روانآزاری
| روانآزاری | |
|---|---|
| تخصص | روانپزشکی، روانشناسی بالینی |
| نشانهها | خیرهسری، خودباوری زیاد، نبود همدلی، تمایل به خشونت و دستکاری روانشناختی، تکانشگری |
| علت | ژنتیکی و محیطی |
| عوامل خطر | پیشینه خانوادگی، فقر، نادیده گرفته شدن از سوی پدر و مادر |
| تشخیص افتراقی | اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت خودشیفته، اختلال شخصیت مرزی، اختلال دوقطبی (شیدایی) |
| پیشآگهی | ضعیف |
| فراوانی | ۱٪ از کل جمعیت |
| طبقهبندی و منابع بیرونی | |
| جرمشناسی و کیفرشناسی |
|---|
 |
روانآزاری[۱] (به انگلیسی: Psychopathy) نوعی اختلال شخصیت است که مهمترین نشانههای آن عدم حس پشیمانی، نداشتن همدلی، جسارت بالا و نترس بودن، کاریزماتیک بودن و جذابیت سطحی میباشد. این افراد از کاریزما و جذابیت سطحی خود استفاده میکنند تا وارد انواع جمع شوند و دیگران را مورد هدف قرار داده و برای منفعت شخصی از آنان سوءاستفاده کنند. این افراد بسیار حساب شده عمل میکنند تا به خواسته خود برسند و اگر کار غیرقانونی میکنند توسط قانون دستگیر یا محاکمه نشوند و برخلاف تصور عام، سایکوپاتی همیشه با خشونت همراه نیست و عده کمی با خشونت آنچه میخواهند به دست میآورند اما مجرمان مکرر متخلف خشونت خانگی و قتل عمد، نشانههای سایکوپاتی را به همراه دارند.
همچنین، معمولاً فرد رفتارهای تکانشی، نداشتن ترس، بیاحتیاطی، بیقیدی و بیمسئولیتی و رفتارهای ضد اجتماعی نیز دارد. روانآزاری هرچند با اختلال شخصیت ضداجتماعی مشابهت زیادی دارد ولی در طبقهبندیهای گوناگون تفاوتهایی دارند.
روانآزاری، نه یک بیماری روانی، بلکه نوعی اختلال عصبی است که ممکن است منجر به رفتارهای ضداجتماعی و گاهی مجرمانه شود.[۲]
گستردگی
[ویرایش]برآورد میشود که ۱٪ از مردم به روانآزاری دچار باشند.[۳]
ویژگیهای مغزی
[ویرایش]اسکنهای مغزی fMRI نشان دادهاند که فعالیت بخشهای داخلی قشر پیش پیشانی مانند قشر اوربیتوفرونتال، قشر خلفی جانبی پیش پیشانی و داخلی شکی مغز در سایکوپاتهای خشن با افراد دیگر متفاوت است. لوب پیشانی مغز (که در درک احساسات دیگران و تئوری ذهن نقشی کلیدی دارد) در این افراد، ماده خاکستری کمتری دارد. همچنین آمیگدال در سایکوپاتها کوچکتر از مردم عادی است.[۳]
علت
[ویرایش]علت دقیق روانآزاری، مشخص نیست. به نظر میرسد که هر ۲ عامل ژنتیک و محیط بر آن مؤثر باشند. به این معنی که ممکن است به دلیل پیشینه خانوادگی شخص با این ویژگی زاده شود. اما محیط پیرامون و تربیت خانوادگی، در برانگیختن ژنها در دوران کودکی، تغییرات قشر جلویی مغز، و بروز این رفتار روانآزارانه، تأثیر داشته باشند.[۳]
منابع
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ «روانآزاری» [روانشناسی] همارزِ «psychopathy» مترادفِ: «جامعهستیزی، جامعهآزاری» همارزِ واژهٔ بیگانهای دیگر (sociopathy)؛ منبع: گروه واژهگزینی. دفتر یازدهم. فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۴۵-۳ (ذیل سرواژهٔ روانآزاری)
- ↑ «یک زن روان آزار چه جور زندگی دارد؟». بیبیسی فارسی. ۱۵ ژانویه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۳.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ جیم فالون (۱۴ خرداد ۱۳۹۹). «چگونه فهمیدم سایکوپات هستم». بیبیسی فارسی.
کتابشناسی
[ویرایش]- کارل هافمن، مارک ورنوری، جودیت ورنوری، روانشناسی عمومی (از نظریه تا کاربرد)، شابک ۹۶۴-۶۳۸۹-۰۱-۵
 | این یک مقالهٔ خرد روانشناسی است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |