ علمیه جلالیه را نیز در دست داشت[۲][۵]

علل نهان زیستی پیروان کتاب بیان[ویرایش]

زمانی که باب اعدام شده بود، عده‌ای از هواداران او به قصد انتقام، به ناصرالدین شاه در نیاوران و در روز ۲۸ شوال ۱۲۶۸ هجری قمری تیراندازی کردند.[۶] این ترور نافرجام ماند. شاه نیز در عوض دستور کشتار بابی‌ها را صادر کرد.[۷]سلیمان خان یکی از پیروان کتاب بیان بود. او در هنگام کشتار بابی‌ها در تهران، شمع‌آجین و کشته شد.[۸]

تصویری از سلیمان خان در حالی که شمع‌آجین شده‌است

این موضوع به کشتار بابی‌ها در تهران منجر گردید. در همین سالها واقع‌هایی چون جنگ قلعه طبرسی، شورش بابیان زنجان، شورش بابی‌های نیریز، شهدای سبعه موجب سنتی نهان زیستی گردیدو مؤمنین به کتاب بیان تقیه را در پیش گرفتند.

بازماندگان[ویرایش]

میرزا هادی ابتدا با خاتمه بیگم که در سال ۱۳۲۳ق فوت کرد وصلت کرد. در اواخر عمر خود، هنگامی که همسرش گرفتار بیماری مزمنی شده بود با مرضیه خانم (ملقب به مونس آغا) که از اقوامش بود ازدواج کرد. فرزندان او به ترتیب عبارتند از: میرزا احمد، میرزا یحیی، میرزا علی محمد، میرزا مهدی، میرزا محمدعلی، میرزا رضا، و صدیقه از همسر نخست؛ فخرتاج و قمرتاج از همسر دوم.[۹] قمرتاج دولت‌آبادی با عبدالحسین صنعتی‌زاده ازدواج کرد.[۱۰] حاج میرزا مهدی، یک پسر دارد به نام عبدالحسین مشهور به حسام الدین دولت‌آبادی داشت که نمایندهٔ مردم اصفهان در مجلس شورای ملی، شهردار تهران و معاون نخست وزیر بود. او سه پسر دارد به نام‌های مهدی، هوشنگ و بیژن و دخترانی به نام‌های شیوا دولت‌آبادی و پروین دولت‌آبادی داشت.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. دولت‌آبادی، ناصر. یادداشتی دربارهٔ حاج میرزا هادی دولت‌آبادی. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ گلپایگانی, میرزا ابوالفضل. کشف الغطاء عن حیل الاعداء. 404-405. 
  3. دانشنامه ایرانیکا His father, Ḥājj Sayyed Mīrzā Hādī Dawlatābādī,reputed to have been leader of the Azalī Babis (q.v. i) in Persia.
  4. شریف کاشانی, محمدمهدی. تاریخ جعفری. 67. 
  5. نبوی رضوی, سید مقداد. «فروزندگان مشعل مشروطیت». در تاریخ مکتوم. تهران: پردیس دانش, 1393. 333. 
  6. «طاهره». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۷ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۲. 
  7. Najmabadi. ۲۰۰۳. ۱۵–۱۶. 
  8. نبوی رضوی, سید مقداد. «فروزندگان مشعل مشروطیت». در تاریخ مکتوم. تهران: پردیس دانش, 1393. 333. 
  9. http://www.qajarwomen.org/fa/people/112.html
  10. موسوی، پژمان. «روزنامه شرق 89/5/17: هیچ‌کس نمی‌دانست درونش چه خبر است...». magiran.com. ۲۰۱۰-۰۸-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۱-۰۲. 
  11. «زنی از تبار یحیی دولت‌آبادی و آزادی‌خواهی همچون صدیقه دولت‌آبادی». مدرسه فمینیستی. ۲۰۱۰-۰۴-۲۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۱-۰۲.