بازار سمنان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۲۵′۲۲″شمالی ۵۴°۵۷′۴۸″شرقی / ۳۶.۴۲۲۷۴۵۸°شمالی ۵۴.۹۶۳۲۲۶۳°شرقی / 36.4227458; 54.9632263

بازار سمنان
نام بازار سمنان
کشور  ایران
استان استان سمنان
شهرستان سمنان
اطلاعات اثر
کاربری بازار
دیرینگی دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۷۴۰
تاریخ ثبت ملی ۱۱ تیر ۱۳۷۵

بازارسمنان وبازار شیخ علاءالدوله مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، خیابان امام، خیابان شهدا واقع شده و درحدود ۱۶۰۰ متر یک مایل طول دارد. این اثر در تاریخ ۱۱ تیر ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

بازار بزرگ سمنان، در حدود ۱۸۰ سال قبل، در آغاز پادشاهی دودمان قاجاریه ساخته شد. بازار سمنان که به سبک معماری کهن ایرانی با سقف‌های خشتی و آجری، متناسب با وضعیت آب و هوای خاص منطقة کویری ساخته شده تا امروز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش کالاهای تجارتی است. در گذشته، بازار عمومی شهر متشکل از راسته بازار و بازار شیخ علاءالدوله (بازار مرده‌ها) بوده است.[۲]

بخش‌های بازار[ویرایش]

بازار عمومی به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده است

بازار شمالی[ویرایش]

طول بازار شمالی که تقریباً ۱/۵ کیلومتر است و کماکان به نام قدیمی خود راسته بازار و یا بازار بالا خوانده می‌شود، از بالای شهر یعنی تقاطع خیابان‌های نظامی و یغما (شهدا) آغاز می‌شود و تا خیابان امام خمینی ادامه می‌یابد.
بازار شمالی شامل ۲۵۴ باب مغازه می‌باشد. در این بازار سه حمام قدیمی، ۵ مسجد و ۴ کاروانسرای مخروبه وجود دارد. تکیه ناسار از تکایای معروف این بازار است که در گذشته و حال محل گرد آمدن هیئت‌های عزاداری در روزهای عاشورا و تاسوعا است. نمای سر در شمالی و نمای سر در جنوبی این بازار با کتیبه‌هایی زیبا از کاشی‌های لاجوردی پوشانده شده است.[۲]
این بازار، دارای سقف و تاق ضربی است که روی تاق‌های جناغی استوار شده است. پنجره‌های شیشه‌ای بزرگ بر بام آن نصب شده است که نور داخل بازار را تأمین می‌کند.[۲]

بازار جنوبی[ویرایش]

بازار جنوبی که به بازار پایین یا بازار کوچک مشهور است در راستای بازار شمالی قرار دارد و از خیابان امام خمینی آغاز و تا تکیة بزرگ پهنه که در محل اسفنجان قرار دارد، ادامه می‌یابد.
این بازار به علت نزدیکی با امامزاده یحیی بن موسی بازار حضرت خوانده می‌شود. طول تقریبی این بازار ۲۰۰ متر است. این بازار دارای ۵۰ باب مغازه است.[۲]

بازار شیخ علاءالدوله[ویرایش]

بازار شیخ علاءالدوله که به بازار مرده‌ها نیز معروف است از جنوب شرق خیابان امام آغاز می‌شود تا گورستان قدیمی علمدار (سنادره) واقع در غرب میدان امام ادامه می‌یابد. بنای این بازار را به دوره ایلخانی و پیش از آن نسبت می‌دهند. بنای بازار تاریخی سمنان به وسیله شیخ علاءالدوله سمنانی از عرفای به نام ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع سمنان ساخته شده است.
به علت احداث خیابان امام، قسمتهای زیادی از بافت سنتی این بازار تخریب شده است و تنها قسمتی کوچکی، از ابتدای بازار جنوبی تا ابتدای خیابان امامزاده یحیی، باقی مانده است.
به علت اینکه بازار شیخ علاءالدوله را در مسیر انتقال اموات برای دفن در گورستان علمدار بوده، به بازار مرده‌ها مشهور است.[۳]

مکان‌های مهم واقع در بازار سمنان[ویرایش]

مسجد جامع سمنان که درب جنوبی آن در بازار شیخ علاء الدوله و درب شرقی آن در بازار جنوبی قرار دارد
امامزاده یحیی بن موسی در انتهای بازار جنوبی
تکیه ناسار واقع در بازار شمالی
تکیه پهنه واقع در بازار جنوبی
گرمابه پهنه سمنان واقع در بازار جنوبی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ http://www.semnan.ir/HomePage.aspx?TabID=4705&Site=douranportal&Lang=fa-IR
  3. http://isna.ir/fa/news/93072513621/بازار-شلوغ-مرده-ها