چاپلوسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

چاپلوسی(Sycophancy) (در زبان هندی:चापलूसी करना (/cāpalūsī karanā/)) به همان معنای مصطلح در ایران: تملق، تملق‌گویی، یک واژۀ هندی است که ریشۀ سانسکریت دارد و در محاورات هند امروز، مشتقات فراوانی از این کلمه مورد استفاده است.

تاریخچه ورود به زبان فارسی[ویرایش]

بنا بر مدارک، قدیمی‌ترین منبعی که این لغت را در زبان فارسی ضبط کرده، لغت فرس اسدی در ۷۲۱ هجری است.



چاپلوسی به‌معنای مدح و ثنای کسی به‌منظور جلب توجه یا دریافت چیزی است و یکی از رذایل به‌شمار می‌رود.

معنا و مفهوم چاپلوسی[ویرایش]

عبدالرحمان بن اسحاق جوهری در صحاح می‌گوید: «رجلٌ مُلِق»؛ یعنی چیزی را می‌گوید که قلباً به آن اعتقاد ندارد.

پاچه‌خاری[ویرایش]

پاچه‌خاری اصطلاحی ابداعی و مودبانه‌شده است که برای چاپلوسی بیش از حد به‌کار برده شده و نوع خاصی از توسل به احساسات است. پاچه‌خار نوعی توهین محسوب می‌شود. در مجموعه تلویزیونی پاورچین ساختۀ مهران مدیری این واژه به صورت اغراق‌آمیز استفاده شده و در گویش کنونی زبان فارسی ماندگار شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Colins Dictionary: चापलूसी करना

GyanApp Hindi Dictionary: चापलूसी का अंग्रेज़ी में मतलब

پژوهشهای لغوی، ص۱۶۵-چاپلوس