جام تهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جام تهی
اثر محمدرضا شجریان
فریدون شهبازیان
سبک موسیقی سنتی ایرانی

جام تُهی نام آلبوم موسیقی است با صدای محمدرضا شجریان و تنظیم فریدون شهبازیان؛ که در سال ۱۳۸۳، توسط مؤسسه‌های فرهنگی هنری آوای خورشید و راویان هنر شرق منتشر شد. البته این مجموعه سال‌ها پیش از آن، در اوایل دههٔ ۵۰، ساخته و تنظیم شده بود و از برنامهٔ گل‌های تازه با شمارهٔ ۷۷ از رادیو پخش شده بود و با نام «پر کن پیاله را» شناخته می‌شد.[۱]

در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ مراسم امضای پوستر و آلبوم «جام تهی» برای کمک به سیل زدگانِ ایران با حضورِ «فریدون شهبازیان» ، «حسین علیزاده» و جمعی از هنرمندان برگزار شد.[۲][۳]

شرح[ویرایش]

این مجموعه از چهار قسمت تشکیل شده‌است. سه قطعه در ماهور و یکی در آواز دشتی. آهنگ‌های آن بر مبنای ملودی‌های قدیمی نوشته شده‌اند؛ و این ملودی‌ها در آن زمان یعنی سال‌های آخر دههٔ ۱۳۴۰ و اوایل ۱۳۵۰ با اجراهای فراوان و بی‌کیفیتی داشته‌اند اما همچنان در بین مردم طرفدار داشته‌اند. تنظیم فریدون شهبازیان در آن سال‌ها بسیار نوآورانه بود و پس از آن محل تقلید و الگوبرداری تنظیم‌کنندگان دیگر شد.

فهرست[ویرایش]

۱-جام تهی (پر کن پیاله را) (ماهور)

۲-راپسودی برای سنتور و ارکستر (ماهور)

۳-راپسودی برای تار و ارکستر (ماهور)

  • تکنواز تار: حسین علیزاده
  • موسیقی: فریدون شهبازیان (بر مبنای یک ملودی قدیمی)

۴-در کوچه‌سار شب (دشتی)

در این اثر که به فرم معمول بقیه آثار برنامهٔ گل‌ها (موسیقی همراه با دکلمهٔ اشعار و به صورت «تصنیف - آواز - تصنیف») اجرا شده‌است، بخش ارکستری شامل مقدمه، تصنیف و بخش پایانی است که در ارکستراسیون آن تأثیرپذیری آهنگساز از آهنگسازان روس به چشم می‌خورد. تأثیری که در بسیاری از کارهای آهنگسازان آن زمان ایران که برای ارکستر قطعه می‌نوشتند نیز مشاهده می‌شود. در این ترکیب ملودی نقش اصلی را ایفا می‌کند و هارمونی همراهی‌کننده ملودی است و شخصیتی مستقل و بارز نمی‌یابد.

منابع[ویرایش]

  1. «برنامهٔ گل‌های تازه ۷۷».
  2. «شهبازیان و علیزاده جام تهی را برای سیل زدگان امضا کردند». خبرگزاری تسنیم. ۶ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  3. «مراسم امضای پوستر و آلبوم "جام تهی" به نفع سیل زدگان». خبرگزاری ایسنا. ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  • برگرفته از ماهنامهٔ فرهنگ و آهنگ، سال اول، مرداد ۱۳۸۴

جستارهای وابسته[ویرایش]