ولایت اروزگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۲°۴۸′ شمالی ۶۶°۰۰′ شرقی / ۳۲.۸° شمالی ۶۶.۰° شرقی / 32.8; 66.0

ولایت ارزگان
تصویری از ولایت ارزگان
اطلاعات کلی
نام رسمی : ولایت ارزگان
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
مردم
جمعیت ۳۱۴٬۰۰۰ (۲۰۰۶)[۱]
زبان‌های گفتاری: پشتو و فارسی
جغرافیای طبیعی
مساحت: ۲۲٬۶۹۶ کیلومتر مربع


اُرزگان یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است. مرکز این ولایت شهر ترین کوت می‌باشد.

ارزگان ساحه وسیعی را در شمال شرق قندهار تشکیل می‌دهد.بیشتر جمعیت این ولایت را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند.هزاره‌ها نیز در نزدیک ولایت دایکندی حضور دارند.

تاریخچه ارزگان[ویرایش]

صاحب طبقات ناصری ارزگان را از شهرهای قدیم غور می‌داند. سنگ‌نبشته‌های متعددی در آن موجود است که بیانگر حضور کیش مهرپرستی در سدهٔ پنجم در آن وادی بوده‌است و به نظر می‌آید که نامگذاری آن هم مبتنی بر همین آیین بوده‌است.

کشف کتیبه‌هایی به خط یونانی در ارزگان که در حدود ۵۰۰ میلادی نوشته شده است از گذشتهٔ تاریخی منطقه خبر می‌دهد. ارزگان قبل از دورهٔ اسلامی مرکز زابلستان بوده و پادشاه مقتدری بنام زاول‌شاه بزرگ بر آن حکومت می‌کرده است. در دوره‌های اسلامی به ویژه در روزگار غزنویان نیز این منطقه دارای اهمیت و مورد توجه حاکمان بوده است. اقتدار و اهمیت ارزگان ادامه می‌یابد تا اینکه بعدها به صورت یک حکومت محلی مقتدر و مستقل اظهار وجود می‌کند و از زمان نادرشاه افشار تا دورهٔ عبدالرحمان یکی از ولایات مهم هزارستان به‌شمار می‌آمد. عبدالرحمان با حملاتی به مردم هزاره منطقه آسیب زیادی زد.[۲]

بعدها احزاب پشتون و هزاره در ارزگان وارد شدند و ادارهٔ منطقه را بدست گرفتند و تاسال ۱۳۶۷ خورشیدی ، روابط نسبتاً عادی بین آنان برقرار بود. در سال ۱۳۶۹ خورشیدی جنگی میان پشتون‌ها و هزاره‌ها در منطقه رخ داد که معروف به جنگ سال ۱۳۶۹ است. در سال ۱۳۷۳ گروه طالبان پس از پیشروی در دیگر مناطق افغانستان به آسانی مناطق پشتون‌نشین ارزگان را تصرف نموده و آنها را با خود همگام ساختند. آنگاه با احزاب هزاره وارد مذاکره شدند و به مرور زمان مناطق هزاره نشین را نیز به تصرف خود در آوردند اما پس از آن به سرکوب قوم هزاره پرداختند.[۳]

تقسیمات اداری[ویرایش]

ـ ولسوالی ترین‌کوت

ـ ولسوالی چوره

ـ ولسوالی خاص‌ارزگان

ـ ولسوالی شهید حساس

ـ ولسوالی دهراوود

ـ ولسوالی نیش

وُلُسوالی‌ها (شهرستان‌ها)ی ولایت اروزگان.

نواحی ارزگان[ویرایش]

  • اجیرستان:

در شرق ارزگان و ناحیهٔغربی بهسود واقع شده‌است که در کتب تاریخی به شکل حجیرستان و جیرستان هم آمده‌است. در قسمت شرقی آن تپهٔ است مشهور به شهر قرغان( به معنی قلعه و حصار).

  • دایکندی:

یکی از مناطق ولایت اُروزگان به نام دایکندی در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۰۴ به عنوان یک ولایت جداگانه تشکیل شد.

دای به معنی قبیله یا سرزمین و بزرگ و با مردم به کار می‌رفته‌است. چنانکه در نامهای ترکی مغولی به صورت پسوند و یا پیشوند در نام اشخاص استفاده می‌شده‌است. در لهجهٔ هزارگی دی معنای زیاد، بسته، یکجایی و خرمن را می‌رساند.

  • دایزنگی:
  • شهرستان:

از نظر تاریخی شهرستان جزء ناحیه وسیعی به نام غرجستان بوده که جزئی از سرزمین غور یا پاروپامیزاد بخش مرکزی خراسان یا افغانستان امروز که از شمال به باختر(باکتریا) از جنوب به زابل و سیستان و از باختر به هرات (ایریا) و از خاور به زابل و گندهارا محدود و متصل می‌شده است.

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.

  1. Afghanistan's Provinces– Uruzgan at USAID
  2. عظیمی، خانعلی: «بررسی تاریخی تحولات سیاسی و اجتماعی ارزگان از برآمدن امیر عبدالرحمان تا برافتادن طالبان» (پایان‌نامه) ۱۳۸۸.
  3. عظیمی، خانعلی: «بررسی تاریخی تحولات سیاسی و اجتماعی ارزگان از برآمدن امیر عبدالرحمان تا برافتادن طالبان» (پایان‌نامه) ۱۳۸۸.