کیفرشناسی
کیفرشناسی (به انگلیسی: Penology) شاخهای از علوم جنایی است که به مطالعهٔ نظری و عملی نظام کیفری و نحوهٔ اجرای مجازاتها میپردازد. این دانش به بررسی اهداف، روشها و پیامدهای مجازات بر بزهکاران، جامعه و نظام عدالت کیفری اختصاص دارد.
موضوعات مورد توجه کیفرشناسی تنها به مجازاتهای سنتی ــ همچون سلب آزادی، اعدام یا محدودیت حقوق اجتماعی ــ محدود نمیشود، بلکه تحلیل و ارزیابی اقدامات اصلاحی، بازپروری و تربیتی را نیز در بر میگیرد.
پرسشهای بنیادین در حوزهٔ کیفرشناسی عبارتاند از:
- مجازات چه تعریفی دارد و چه اهدافی را دنبال میکند (مانند بازدارندگی، اصلاح، پیشگیری یا جبران خسارت)؟
- شیوهٔ طراحی و اجرای مجازاتها چگونه باید باشد تا هم عدالت رعایت شود و هم احتمال تکرار جرم کاهش یابد؟
- کدام روشها در اصلاح و بازپروری بزهکاران کارآمدتر هستند؟
به این ترتیب، کیفرشناسی جایگاهی میان جرمشناسی، سیاست جنایی و جامعهشناسی حقوقی دارد و همزمان به ابعاد نظری و کاربردی نظام کیفری میپردازد.
منابع
[ویرایش]جزوهٔ جرمشناسی دکتر نجفی ابرندآبادی دانشگاه شیراز (بخش اول)، تنظیم غلامرضا جلالی (۱۳۷۰)
