خودروی برقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

خودروهای تمام-برقی مدرن

نیسان لیف در بزرگراه
رنو زوئی در خیابان
ب‌ام‌و آی۳ در حال شارژ در خیابان

خودروی برقی یا خودروی الکتریکی (به انگلیسی: Electric vehicle) به خودرویی گفته می‌شود که از باتری‌های قابل شارژ به عنوان منبع انرژی، و از موتور الکتریکی به عنوان نیروی محرکه استفاده می‌کند.

اولین خودروهای برقی عملی در دهه ۱۸۸۰ معرفی شدند.[۱][۲] تولید این‌گونه خودروها با تولید انبوه خودروهای موتور احتراقی ارزان‌، دچار افت شدید گردید. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی با وقوع بحران انرژی مجدداً خودروی برقی مورد توجه قرار گرفت ولی این علاقه‌مندی سبب تولید انبوه و ایجاد بازار رقابتی نشد.

از سال ۲۰۰۸ میلادی با توجه به پیشرفت فناوری باتری‌ها، نگرانی‌ها در خصوص قیمت نفت و نیاز به کاهش گازهای گلخانه‌ای[۳] انقلابی اساسی در تولید خودروهای برقی صورت گرفته‌است.[۴]
از مزایای خودروی برقی نسبت به خودروی احتراقی می‌توان به کاهش قابل ملاحظه آلودگی هوای محلی،[۵] کاهش گازهای گلخانه‌ای و کاهش وابستگی به نفت اشاره کرد.[۶] تعداد زیادی از کشورها و دولت‌های مربوطه به منظور ترویج و گسترش بازار خودروهای برقی از انگیزاننده‌های دولتی برای خودروهای برقی استفاده می‌کنند.

در مقایسه با خودروهای احتراق داخلی، خودروهای برقی کم صداتر هستند و هیچ گونه آلودگی خروجی از اگزوز ندارند.

شارژ خودروهای برقی علاوه بر اینکه در ایستگاه‌های شارژ بین راهی امکان‌پذیر است می‌توان شارژرهای مخصوص را در خانه‌ها نیز نصب کرد.[۷] موفق‌ترین خودروهای برقی تاریخ که نیسان لیف و تسلا مدل اس هستند توسط سازمان حفاظت از محیط زیست ایالات متحده آمریکا رده‌بندی شده که به ترتیب قادر به طی مسافت ۲۴۳ کیلومتر و ۶۰۰ کیلومتر هستند.[۸][۹][۱۰]

تاریخچه[ویرایش]

اختراع[ویرایش]

توماس پارکر سال ۱۸۸۴

باتری‌های قابل شارژی که ذخیره‌سازی برق را در خودرو امکان‌پذیر کند در سال ۱۸۵۹ میلادی و توسط یک فیزیکدان فرانسوی به نام گاستون پلانته اختراع شد. این باتری‌های باتری سربی-اسیدی نام گرفتند.
اولین خودروی برقی را توماس پارکر یک مهندس اهل لندن در سال ۱۸۸۴ میلادی ساخت. پارکر که نگران آلودگی شهر لندن و نیز علاقه‌مند به ساخت خودروهای با مصرف کارآمدتر سوخت بود در نهایت توانست یک خودروی برقی قابل استفاده تولید کند.[۱۱]

دوره طلایی[ویرایش]

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی خودروی برقی به واسطه ترجیح استفاده از انرژی الکتریکی به عنوان نیروی محرکه و عملکرد بهتر، پرطرفدار بود. در سال ۱۹۰۰ میلادی، ۴۰٪ خودروها در آمریکا با بخار، ۳۸٪ با برق و ۲۲٪ با بنزین کار می‌کردند.[۱۲]

اصطلاح‌شناسی[ویرایش]

خودروی برقی (به انگلیسی: Electric car) نوعی وسیله نقلیه برقی (به انگلیسی: Electric vehicle (EV)) است. از عبارت «وسیله نقلیه برقی» برای وسایل نقلیه ای استفاده می‌شود که نیروی پیشرانه خود را از برق تأمین می‌کند در حالیکه عبارت «خودروی برقی» فقط برای خودروهایی استفاده می‌شود که توانایی و امکان حرکت در بزرگراه را داشته باشد.

خودروی برقی که از سلول خورشیدی برای تأمین برق خود استفاده می‌کند خودروی خورشیدی و خودرویی که برای تأمین برق از ژنراتور بنزینی استفاده می‌کند خودروی هیبریدی نامیده می‌شود. خودرویی که فقط از باتری همراه برای تأمین برق مورد نیاز خود استفاده می‌کند خودروی تمام-برقی نامیده می‌شود. معمولاً منظور از خودروی برقی، خودروی تمام-برقی است.

ساختار[ویرایش]

قوای محرک یک وسیله نقلیه الکتریکی شامل سه زیر مجموعهٔ اصلی است: نیرو محرکهٔ الکتریکی، منبع انرژی و کمک دهنده که این سه زیر مجموعه، خود دارای زیر مجموعه‌هایی هستند که در شکل به‌طور کامل نمایش داده شده‌اند.

بسته به ورودی‌هایی که از طریق پدال‌های گاز و ترمز اعمال می‌شوند، کنترل‌کنندهٔ وسیله نقلیه سیگنال کنترل مناسبی را به مبدل الکترونیکی قدرت ارسال می‌کند که وظیفهٔ مبدل الکترونیکی قدرت، تنظیم توان جاری شده بین موتور الکتریکی و منبع انرژی می‌باشد. جریان توان برگشت، به دلیل احیای ترمز وسیله نقلیهٔ الکتریکی رخ می‌دهد. این انرژی بازیافت شده می‌تواند در منبع انرژی ذخیره شود زیرا منبع انرژی قابلیت پذیرش این انرژی را دارد. اکثر باتری‌های وسایل نقلیهٔ الکتریکی همچون ابرخازن‌ها و فلای‌ویل‌ها، به آسانی توانایی پذیرش انرژی بازیافت شده را دارند. واحد مدیریت انرژی با کنترل‌کنندهٔ وسیله نقلیه همکاری می‌کند تا احیای ترمز و انرژی بدست آمده از طریق آن را کنترل کند. این بخش همچنین با واحد سوخت‌گیری در ارتباط است تا آن را کنترل کند و میزان قابلیت استفاده از منبع انرژی را به تصویر بکشد. منبع توان کمکی، توان مورد نیاز با سطوح ولتاژهای مختلف را برای همهٔ بخش‌های کمکی وسیله نقلیهٔ الکتریکی تأمین می‌کند، مخصوصاً برای واحدهای کنترل‌کنندهٔ شرایط هوا و توان فرمان.[۱۳]

باتری‌ها[ویرایش]

کانکتور SAE J۱۷۷۲–۲۰۰۹

در فناوری خودروهای برقی باتری یکی از نقش‌های مهم را بر عهده دارد. عواملی چون ظرفیت باتری، عملکرد باتری، دوام باتری، طول عمر، چگالی انرژی، چگالی توان، حساسیت نسبت به دما، زمان شارژ و قیمت از شاخصه‌های مهم انتخاب باتری می‌باشد.[۱۴]
باتری بسیاری از خودروهای برقی که امروزه تولید می‌شوند از نوع لیتیوم-یون هستند. اگرچه باتری‌های لیتیومی اغلب به خاطر ظرفیت زیاد و چگالی انرژی مناسب مورد استفاده قرار می‌گیرند ولی عمر مفید و دوام آن‌ها محدود است و این مسئله از عمده عواملی است که هزینه‌های ساخت و تولید خودروی برقی را بالا برده‌است. تحقیقات برای استفاده از ترکیبات دیگری از لیتیوم مانند فسفات‌آهن-لیتیوم و لیتیوم-تیتانات برای حل مشکل دوام و عمر باتری‌ها در جریان است.
انواع دیگر باتری‌های مورد استفاده در خودروی برقی عبارتند از:

استفاده از چندین نوع باتری نیز در حال تحقیق و بررسی است. مانند:

  • باتری روی-هوا
  • باتری آلومینیوم - هوا
  • باتری نمک مذاب
  • باتری روی-برم
  • باتری اکسایش‌کاهش وانادیم

شارژ خودروهای برقی[ویرایش]

افزایش تعداد خودروهای برقی، اگرچه کاهش اتکا به سوخت‌های فسیلی را به دنبال خواهد داشت ولی شارژ خودروهای برقی می‌تواند یکی از معضلات پیش روی صنعت برق باشد. از سویی شرکت‌های توزیع و بهره برداران شبکه بایستی در خصوص تحویل توان درخواستی به صاحبان خودروهای برقی زیرساختهای خود را تقویت و به روز کنند و از طرف دیگر رفتار تصادفی و ناهماهنگ مالکان خودرو برای شارژ باتری می‌تواند شبکه توزیع را دچار مشکلاتی چون افزایش پیک مصرف،[۱۵] نوسانات ولتاژ و افزایش تلفات نماید.[۱۶]

شارژ خانگی[ویرایش]

شارژ سریع[ویرایش]

استاندارد شارژر در آمریکا[ویرایش]

نوع تعریف[۱۷] مشخصات[۱۸] نوع اتصال
نوع اول جربان متناوب مستقیماً به شارژر تعبیه شده در خودرو وصل است. ۱۲۰ ولت جریان‌متناوب، ۱۶ آمپر(=۱٫۹۲کیلووات) SAE J1772 ,
NEMA 5-15
نوع دوم جربان متناوب مستقیماً به شارژر تعبیه شده در خودرو وصل است. ۲۴۰–۲۸۰ ولت تکفاز. بیشینه جریان ۳۲آمپر، با کلیدی با قدرت قطع ۴۰آمپر ۲۰۸–۲۴۰ ولت؛ ۱۲–۸۰ آمپر(= ۲٫۵–۱۹٫۲ کیلووات) SAE J1772 ,
IEC 62196 ,
Magne Charge,
Avcon,
IEC 60309
IEC 62198-2
نوع سوم جریان مستقیم از شارژر خارج خودرو. حداقل توان مورد نیاز نیست ولی حداکثر جریان ۴۰۰آمپر و توان ۲۴۰کیلووات می‌باشد ولتاژ بالا ۳۰۰–۶۰۰ ولت جریان مستقیم، جریان بالا (صدها آمپر) Magne Charge
CHAdeMO ,
SAE J1772 ,
IEC 62196

برخی نمونه خودروی برقی[ویرایش]

رِوا[ویرایش]

خودروی رِوا آی (به انگلیسی: REVAi) یک خودروی کوچک الکتریکی است که به وسیله تولیدکننده هندی به نام روا الکتریک و از سال ۲۰۰۱ تولید می‌گردد. شرکت روا تا سال ۲۰۱۱ بیش از ۴۰۰۰ دستگاه از این نوع خودرو را در ۲۶ کشور جهان به فروش رسانده‌است. در بسیاری از کشورها روا-آی استانداردهای کافی جهت به رسمیت شناخته شدن به عنوان یک خودروی کامل را بدست نیاورده به نحوی که در سایر کلاسها نظیر خودروی شبه برقی در آمریکا و چهارچرخه موتوری در اروپا طبقه‌بندی شده‌است. این خودرو در ابتدا تحت نام روا (به انگلیسی: REVA) شناخته می‌شد که بعداً با تغییرات و بهینه‌سازی‌های انجام شده بر روی آن تحت نام روا-آی و با قابلیت‌های بهتر عرضه گردید. روی‌هم‌رفته مدل قدیمی و جدید آن لقب پرفروشترین خودروی برقی جهان را تا اواخر سال ۲۰۰۹ به خود اختصاص داده‌است.[نیازمند منبع]

خودرو برقی Reva در حال شارژ شدن در خیابانی در لندن

مدل‌ها[ویرایش]

روا[ویرایش]

مدل اولیه این خودرو که از سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۷ تولید می‌شد روا نام گرفت. نیروی محرکه این خودرو از طریق یک موتور ۴٫۶ کیلووات تأمین می‌گردد که توسط یک کنترل‌کننده جریان مستقیم با جریان خروجی ۴۰۰ آمپر کنترل شده و حداکثر توان آن به ۱۳٫۱ کیلووات بالغ می‌گردد. این توان از طریق ۸ عدد باتری که به صورت سری و دارای ولتاژ نهایی ۴۸ ولت هستند بدست آمده و در زیر صندلی جلوی خودرو تعبیه شده‌اند.[نیازمند منبع]

روا-آی[ویرایش]

در ژانویه سال ۲۰۰۸ یک مدل جدید از این خودرو به نام روا-آی به بازار معرفی شد که دارای یک سیستم درایو AC است و باعث می‌شود سرعت آن افزایش یابد. همانند مدل روا توان الکتریکی این خودرو نیز از طریق ۶ عدد باتری که در زیر صندلیهای جلو تعبیه شده‌اند بدست می‌آید. این خودرو دارای یک سوئیچ تقویتی می‌باشد که با فعال شدن آن گشتاور اضافی جهت شتابگیری بهتر و توانائی بالا رفتن از مسیرهای کوهستانی به آن افزوده شده‌است.[نیازمند منبع]

روا لیتیم-یون[ویرایش]

در ژانویه سال ۲۰۰۹ مدل جدیدی به بازار ارائه شد که روا لیتیم-یون نام گرفت. این مدل از نظر ظاهر مشابه مدل روا-آی است ولی باتریهای آن از نوع باتری لیتیم-یون بوده که علاوه بر کاهش وزن خودرو، کاهش زمان شارژ به ۶ ساعت و افزایش مسافت طی شده بعد از یک شارژ کامل تا ۱۲۰ کیلومتر را نیز به همراه داشته‌است. همچنین عملکرد این باتریها کمتر تحت تأثیر تغییرات دما قراردارد. [نیازمند منبع]

قیمت[ویرایش]

قیمت این خودرو، هم‌اکنون در بریتانیا تقریباً ۹۹۹۵ یورو برای مدل استاندارد ست. این خودرو از پرداخت شارژ مربوط به نقاط پرترافیک لندن معاف است چرا که به عنوان خودروی الکتریکی طبقه‌بندی شده‌است. این خودرو همچنین در کشورهای اروپایی دیگر نظیر اسپانیا و نروژ نیز فروخته شده‌است. در کاستاریکا به قیمت ۱۳۰۰۰ دلار آمریکا فروخته شد. در بازار شیلی این خودرو ۱۲۰۰۰ دلار آمریکا قیمت‌گذاری شده‌است. در جمهوری ایرلند خودروی روا-آی به قیمت ۱۱۵۰۰ یورو قیمت‌گذاری شده و در هندوستان روا به مبلغ ۳۵۰٬۰۰۰ روپیه به فروش می‌رسد.[نیازمند منبع]

مسائل اقتصادی[ویرایش]

هزینه خرید[ویرایش]

دولت‌ها و کشورهای زیادی قوانینی تشویقی برای کاهش هزینه خرید خودروهای برقی ایجاد کرده‌اند.[۱۹][۲۰][۲۱][۲۲]

تولیدکنندگان در هنگام طراحی دریافته اند که برای تولید با حجم کم، ایجاد تغییرات در پلتفرم‌های موجود برایشان ارزان‌تر خواهد بود اما برای تولید انبوه طراحی و ساخت یک پلتفرم مخصوص باعث بهینه‌تر شدن و ارزان‌تر شدن محصول نهایی خواهد شد.[۲۳]

هزینه نگهداری[ویرایش]

بر اساس تحقیقی که در سال ۲۰۱۸ در ایالات متحده انجام شده‌است، هزینه متوسط استفاده از یک خودروی برقی در سال برابر ۴۸۵ دلار می‌باشد در حالیکه هزینه استفاده از یک خودروی بنزینی ۱۱۱۷ دلار در سال است.[۲۴]

خودروی برقی در ایران[ویرایش]

حسن روحانی در اسفندماه ۱۳۹۳ پس از پایان جلسه هیئت دولت از دو دستگاه خودروی برقی-بنزینی رانا رونمایی کرد.[۲۵]

ریزترین خودروی برقی جهان[ویرایش]

گروه سوئیسی "امپتاً طی همکاری با دانشمندان هلندی دانشگاه گرونینگن یک خودرو برقی ساخته‌اند که ابعاد آن 4x2 نانومتر است. این نانوخودرو که از یک تک مولکول ساخته شده دارای چهار چرخ است که عملکرد هر یک از چرخها مشابه چرخی با موتور مجزا است. این خودرو می‌تواند در مسیری مستقیم بر روی سطحی مسی حرکت کند و به جای حمل باتری برق مورد نیاز خود را از سر "میکروسکوپ پویشی تونلی" که بالای آن قرار خواهد گرفت، تأمین کند.[۲۶]

جدول مقایسه برخی خودروهای برقی موجود[ویرایش]

نام موارد مورد توجه سالهای تولید تعداد تولید حداکثر سرعت (کیلومتر بر ساعت) قیمت برد
Baker Electric اولین خودروی برقی تولید شده ۱۸۹۹–۱۹۱۵ ۵۰۰۰ ۲۲ ۲۳۰۰ دلار آمریکا ۵۰
Detroit Electric Sold mainly to women and physicians. ۱۹۰۷–۱۹۳۹ ۵۰۰۰ ۳۲ >US $۳ ۰۰۰ ۸۰
Henney Kilowatt The first ترانزیستور-based electric car; outfitted with modern hydraulic brakes. ۱۹۵۸–۱۹۶۰ ۱۰۰ ۹۷
جنرال موتورز ای‌وی-۱ فقط اجاره، موارد برگشتی به جنرال موتورز اکثراً خراب بودند ۱۹۹۶–۲۰۰۳ ۲۰۰۰ ۱۲۹ ۴۰٫۰۰۰ دلار آمریکا بدونیارانه ۱۵۰ miles (240 km), (Gen II 1999, NiMH)
Honda EV Plus First BEV from a major automaker without lead acid batteries. Twenty-four 12-volt NiMH batteries ۱۹۹۷–۱۹۹۹ ۳۵۰ ۱۲۹ US $۴۵۵/month for 36 month lease; or US $۵۳ ۰۰۰ without subsidies ۸۰–۱۱۰ miles (130–180 km)
Toyota RAV4 EV Some leased and sold on US east and west coasts, supported. Toyota agreed to stop crushing. ۱۹۹۷–۲۰۰۲ ۱۲۴۹ ۲۰۰ US $۴۰ ۰۰۰ without subsidies ۸۰–۱۲۰ miles (130-190 km)
فورد رنجر ای‌وی Some sold, most leased; almost all recovered and most destroyed. Ford allowed reconditioning and sale of a limited quantity to former leaseholders by lottery. Estimated only 200 surviving. ۱۹۹۸–۲۰۰۲ ۱۵۰۰ ~ US $۵۰ ۰۰۰; subsidized to $۲۰ ۰۰۰
نیسان آلترا ای وی Mid-sized استیشن واگن designed from the ground up as the first BEV to use باتری لیتیوم-یون batteries,[۲۷] ۱۰۰۰۰۰ battery lifetime. ۱۹۹۸–۲۰۰۰ ۱۴۰ ۱۲۱ ۴۷۰دلار آمریکا در ماه کرایه ۱۲۰
TH!NK City نسل آینده خودرو طراحی شده برای پاییز۲۰۰۷ دارای دو مجموعه باتری نیکل–کادمیم ۱۹۹۹–۲۰۰۲ ۱۰۰۵ ۱۴۵ NOK ۱۹۹ ۰۰۰ ۸۵
روا (شرکت خودرو) Indian-built خودرو شهری.[۲۸] ۲۰۰۱- ۲۰۰۰ ۷۲ ~£۸ ۰۰۰[۲۹]
ZAP Xebra Chinese built sedan and truck ۲۰۰۶- ۲۰۰ ۶۴ US $۱۰ ۵۰۰
Modec UK built trucks and Vans ۲۰۰۷- ۱۰۰
Cleanova French built delivery vans [۱] ۷۰۰۰[۳۰]
تسلا رودستر Shipment to the public set for June 2008[۳۱][۳۲] ۲۰۰۸- ۱ ۲۰۹ US $۹۲ ۰۰۰ base price ۲۲۰(based on EPA combined city/highway cycle)
Aptera Typ-1e A low drag, lightweight LEV featuring composite construction. over ۱٬۰۰۰ pre-ordered[۳۳] ۲۰۰۹- ۱۵۳ US $۲۷ ۰۰۰ ۱۲۰
فیسکر PHEV-50 ۲۰۱۱- ۲۰۰ US $۹۰ ۰۰۰ ۵۰
تسلا موتورز تسلا مدل اس ۲۰۱۲–۲۰۱۳ ۲۰۹ ۶۲٬۵۰۰ دلار

باتری گرافنی[ویرایش]

یک شرکت چینی موفق به تولید باتری‌های گرافنی باسرعت شارژ ۱۳ تا ۱۵ دقیقه‌ای شده‌است که می‌تواند انقلابی در ساخت خودروهای برقی باشد.[۳۴]

منابع[ویرایش]

  1. Roth, Hans (March 2011). Das erste vierrädrige Elektroauto der Welt [The first four-wheeled electric car in the world] (به German). pp. 2–3.
  2. Guarnieri, M. (2012). Looking back to electric cars. Proc. HISTELCON 2012 – 3rd Region-8 IEEE HISTory of Electro – Technology Conference: The Origins of Electrotechnologies. pp. 1–6. doi:10.1109/HISTELCON.2012.6487583. ISBN 978-1-4673-3078-7.
  3. Sperling, Daniel; Gordon, Deborah (2009). Two billion cars: driving toward sustainability. Oxford University Press. pp. 22–26. ISBN 978-0-19-537664-7.
  4. "Birmingham clean air charge: What you need to know". BBC. 13 March 2019.
  5. Debunking the Myth of EVs and Smokestacks
  6. Reinventing the Automobile
  7. "How to charge an electric car". Carbuyer. Retrieved 2018-04-22.
  8. "2018 Nissan Leaf electric car gets 151-mile EPA range rating". Green Car Reports. Retrieved 2018-04-22.
  9. "The Longest-Range Electric Vehicle Now Goes Even Farther". www.tesla.com. 2019-04-23. Retrieved 2019-06-17.
  10. "2019 Tesla Model S Long Range vs. 2013 Model S 85: How do they compare in value?". Green Car Reports. Retrieved 2019-06-17.
  11. تاریخچه خودروی برقی
  12. تاریخچه خودروی برقی
  13. وسایل نقلیه مدرن الکتریکی،هیبرید الکتریکی و پیل سوختی،نویسندگان:مهرداد احسانی، علی عمادی و یمین گائو
  14. خودروهای برقی، سازمان بهره‌وری انرژی ایران، آبان۹۰
  15. Liasi, Sahand Ghaseminejad, and Masoud Aliakbar Golkar. "Electric vehicles connection to microgrid effects on peak demand with and without demand response." In Electrical Engineering (ICEE), 2017 Iranian Conference on, pp. 1272-1277. IEEE, 2017.
  16. ارائه یک مدل احتمالاتی برای پیش‌بینی بار شارژ خودروهای برقی در آینده شبکه‌های توزیع برق ایران
  17. Public hearing to consider proposed amendments to the california zero emission vehicle regulations regarding treatment of majority owned small or intermediate volume manufacturers and infrastructure
  18. FAQ: Standards - ChargePoint Network
  19. "Fact Sheet – Japanese Government Incentives for the Purchase of Environmentally Friendly Vehicles" (PDF). Japan Automobile Manufacturers Association. Archived from the original (PDF) on 2010-12-26. Retrieved 2010-12-24.
  20. Motavalli, Jim (2010-06-02). "China to Start Pilot Program, Providing Subsidies for Electric Cars and Hybrids". The New York Times. Retrieved 2010-06-02.
  21. "Growing Number of EU Countries Levying CO2 Taxes on Cars and Incentivizing Plug-ins". Green Car Congress. 2010-04-21. Retrieved 2010-04-23.
  22. "Notice 2009–89: New Qualified Plug-in Electric Drive Motor Vehicle Credit". Internal Revenue Service. 2009-11-30. Retrieved 2010-04-01.
  23. Ward, Jonathan (2017-04-28). "EV supply chains: Shifting currents". Automotive Logistics. Archived from the original on 2017-08-03. Retrieved 2017-05-13.
  24. McMahon, Jeff. "Electric Vehicles Cost Less Than Half As Much To Drive". Forbes. Retrieved 2018-05-18.
  25. «http://www.asriran.com/fa/news/385610/رونمایی-از-خودروی-برقی-با-حضور-روحانی-عکس». سایت تحلیلی خبری عصر ایران. ۱۳ اسفند ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۶. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  26. "خبرگزاری مهر"
  27. Nissan Altra Electric Car from EV Rental
  28. وبگاه شرکت روا
  29. GoinGreen - Showroom_G-Wiz
  30. Green Car Congress
  31. Tesla Roadster ‘Signature One Hundred’ Series Sells Out @ Megawatt Motorworks
  32. Tesla to open five dealer outlets | Tech News on ZDNet
  33. "Aptera Forum Calendar", ApteraForum Retrieved on 2008-06-20.
  34. باتری گرافنی که در کمتر از 15 دقیقه شارژ می‌شود.خبرگزاری جمهوری اسلامی

جستارهای وابسته[ویرایش]