دود عود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دود عود
اثر محمد رضا شجریان
پرویز مشکاتیان
سبک سنتی
زبان فارسی

دود عود نام آلبومی است با صدای محمدرضا شجریان، آهنگ‌سازی پرویز مشکاتیان و تنظیم کامبیز روشن‌روان؛ که در سال ۱۳۶۶ اجرا و در ۱۳۶۸ منتشر شد.

اشعار این آلبوم از سروده‌های مولانا و عطار می‌باشند.

شرح[ویرایش]

هنرمندان[ویرایش]

تذکر: همنوازان آواز: علی اصغر بهاری و داریوش طلایی بودند.

شعر[ویرایش]

آواز یکم: عقل کجا پی برد شیوهٔ سودای عشق[ویرایش]

(درآمد اول نوا)
عقل کجا پی برد شیوه سودای عشق

باز نیابی بـــه عقل، سر مــعـمای عشق

(درآمد دوم نوا)
عقل تو چون قطره­ ای ست مانده ز دریا جدا

چند کند قطره­ ای، فــهــم ز دریـــای عشق

(گردانیه)
گر ز خود و هر دو کون، پاک تبرا شوی

راست بود آن زمان از تو تولای عشق

(عراق)
عشق چو کار دل است دیده­ دل باز کن

جــان عــزیزان نگر مست تماشــای عشق

(جمله دوم راجع و فرود به نوا)
دوش درآمد به جان دمدمه­ی عشق او

گفــت اگر فانی­ای، هست تو را جای عشق

(جمله اول بیات راجع)
جان جو قدم در نهاد تا که همی چشم زد

از بن و بیخش کند قوت و غوغای عشق

(عراق نهیب برگشت به نوا)
چون اثر او نماند محو شد اجزای او

جان دل و جان گرفت جمله­ ی اجزای عشق

(نیشابورک)
هست در این بادیه جمله جانها چو ابر

قطره­ بـاران او درد و دریغای عــشـق

(رهاب فرود)
هست در این بادیه جمله جان ها چو ابر

قطره­ بــاران او درد و دریغای عـشـق

مشخصات عروضی[ویرایش]

  • وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن
  • بحر: منسرح مثمن مطوی مکشوف

آواز دوم: آتش عشق تو در جان خوشتر است[ویرایش]

آواز نوا[۱]، شعر از عطار.

(نهفت)
آتش عشق تو در جان خوشتر است

جان ز عشقت آتش افشان خوشتر است

(نهفت)
هر که خورد از جام عشقت قطره‌ای

تا قیامت مست و حیران خوشتر است

(نهفت)
آتش عشق تو در جان خوشتر است

جان ز عشقت آتش افشان خوشتر است

(نهفت)
هر که خورد از جام عشقت قطره‌ای

تا قیامت مست و حیران خوشتر است
تا قیامت مست و حیران خوشتر است

(نهفت)
تا تو پیدا آمدی پنهان شدم
تا تو پیدا آمدی پنهان شدم

زانکه با معشوق پنهان خوشتر است
زانکه با معشوق پنهان خوشتر است

(نهفت)
درد عشق تو که جان می‌سوزدم

گر همه زهر است از جان خوشتر است

(نهفت)
درد بر من ریز و درمانم مکن

زانکه درد تو ز درمان خوشتر است

(نهفت)
می‌نسازی تا نمی‌سوزی مرا

سوختن در عشق تو زان خوشتر است

(نهفت)
چون وصالت هیچ کس را روی نیست

روی در دیوار هجران خوشتر است

(گردانیه)
خشکسال وصل تو بینم مدام

لاجرم در دیده طوفان خوشتر است
لاجرم در دیده طوفان خوشتر است
لاجرم در دیده طوفان خوشتر است

(رهاب + فرود)
همچو شمعی در فراقت هر شبی

تا سحر عطار گریان خوشتر است
تا سحر عطار گریان خوشتر است

مشخصات عروضی[ویرایش]

  • وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
  • بحر: رمل مسدس محذوف

آواز سوم: در عشق تو عقل سرنگون گشت[ویرایش]

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
در عشق تو عقل سرنگون گشت

جان نیز خلاصه­ی جنون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
خود حال دلم چگونه گویم

که آن کار به جان رسیده چون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
بر خاک درت به زاری زار

از بس که به خون بگشت خون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
خون دل ماست یا دل ماست

خونی که ز دیده‌ها برون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
درمان چه طلب کنم که عشقت

ما را سوی درد رهنمون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
تا دور شدم من از در تو

از ناله دلم چو ارغنون گشت

(مثنوی نوا-شاه ختایی)
تا قوت عشق تو بدیدم

سرگشتگی‌ام بسی فزون گشت

مشخصات عروضی[ویرایش]

  • وزن: مفعول مفاعلن فعولن
  • بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف

تصنیف یوسف خوشنام ما[ویرایش]

(درآمد نوا)
ای یوسف خوشنام ما، خوش می روی بر بام ما

ای درشکسته جام ما، ای بردریده دام ما

(گردانیه)
ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما

جوشی بنه در شور ما تا می‌ شود انگور ما

(گَوِشت)
ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما

آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما

(نهفت)
ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما

پا وامکش از کار ما بستان گرو دستار ما

(نهفت-اکتاو پایین)
ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما

پا وامکش از کار ما بستان گرو دستار ما

(فرود نوا)
در گل بمانده پای دل جان می‌دهم چه جای دل

وز آتش سودای دل، ای وای دل، ای وای ما

مشخصات عروضی[ویرایش]

  • وزن: فعلن فعیلن فاعلن فعلن فعیلن فاعلن

یادداشت[ویرایش]

  1. می توان نام «آواز مثنوی نهفت» نیز به آن داد.

منابع[ویرایش]