ایوانکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایوانِکِی - ایوانِ کِی
ایوانِ کِیف
کشور  ایران
استان سمنان
شهرستان گرمسار
بخش ایوانکی
نام(های) دیگر ایوانِکِیف
نام(های) قدیمی پیل کاسپین، شاراکس (Charax)
سال شهرشدن ۱۳۱۶
مردم
جمعیت ۱۲٬۴۶۲ نفر[۱]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱٬۰۷۵ متر
اطلاعات شهری
ره‌آورد خربزه و شیرینی‌های محلی
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۳۳۴۵۲
وبگاه وبسایت شهرداری ایوانکی
تابلوی خوش‌آمد به شهر

ایوانکی (به تاتی: ایوان‌کی) یکی از شهرهای استان سمنان ایران است. این شهر در ۵۵ کیلومتری خاور تهران قرار دارد. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، ۱۲٫۴۶۲ نفر می‌باشد.

تاریخ[ویرایش]

این شهر قدمت بیش از ۲۰۰۰ سال دارد.به گفته مورخان این شهر در تاریخ ۱۷۶ سال قبل از میلاد مسیح به امر فرهاد اول اشکانی (شاه پنجم اشکانی)بنا شده‌است.

ایوانِ کِی به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی خود در زمان‌های دور به نام پیل کاسپین (پل منطقه کاسپین یا همان دریای خزر) در کتب یونانی با نام کاسپین گیت یا بند خزر بوده و بعدها به نام شاراکس یا شاهراه (به لاتینCharax) نام‌گذاری شده و در زمان پادشاهی کیانیان به‌دلیل اینکه یکی از مکان‌های مهم آن زمان بوده و دربار شاه کیانیان در آنجا زیاد آمد و شد داشتند به نام ایوانِ کِی (ایوانِ کِی خسرو و کِی کاووس) تغییر نام یافت و تاکنون نیز همچنان با این نام شناخته می‌شود. آثار به‌جامانده از ایوانِ‌ِ کِی قدیم که در زلزله کهن از بین رفته در جول دره (جُل دره) (درهٔ گود و عمیق) موجود است.در شاهنامه فردوسی نیز از این شهر نام برده شده:

وزآن پس همی خوان و مِی خواستند

دگرگونه مجلس بیاراستند

ببودند یک هفته با رود و می

بزرگان در ایوانِ کاووس کی

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

ایوانِ کِی، غربی‌ترین بخش استان سمنان است از این رو آن را پیشانی استان نام نهاده‌اند. شهری است با جمعیتی بیش از ۱۲۰۰۰ نفر در ۵۵ کیلومتری شرق تهران؛ که از شمال با شهرهای دماوند، آبسرد و از جنوب با کویر، از جنوب غربی با ورامین، از شرق با گرمسار و از غرب با پاکدشت و تهران همسایه است. این شهر محل رویارویی دو دنیای متفاوت است. در ۲۵ کیلومتری این شهر جاده سر سبز فیروزکوه قرار دارد و در ۵ کیلومتری جنوب شهر، کویر یکی از مخوف‌ترین بیابان‌های جهان با تپه‌های ماسه روان و شن و بادهایی که روز روشن را تار می‌کنند و مار و افعی‌های بسیار خطرناک، سمی و کشنده دارد.

مردم[ویرایش]

مردم ایوانِ کِی از قوم تات هستند و به زبان تاتی سخن می‌گویند.[۳] ایوانِ کِی مرکز تات‌زبانان استان سمنان است.

اقتصاد[ویرایش]

در حال حاضر ایوانِ کِی یکی از فعال‌ترین مناطق صنعتی استان سمنان با سه شهرک صنعتی فعال بوده ولی جمعیت بومی شهر اکثراً به کارهای آزاد مشغولند و به تازگی پذیرای سیل مهاجرین از استان‌های همجوار و حتی دور هستند.

این شهر دارای تنوع محصولات کشاورزی زیادی می‌باشد که مهترین آن‌ها خربزه و انار است. دارای آب و هوای سرد و خشک در زمستان و گرم در تابستان می‌باشد و حدوداً در ارتفاع ۱۲۰۰ متری از سطح دریا می‌باشد. از معدود شهرهای است که در آن ۳ شهرک صنعتی دایر است این شهر از چند صد سال پیش تا به امروز در مسیر تاریخی جاده ابریشم بوده‌است و دارای معدنهای زیادی از جمله نمک، گچ و آهک می‌باشد. وجود شهرکهای صنعتی بسیار گسترده موجب گسترش این شهر گردیده است.

دانشگاه‌هاو موسسات آموزش عالی ایوانِ کِی[ویرایش]

طی چند سال گذشته ۵ دانشگاه در این شهر تأسیس شده‌است. از دانشگاه‌های فعال در ایوانِ کِی می‌توان به دانشگاه‌های ذیل اشاره کرد:

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]