دادستان کل کشور (ایران)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دادستان کل کشور)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


دادستان کل کشور یا به عبارتی رئیس دادسرای دیوان عالی کشور عالی‌رتبه‌ترین دادستان ایران است که نظارت بر امور تمامی دادسراهای کشور را بر عهده دارد. دادستان کل کشور، رئیس کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و قانون جرایم رایانه‌ای است.

تا پیش از اصلاح قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ این مقام توسط رهبر تعیین می‌شد و یکی از پنج عضو شورای عالی قضایی بود اما در قانون اساسی کنونی دادستان کل کشور توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شود.[۱][۲]

دادستان کل کشور توسط رئیس قوه قضائیه با مشورت قضات دیوان عالی کشور به مدت ۵ سال به این سمت، منصوب می‌شود که باید مجتهد عادل و آگاه به امور قضایی باشد.[۳]

در معیت دیوان عالی کشور دادسرای دیوان عالی کشور یا دادستانی کل کشور متشکل از رئیس (دادستان کل کشور) و معاونان؛ اقتصادی، قضایی، امنیتی و سیاسی و تعدادی دادیار است که در معیت دیوان عالی کشور انجام وظیفه می‌نماید.[۳]

وظایف و مسئولیت‌های دادستانی کل کشور[ویرایش]

وظایف دادستان کل کشور در نقش مدعی‌العمومی[ویرایش]

اگر فعل یا ترک فعل مقامات و مأموران وابسته به نهادها و دستگاه‌های دولتی و حکومتی نیز منجر به تهدید آزادی جامعه شود و ایشان را از حقوق مقرر در قانون اساسی محروم نماید، دادستان کل به عنوان مدعی‌العموم می‌تواند مجازات اسلامی و اقدامات مقتضی را به انجام رساند.[۳]

وظایف در رابطه با سازمان‌ها[ویرایش]

  • حق ورود به زندان‌ها و مؤسسات تأمین و تربیتی
  • تعیین نماینده جهت عضویت در هیأت مدیره انجمن حمایت از زندانیان تهران
  • یکی از اعضای ستاد مبارزه با موادمخدر، دادستانی کل کشور است.
  • احاله پرونده تخلف اعضای هیأت مدیره کانون وکلا و دادرسان و دادستان دادگاه انتظامی وکلا به دادگاه عالی انتظامی قضات
  • احاله پرونده تخلف دادستان یا اعضاء دادگاه انتظامی کارشناسان به دادگاه عالی انتظامی قضات[۳]

وظایف درخصوص جرایم فضای سایبری[ویرایش]

وظایف و مسئولیت‌های دادستان کل کشور در رابطه با رئیس قوهٔ قضاییه[ویرایش]

  • اعلان نظر مشورتی در مورد تغییر سمت یا محل خدمت قاضی
  • پیشنهاد رئیس سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور
  • درخواست تجدید نظر نسبت به احکام قطعی محاکم[۳]

عضویت در مجامع و کمیسیون‌های مرتبط با حقوق عامه[ویرایش]

دادستانی کل کشور حق عضویت و تعیین نماینده در برخی کمیسیون‌ها، مجمع و شوراها را بر عهده دارد از جمله عضویت مجمع عمومی سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی، عضویت در شورای مشورتی وزارت اطلاعات، عضویت در کمیسیون قانون خرید اراضی کشاورزی، عضویت در شورای پول و اعتبار، عضویت در شورای بورس اوراق بهادار، عضویت در هیئت نظارت برابر امر قرعه کشی بانک‌ها، عضویت در شورای عالی رقابت، عضویت در شورای عالی اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ و ... است.[۳]

دادستان‌های کل کشور[ویرایش]

پس از انقلاب مشروطه و پیش از انقلاب اسلامی[پانویس ۱]

از انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون این اشخاص دادستانی کل کشور را بر عهده داشته‌اند:

باید توجه داشت که پس از انقلاب، سمتی با نام «دادستان کل انقلاب» به وجود آمد که در سال ۱۳۶۲ حذف گردید.[۱۷] دادستان‌های کل انقلاب بدین شرح بوده اند:

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. در آغاز دادستان کل کشور، «مدعی‌العموم کل دیوان عالی تمیز» نامیده می‌شد.
  2. لازم به توجه است که مقام دادستانی کل سادات افجه‌ای صرفاً در پاورقی صفحه آمده است و سند دست اولی همچون رأی قضایی دیوان تمیز که نام او در آن باشد ارائه نشده است.
  3. لازم به توجه است که مقام دادستانی کل تنکابنی صرفاً در پاورقی صفحه آمده است و سند دست اولی همچون رأی قضایی دیوان تمیز که نام او در آن باشد ارائه نشده است.

منابع[ویرایش]

  1. «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه». دادستانی کل کشور. دریافت‌شده در ۲۲ فروردین ۱۳۹۲.
  2. «قانون جرایم رایانه‌ای». کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۲ فروردین ۱۳۹۲.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ دیوان عالی و دادستانی کل کشور چه وظایفی دارند؟
  4. فاطمی‌قمی، خاطرات سیدمحمد فاطمی قمی (1294ق - 1324ش) (نویسنده قانون مدنی و مستشار دیوان تمیز)، ۶۶.‏
  5. براقی، آراء قضایی دیوان تمیز در دوره احمدشاه قاجار همراه با نگاهی اجمالی به تاریخ تشکیلات قضایی، ۱۶۸.‏
  6. براقی، آراء قضایی دیوان تمیز در دوره احمدشاه قاجار همراه با نگاهی اجمالی به تاریخ تشکیلات قضایی، ۱۳۰، ۱۳۱، ۱۳۸، ۱۷۳، ۱۸۰.‏
  7. براقی، آراء قضایی دیوان تمیز در دوره احمدشاه قاجار همراه با نگاهی اجمالی به تاریخ تشکیلات قضایی، ۱۴۵، ۱۴۶، ۱۵۳، ۱۵۴.‏
  8. براقی، آراء قضایی دیوان تمیز در دوره احمدشاه قاجار همراه با نگاهی اجمالی به تاریخ تشکیلات قضایی، ۲۲۵.‏
  9. براقی، آراء قضایی دیوان تمیز در دوره احمدشاه قاجار همراه با نگاهی اجمالی به تاریخ تشکیلات قضایی، ۱۵۶، ۲۰۷، ۲۰۹.‏
  10. «مرجع: وزارت دادگستری - شماره 1806 - تاریخ ابلاغ 57.12.2». مرکز پژوهش‌های مجلس. مرکز پژوهش‌های مجلس. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
  11. «مرجع: وزارت دادگستری - شماره 5096 - تاریخ ابلاغ 58.2.25». مرکز پژوهش‌های مجلس. مرکز پژوهش‌های مجلس. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
  12. آخوندی اصل، محمود (۱۳۸۹). طوسی، میترا، ویراستار. نیم قرن در دادگستری: داستان یک زندگی. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۲۲-۸۱۳-۱. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک)
  13. «حکم انتصاب آقای سید عبد الکریم موسوی اردبیلی به سمت دادستان کل کشور». سایت جامع امام خمینی.
  14. «حکم انتصاب آقای محمد مهدی ربانی املشی به سمت دادستان کل کشور». سایت جامع امام خمینی.
  15. «سخنرانی در جمع قضات شورای عالی قضایی و دیوان عالی کشور (اهمیت امر قضا)». سایت جامع امام خمینی.
  16. «حکم انتصاب آقای سید محمد موسوی خوئینی‌ها به سمت دادستان کل کشور». سایت جامع امام خمینی.
  17. «بیانات در جمع دادستان کل کشور و انقلاب (تقدیر از خدمات آقای موسوی تبریزی)». مؤسسهٔ نشر و تنظیم آثار امام خمینی (س). بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۳ خرداد ۱۳۹۶.