ادوارد شهید

ادوارد شهید
ادوارد در Genealogical Roll of the Kings of England، مربوط به اوایل قرن چهاردهم
پادشاه انگلستان
سلطنت	۸ ژوئیه ۹۷۵ – ۱۸ مارس ۹۷۸
پیشین	ادگار
جانشین	اتلرد دوم
زاده	ح. ۹۶۲
درگذشته	۱۸ مارس ۹۷۸ (حدود ۱۶ سال) کورف، دورست
آرامگاه	وارهام، دورست؛ بعدها شافتسبوری، دورست
خاندان	وسکس
پدر	ادگار
مادر	آلفتریث (احتمالا)

ادوارد شهید (انگلیسی: Edward the Martyr؛ حدود ۹۶۲ – ۱۸ مارس ۹۷۸) از ۸ ژوئیهٔ ۹۷۵ تا زمان کشته‌شدنش در سال ۹۷۸ پادشاه انگلستان بود. او بزرگ‌ترین پسر شاه ادگار (حکومت: ۹۵۹–۹۷۵) به‌شمار می‌رفت. پس از مرگ ادگار، جانشینی تاج‌وتخت میان هواداران ادوارد و طرفداران برادر ناتنی کوچک‌ترش، اتلرد بدسگال، مورد مناقشه قرار گرفت. از آنجا که هر دو کودک بودند، بعید است نقشی فعال در این کشمکش داشته باشند و احتمالاً اختلاف اصلی میان ائتلاف‌های رقیب خانوادگی جریان داشت. مهم‌ترین حامیان ادوارد عبارت بودند از دانستان، اسقف اعظم کانتربری، و اتلوین، فرماندار ایست آنگلیا؛ در حالی که اتلرد از حمایت مادرش، ملکه آلفتریث، و دوست او اتلوولد، اسقف وینچستر، برخوردار بود. این اختلاف به‌سرعت حل‌وفصل شد؛ ادوارد به پادشاهی برگزیده شد و در مقابل، اتلرد زمین‌هایی را که به‌طور سنتی به بزرگ‌ترین پسر پادشاه تعلق می‌گرفت، به‌عنوان جبران دریافت کرد.

ادگار پادشاهی مقتدر، سختگیر و حامی جنبش اصلاحات رهبانی بود. او اشراف غیرروحانی و روحانیان سکولار را وادار کرده بود که زمین‌های خود را واگذار کنند و آنها را با بهایی اندک به صومعه‌ها بفروشند. اتلوولد، با پشتیبانی ادگار، فعال‌ترین و بی‌رحم‌ترین شخصیت در تصرف زمین‌ها برای صومعه‌های تحت ادارهٔ خود بود. پس از مرگ ادگار، اشراف فرصت را غنیمت شمردند تا زمین‌های خود را بازپس گیرند؛ عمدتاً از راه‌های حقوقی و گاه با توسل به زور. بزرگان کشور به دو جناح تقسیم شدند: حامیان آلفهر، فرماندار مرسیا، و حامیان اتلوین. هر دو گروه برخی از زمین‌های صومعه‌ای را که متعلق به خود می‌دانستند، و همچنین املاکی را که رقبایشان مدعی آنها بودند، تصرف کردند. با این حال، این اختلافات هرگز به جنگ و درگیری گسترده منجر نشد.

دوران کوتاه سلطنت ادوارد با قتل او در مارس ۹۷۸ و در شرایطی نامشخص پایان یافت. او در ملک نامادری‌اش آلفتریث در کورف گپ واقع در دورست کشته شد و با شتاب در وارهام به خاک سپرده شد. یک سال بعد، پیکرش با تشریفاتی باشکوه به صومعهٔ شفتسبری در دورست منتقل شد. نویسندگان هم‌عصر او نام قاتل را ذکر نکرده‌اند، اما تقریباً تمامی روایت‌هایی که پس از فتح نورمن‌ها بر انگلستان نوشته شدند، آلفتریث را مسئول این قتل دانسته‌اند. برخی از مورخان معاصر نیز با این دیدگاه موافق‌اند، اما گروهی دیگر آن را نمی‌پذیرند. نظریه‌ای دیگر نیز مطرح است که بر اساس آن، قاتلان از تگن‌های (اشراف و جنگاوران محلی) اتلرد بوده‌اند و احتمالاً بدون دستور مستقیم او دست به این اقدام زده‌اند.

در قرون وسطی، باور بر این بود که پادشاهان از حرمتی مقدس برخوردارند؛ ازاین‌رو قتل ادوارد جامعهٔ معاصر او را به‌شدت تکان داد و گناهی بزرگ به‌شمار می‌رفت. ادوارد خیلی زود به‌عنوان قدیس مورد احترام قرار گرفت و جشن یادبود او در ۱۸ مارس در تقویم آیینی کتاب نیایش همگانی متعلق به کلیسای انگلستان ثبت شد. با این حال، ادوارد در زمان حیات خود به بدرفتاری جسمی و کلامی با اطرافیان و همراهانش شهرت داشت و مورخان امروزی احترام و تقدیس او را کاملاً بی‌مورد و فاقد شایستگی می‌دانند.

زندگینامه

ادوارد فرزند شاه ادگار (حکومت ۹۵۹-۹۷۵) از همسر اولش الفلدا و برادر بزرگتر اتلرد بود. ادگار در ۹۷۵ درگذشت و گروهی درصدد بر تخت نشاندن پسر کوچک او اتلرد برآمدند، اما دیری نپایید که ادوارد به عنوان شاه جدید انتخاب شد و قدرت را در دست گرفت.

دوران حکومت ادوارد شاهد بروز واکنش‌هایی نسبت به اصلاحات و سیاست‌های رهبانی‌گرایانه و تارک دنیایی پدرش ادگار بود و فردی به نام الفیر (به انگلیسی: Aelfhere) از ریش‌سفیدان مرسیا رهبری این حرکت‌های ضد رهبانی‌گرایی را برعهده داشت. اما چنین برمی‌آید که ادوارد کوچکترین نقشی در این واکنش‌ها نداشته‌است.

ادوارد در ۱۸ مارس ۹۷۸ هنگامی که به ملاقات اتلرد بدسگال در کُرف رفته بود به قتل رسید. به‌دنبال این اتفاق برادرش اتلرد بدسگال جانشین او شد. اما مشخص نیست که آیا او در قتل برادرش دست داشته‌است یا خیر. همچنین در برخی از منابع آمده است که ادوارد توسط حامیان مادرخوانده‌اش الفریدا کشته شده‌است.

با مرگ ادوارد بسیاری بر سوگ او نشستند و گفته شد که بقایای او معجزه می‌کند. ادوارد را در سال ۱۰۰۱ در زمرهٔ مقدسان شمردند و او را شهید لقب دادند.