چاپلوسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

چاپلوسی به‌معنای مدح و ثنای کسی به‌منظور جلب توجه یا دریافت چیزی است و یکی از رذایل به شمار می‌رود. چاپلوسی، تملق‌هایی است که نشان از شرک خفی در نهاد شخصی دارد که آن را مرتکب شده است.

معنا و مفهوم چاپلوسی[ویرایش]

عبدالرحمان بن اسحاق جوهری در صحاح می‌گوید: «رجلٌ مُلِق»؛ یعنی چیزی را می‌گوید که قلباً به آن اعتقاد ندارد.

منشأ چاپلوسی[ویرایش]

هدف تملق‌گو جلب نظر و قلوب مردمی است که آنان را مؤثر در اموری می‌داند که مورد طمع اوست. مثلاً کسانی که پول‌پرست و مال‌دوست هستند، پیش ارباب ثروت خاضع بوده، از آنان تملق می‌گویند و برای آنان فروتنی می‌کنند.

عادت بعضی از مردم شده‌است که چرب‌زبانی و تملّق را دلیل بر مردم‌داری و حسن خلق تلقّی کرده، خلاف آن را نشانهٔ حقارت و کم‌ارزشی و نبود شخصیّت می‌پندارند.

آثار چاپلوسی[ویرایش]

نتیجهٔ چاپلوسی، برهم خوردن تعادل جامعه و رفتن آن به سوی حالتی دروغین و مسموم خواهد بود.

درمان چاپلوسی[ویرایش]

هر که بنای قناعت بگذارد، برای گذران زندگی به زحمت نمی‌افتد (هرچند عیال‌مند باشد)؛ در نتیجه از احتیاج به مردم خلاص می‌شود و از چاپلوسی و تملّق ناکسان، فراغت می‌یابد و در نزد خالق و خلق، عزیز می‌گردد.

پاچه‌خاری[ویرایش]

پاچه‌خاری اصطلاحی است که برای چاپلوسی بیش از حد بکار برده شده و نوع خاصی از توسل به احساسات است. پاچه‌خار نوعی توهین محسوب می‌شود.

در مجموعه تلویزیونی پاورچین ساخته مهران مدیری این واژه بصورت اغراق‌آمیز استفاده شده و در گویش کنونی زبان فارسی ماندگار شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]