فایزر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فایزر
نوعصنایع داروسازی
بنا نهاده۱۸۴۹
بنیانگذارانچارلز فایزر
دفتر مرکزیایالات متحده آمریکا نیویورک، ایالات متحده آمریکا
محدودهٔ فعالیتجهانی
مدیر عاملآلبرت بورلا
رئیس هیئت مدیرهیان رید
محصولاتدارو
محصولات بیوتکنولوژی
درآمد ۵۳٫۶۴ $ میلیارد دلار (۲۰۱۸)
سود خالص ۱۱٫۱۵ $ میلیارد دلار (۲۰۱۸)
مجموع دارایی ۱۵۹٫۴۲ $ میلیارد دلار (۲۰۱۸)
تعداد کارکنان۶۷٫۶۷۱ نفر (۲۰۱۸)
شرکت‌های وابستهوایت
وارنر لمبرت
زوئتیس
فایزر بریتانیا
پارک-دیویس
وبگاه
ساختمان اداری فایزر در ژاپن

فایزر (به انگلیسی: Pfizer) شرکت داروسازی آمریکایی و چندملیتی است، که هم‌اکنون به‌عنوان بزرگترین شرکت داروسازی جهان شناخته می‌شود.[۱][۲]

شرکت فایزر در سال ۱۸۴۹ توسط چارلز فایزر تأسیس شد. این شرکت در طول فعالیت خود در صنعت داروسازی، شرکت‌ها و کارخانجات دارویی بسیاری را خریداری، تصاحب و در مجموعه فایزر ادغام نمود که از آن‌جمله این شرکت‌ها می‌توان به ادغام وارنر-لمبرت در سال ۲۰۰۰، فارمسیا در ۲۰۰۳ و وایت در سال ۲۰۰۹ اشاره کرد.[۳][۴]

دفتر مرکزی این شرکت در شهر نیویورک قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس نیویورک و نیز بازار بورس بمبئی معامله می‌شود و جزئی از میانگین صنعتی داو جونز به‌شمار می‌آید. شرکت فایزر در سال ۲۰۱۸ در فهرست فرچون ۵۰۰ در رتبه ۵۷ از بزرگترین شرکت‌های آمریکا قرار گرفت.[۵]

تاریخچه[ویرایش]

چارلز فایزر؛ مؤسس شرکت فایزر

ریشه‌های تأسیس شرکت داروسازی فایزر به سال ۱۸۴۹ باز می‌گردد، که شیمی‌دان آلمانی-آمریکایی بنام چارلز فایزر اقدام به راه‌اندازی این شرکت نمود.

قرن ۱۹[ویرایش]

در دهه ۱۸۴۰ یک شیمی‌دان آلمانی به نام چارلز فایزر و یک قناد آلمانی به نام چارلز ارتارت، در حین مهاجرت از اروپا به ایالات متحده آمریکا، با یکدیگر آشنا شدند و چند سال بعد، در سال ۱۸۴۹ شرکت چارلز فایزر اند کمپانی را برای تولید مواد شیمیایی از جمله ترکیبات یُد، اسید سیتریک و اسید بوریک تأسیس کردند.[۶] مطالعات و تلاش آن‌ها موجب رشد تکنولوژی تخمیر و تولید اسید سیتریک در مقادیر زیاد شد. از جمله موفقیت‌های اولیه فایزر و ارتارت، تولید داروی سانتونین بود، که امروزه همچنان در درمان کرم‌های انگل، دارویی مؤثر می‌باشد.

قرن ۲۰[ویرایش]

به دنبال کشف پنی‌سیلین در سال ۱۹۲۸ توسط الکساندر فلمینگ، چگونگی آن در مقادیر زیاد مورد بحث قرار گرفت و چندین دانشمند از انگلستان برای تحقیق در این زمینه، رهسپار آمریکا شدند. فایزر در سال ۱۹۴۱ کلیه‌امکانات خود از جمله مخازن بزرگ تخمیر مورد استفاده برای تولید اسید سیتریک را، در اختیار پروژه تولید پنی‌سیلین قرار داد. فایزر پنی‌سیلین تهیه شده را برای درمان مجروحین جنگ جهانی دوم، به مناطق جنگی صادر می‌کرد.

به‌رغم محدودیت‌های اعمال شده در زمان جنگ جهانی دوم، فایزر بخشی از تولید پنی‌سیلین خود را روانه بازار مصرف کرد، تا سایر بیماران نیز از اثرات سودمند آن بهره‌مند شوند. پس از اتمام جنگ و با رفع محدودیت‌های قبلی، فایزر به تولید هر چه بیشتر پنی‌سیلین اهتمام ورزید و به زودی به بزرگ‌ترین تولیدکننده پنی‌سیلین جهان (۵۰٪ درصد نیاز بازار جهانی دارو) تبدیل شد.

با تولید پنی‌سیلین توسط شرکت‌های متعدد و رقابت قیمتی به وجود آمده، فایزر کم‌کم علاقه به تولید پنی‌سیلین را از دست داد و تحقیقات خود را متوجه تولید سایر آنتی‌بیوتیکها و اقلام دارویی دیگر نمود. در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، فایزر آنتی‌بیوتیک‌های معروف دیگری، از جمله اکسی تتراسایکلین و ترامایسین (اکسی تتراسایکلین) را تولید و عرضه کرد. تتراسایکلین اولین آنتی‌بیوتیک تهیه شده با روش‌های مصنوعی است.

فایزر برای فروش ترامایسین تبلیغات بسیار زیادی کرد و بر خلاف روال مرسوم به فروش مستقیم داروی خود به بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها روی آورد، که این امر مخالفت‌های زیادی را برانگیخت. این مسئله تا حدی مهم بود که «هنری ولش» کارشناس اداره مواد غذائی و داروئی ایالات متحده آمریکا که سرپرست بخش آنتی‌بیوتیک‌ها بود، مورد اتهام واقع شد و نهایتاً باعث تغییرات بنیادی در مقررات و قوانین اداره مواد غذائی و داروئی ایالات متحده آمریکا گردید. در اواسط قرن بیستم شرکت فایزر روش‌های «دستکاری مولکولی» را به کار گرفت، که طی آن داروهای پرفروش سایر شرکت‌ها را مبنای مطالعات خود قرار داده و با تهیه مشتقات جدیدی که مؤثرتر و کم‌عارضه‌تر بودند، توانست داروهای پرفروش زیادی به بازار عرضه کند. شرکت فایزر در سال ۱۹۶۳ شرکت داروسازی «دسیتین» را خریداری کرد که تعدادی داروی اوتی‌سی پر فروش از جمله قطره چشمی «وایزین»، داروهای ضد خارش و مسکن بن‌گی را تولید می‌کرد.

فایزر در سال ۱۹۸۱ داروی پیروکسیکام، با نام تجاری «فلدین» را تولید کرد، که به اولین داروی پر فروش بالای یک میلیارد دلار این شرکت تبدیل شد. به دنبال آن داروهای دیگری با فروش بالای یک میلیارد دلار، توسط فایزر تولید شدند، که از جمله می‌توان به پروکاردیا (نفیدپین) در سال ۱۹۸۹، «زولفت» یا سرتالین در سال ۱۹۹۲ اشاره کرد. «زایترک» برای درمان حساسیت و «گلوکترول» برای درمان دیابت نوع دوم، از دیگر داروهای معروف و پر فروش فایزر محسوب می‌شدند. شرکت فایزر در سال ۱۹۸۳ ماده اولیه دفروکسامین مزیلات را به روش سنتتیک تولید و خلوصش را بیش از نوع تخمیری اعلام کرد و از آن پس، آن را برای تولید فراورده‌های دارویی به شرکت‌های دارویی مختلف می‌فروخت.

قرن ۲۱[ویرایش]

در سال ۲۰۰۰ با خرید شرکت وارنر-لامبرت، فایزر کاملاً متحول شد و نتیجه این خرید، فروش بسیار بالای لیپیتور بود. این شرکت در سال ۲۰۰۶ خط تولید ماده اولیه خود را به شرکت «اکسلا» واگذار کرد. شرکت فایزر در سال ۲۰۰۳ شرکت فارماسیا را خریداری نمود. این شرکت در سال ۲۰۰۹ دست به خرید بزرگی زد و با قیمت ۶۸ میلیارد دلار، شرکت دارویی ویئت را تصاحب نمود.

فایزر در ۲۰۱۵ با شرکت هوسپیرا توافق کرد تا این شرکت را به مبلغ ۱۵٫۲ میلیارد دلار خریداری کند. هوسپیرا از بزرگ ترین تولیدکنندگان داروی تزریقی در دنیا است. در سال ۲۰۱۹ فایزر شاخه تولید ژنریک داروهای خود پس از انقضای پتنت Upjohn، را در شرکت مای‌لن (Mylan) ادغام کرد. پورتفوی این شرکت شامل فراورده‌هایی چون لیپیتور (آتورواستاتین)، سلبرکس (سلکوکسیب) و ویاگرا (سیلدنافیل) است.

آمار[ویرایش]

فایزر تنها شرکتی است، که بیش از ۵ دارو با فروش بیش از یک میلیارد دلار در بازار دارد. این شرکت با داشتن بیش از ۹۱ هزار کارمند در سراسر جهان، در سال ۲۰۱۲ میلادی درآمدی بالغ بر ۵۸ میلیارد دلار داشته‌است.

فایزر در ایران[ویرایش]

لابراتور داروسازی رازک (فایزر) واقع در کیلومتر ۱۰ جاده مخصوص تهران-کرج

شرکت فایزر در سال ۱۹۶۴ شرکتی را با نام لابراتوارهای فایزر، تحت مالکیت خود در ایران راه‌اندازی کرد. پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، سهام این شرکت به سازمان صنایع ملی ایران انتقال و نام آن نیز به شرکت لابراتوارهای رازک تغییر یافت و در حال حاضر شرکت رازک به صورت یک شرکت سهامی عام فعالیت می‌کند و بخشی از سهام آن نیز در بورس اوراق بهادار تهران معامله می‌شود.

داروهای مشهور[ویرایش]

شناخته‌شده‌ترین داروهای تولید شده فایزر عبارتند از:

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «World's Biggest Drug Company Pays Record Fine | News | English». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹.
  2. «Pfizer moves higher amid persistent breakup talk». Bloomberg Businessweek. ۲۷ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ ژوئیه ۲۰۱۲.
  3. Andrew Ross Sorkin and Duff Wilson (ژانویه ۲۶, ۲۰۰۹). «Pfizer Agrees to Pay $68 billion for Rival Drug Maker Wyeth». The New York Times.
  4. «Wyeth Transaction». Pfizer. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اکتبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در اکتبر ۲۵, ۲۰۰۹.
  5. Dow Jones Industrial Average Historical Components بایگانی‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine from moneycontrol.com
  6. Kenneth T. Jackson. [yalepress.yale.edu/yupbooks/book.asp?isbn= 9780300055368 The Encyclopedia of New York City]. The New York Historical Society; Yale University Press; September 1995. P. 895. ISBN 978-0-300-05536-8

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]