شارون (قمر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کارون
Charon
NH-7-13-15-Charon-NewHorizons-20150712.png
شارون از منظر فضاپیمای نیوهورایزنز در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۵
اکتشاف
کشف توسط جیمز کریستی
تاریخ کشف ۲۲ ژوئن ۱۹۸۷
طبقه‌بندی
نام‌های دیگر Pluto I
خروج از مرکز 0.002 ۲
زاویه انحراف ۰٫۰۰۱°
(نسبت به استوای پلوتو)
۱۱۹٫۵۹۱ ± ۰٫۰۱۴°
(نسبت به مدار پلوتو)
۱۱۲٫۷۸۳ ± ۰٫۰۱۴°
(to the دایرةالبروج)
میانگین شعاع مداری ۶۰۳٫۵ ± 1.5 km[۱]
(0.095 Earths)
تناوب مداری 6.387 230 ۴ ± 0.000 001 1 d
(6 d 9 h 17 m ۳۶٫۷ ± 0.1 s)
مشخصات فیزیکی
مساحت سطح ۴٫۵۸‎×۱۰۶ km²
حجم ۹۰۲٬۷۰۰٬۰۰۰ km³
(۰٫۰۰۰۸ برابر زمین)[۲]
جرم (۱٫۵۲ ± ۰٫۰۶)‎×۱۰۲۱ kg
(۲٫۵۴‎×۱۰−۴ برابر زمین)
(11.6% of Pluto)
متوسط چگالی ۱٫۶۵ ± ۰٫۰۶ g/cm³
گرانش سطحی ۰٫۲۷۸ m/s۲
سرعت فرار 0.580 km/s
.36 mi/s
چرخش چرخش همزان
آلبدو متغیر بین ۰٫۳۶ و ۰٫۳۹
دما -۲۲۰°C (53 K)
قدر ظاهری ۱۶٫۸[۳]
قطر زاویه‌ای 55 milli-arcsec[۴]

کارون که شارون هم تلفظ می‌شود (به انگلیسی: Charon) ‏(ˈʃærən یا ˈkɛərən[۵]) بزرگترین قمر از ۵ قمر تا کنون شناخته شدهٔ سیاره کوتوله پلوتو است که در سال ۱۹۷۸ کشف شد.

ویژگی‌ها[ویرایش]

شارون بزرگترین قمر پلوتو در سال ۱۹۷۸ کشف گردید. دو قمر دیگر پلوتو به نام‌های نیکس و هیدرا نیز در سال ۲۰۰۵ کشف شدند که هر دو از شارون بسیار کوچک ترند. قمرهای باز هم بسیار کوچک‌تر سربروس و استوکس هم به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ میلادی پیدا شدند.

فضاپیمای نیوهورایزنز (افق‌های نو) در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ میلادی از کنار این قمر و سیارهٔ کوتوله‌اش گذشت و نخستین بررسی کامل بشر در آن گوشهُ تقریباً ناشناخته از حاشیه‌های منظومهُ شمسی را با ابزارهای بسیار پیشرفته‌اش بررسی و گزارش کرد.

گردش هماهنگ شارون و پلوتو

شارون و پلوتو به گونهُ ویژه‌ای که در منظومهُ شمسی نادر است وابسته به یک‌دیگر شده و رو در روی هم، قفل جزر و مدی را تجربه می‌کنند. زمین و ماه نیز قفل جزر و مدی را بین خود تجربه می‌کنند ولی تنها این ماه است که همیشه رو به سوی زمین دارد. بنا بر محاسبات تلسکوپ فضائی هابل که در سال ۱۹۹۴ از فاصلهُ ۳۰AU از زمین صورت گرفته شارون و پلوتو تنها ۱۹٬۶۴۰ کیلومتر از هم دورند. در مقایسه؛ فاصلهُ ماه تا زمین ۳۸۴٬۴۰۰ کیلومتر، یعنی نزدیک به بیست برابر بیشتر است.

داستان کشف شارون[ویرایش]

نگاره‌ای که سال ۱۹۹۰ تلسکوپ فضائی هابل از سامانهُ پلوتو - شارون گرفت

در دههٔ ۱۹۷۰، جِیمز کریستی (James Christy) در رصدخانهٔ ناوال در واشینگتن، رصدهایی از سیاره‌ها به منظور تصحیح پارامترهای مداری آنها انجام می‌داد. او برخی تصاویر پلوتو را به دلیل آنکه کشیده به نظر می‌رسیدند حذف می‌کرد. این پدیده، بر اساس تجربهٔ نویسنده، زمانی رخ می‌دهد که تلسکوپ به خوبی آسمان را دنبال نمی‌کند، در نتیجه تصاویر کشیده می‌شوند؛ ولی او متوجه شد که تصویر ستارگان عالی است، یعنی آنکه تلسکوپ درست کار می‌کند؛ همچنین ملاحظه کرد که کشیدگی پلوتو، با گذشت زمان، به دور آن گردش می‌کند. معلوم شد که کریستی در حال رصد حرکت یک قمر به دور پلوتو، که حالا چارون (Charon) نام دارد، بوده است، و کشف آن در ۲۲ ژوئن ۱۹۷۸ اعلان شد. در سال ۱۹۹۰، تلسکوپ فضایی هابل توانست از دو قرص مجزای پلوتو و چارون تصویربرداری نماید. (چارون قایقرانی بود که مرده‌ها را در عرض رودخانهٔ افسانه‌ای استیکس جابجا می‌کرد وبا پلوتو ارتباط نزدیکی داشت؛ لذا نامی ایده‌آل بود. ضمن آنکه حروف اول آن مشابه نام همسر کریستی، شارلِن بود!)

  • پلوتو نام خدای افسانه‌ای رومی عالم مردگان بود که می‌توانست خود را ناپدید کند.[۶]

زمین‌شناسی شارون[ویرایش]

شارون با قطر ۱۲۰۸ کیلومتر کمی از نصف پلوتو بزرگ‌تر و حتی از سیارهٔ کوتولهٔ همسایه سرس هم بزرگ‌تر است، و نیز به اندازهٔ کافی بزرگ بوده که تعادل هیدرواستاتیکی برای کروی بودن خود را ایجاد کرده باشد. بر خلاف سطح پلوتو که از ازت و متان یخ زده تشکیل شده، به نظر می‌رسد که سطح شارون بیشتر از یخ (آب یخ زده)، که کم‌تر فرّار است تشکیل شده است. در سال ۲۰۰۷ میلادی با بررسی یافته‌های تلسکوپ جمنای و بودن لکه‌هایی از هیدروکسید آمونیوم و بلورهای آب بر سطح شارون، باور حضور فعالیت‌های یخ‌فشانی در شارون بیشتر شد.

با داشتن اندازه‌های حجم و جرم شارون، و به دست آوردن چگالی آن می‌توان نتیجه گرفت که شارون در مقایسه با پوتو یک کرهٔ بیشتر یخی است و کم‌تر از پلوتو «سنگی» است. این موضوع این نظریه را که شارون از برخورد جرم دیگری با پلوتو به وجود آمده تقویت می‌کند.

منابع[ویرایش]

  1. B. Sicardy et al. . Charon’s size and an upper limit on its atmosphere from a stellar occultation. . Nature 439 (2006): 52. 
  2. Volume of a sphere with radius 603.5 km = 902,704,853.6 km³ / 1,083,207,317,374 km³ = 8.4E-04 = 0.00084 Earth
  3. Classic Satellites of the Solar System. . Observatorio ARVAL.  Retrieved on 2007-10-19.
  4. Stellar occultation allows VLT to determine Charon's size and to put upper limit on its atmosphere. . ESO 02/06 - Science Release, 2006–01–04.  Retrieved on 2007-10-19.
  5. In US dictionary transcription, us: shăr′ • ən, kār′ • ən
  6. کتاب درآمدی بر نجوم و کیهان‌شناسی، صفحهٔ ۱۶۰

پیوند به بیرون[ویرایش]