ولسوالی سرخ پارسا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سرخ پارسا
محل سرخ پارسا در ولایت پروان
اطلاعات کلی
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
ولایت : [[ولایت پروان|پروان]]
مرکز : لولنج
سال ولسوالی شدن : در زمان امیر حبیب‌الله خان (۱۲۷۹-۱۲۹۷هـ. ش)
مردم
جمعیت حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر
رشد جمعیت : ۵٪ در سال (تخمین ۲۰۱۴)
تراکم جمعیت: ۲۸ (تخمین ۲۰۱۴)
نفر بر کیلومتر مربع
زبان‌های گفتاری: فارسی دری (بعضاٌ لهجه هزارگی)
جغرافیای طبیعی
مساحت: ۱۱۶۴ کیلومتر مربع
شهرها
لولنج، ترکمن، سرخ، پارسا، دوآب


وُلُسوالی سرخ پارسا یکی از ولسوالی‌های ولایت (استان) پروان افغانستان است. مرکز این ولسوالی دره‌ای سبزی است که به نام لولنج یاد می‌شود. این ولسوالی از چندین دره جداگانه تشکیل شده است که به نام‌های دره سرخ، دره پارسا، دره ترکمن و تنگی اژدهار، و دو آب یاد می‌شوند. در مورد عابدات و جاهای دیدنی این ولسوالی می‌توان گفت که در مرکز این ولسوالی در قلب لولنج یک زیارت بسیار بزرگی به نام "شاه دلیر" وجود دارد که سالانه زائران و سیاحان زیادی را از تمام هژده دره غوربند و ولسوالی‌های همجوار مثل شیخعلی، سیاگرد، چهارده، فندقستان، قیمچاق و فرنجل به این منطقه‌ای سرسبز جلب می‌کند. از جانب دیگر، یکی از بزرگتری فلعه‌های تاریخی به نام قلعه سید سرورخان یاد می‌شود و چندین قرن قدامت تاریخی دارد، در نزدیکی این زیارت وجود دارد که توجه بازدیدکنندگان این ولسوالی را همه ساله به خود جلب کرده است. دو دریای بسیار بزرگ که یکی از دره ترکمن میاید و دیگری از دره سرخ در مرکز این ولسوالی یعنی لولنج باهم یکجا شده و از میان لولنج عبور می‌کند. این دریا لولنج را به دو قسمت تقسیم کرده و در قسمت پایانی در منطقه‌ای دو آب با دریای دیگری که از دره شیخعلی میاید یکجا شده به سوی چهارده حرکت می‌کند.

ولسوالی سرخ پارسا ۱۱۶۴ کیلومتر مربع مساحت داشته و متشکل از چندین هزار قریه کوچک در چهار دره مختلف سرخ، پارسا و ترکمن و لولنج می‌باشد. قرار معلومات بیشتر ساحات ولسوالی مذکور کوهی ونیمه کوهی تپه‌ها و ۸ فیصد ساحات هموار و نیمه هموار می‌باشد. مردم این مناطق همه به زراعت بسیار ابتدایی مشغول اند. باغداری و مالداری هم به ابتدایی ترین شکل و بدون هر نوع ماشین آلات زراعتی انجام می‌شود. حاصلات این باغداری ولسوالی عبارتند از میوه‌های مانند انواع و گونه‌های مختلف سیب، زرد آلو، انگور، شفتالو، انار، بهی، توت، بادام، چارمغز، آلوبالو، آلوچه، آلوی دم روباه، خربزه، تربوز و همچنان سبزیجات و غله‌های از قبیل گندم، نخود، لوبیا، کچالو می‌باشد.

قرارمعلومات فراهم شده از دفتر احصائیه مرکزی سال ۲۰۰۳ ولسوالی سرخ پارسا دارای ۳۳۶۳۹۰ نفر نفوس (اناث ۴۹ فیصد و ذکور ۵۱ فیصد) بوده که متشکل ازاقوام سادات، هزاره و تاجک می‌باشند. حد اوسط عمر در این ولسوالی ۴۵ سال تخمین شده است.

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد مردم این مناطق به شکل گسترده به زراعت و محصولات زراعتی وابستگی دارد. زراعت، باغداری و مالداری درین مناطق رونق خوبی دارد اما کمتر دهقان‌های این مناطق قادر به صادرات محصولات شان به کابل و ولایات دیگر افغانستان می‌شوند چون بیشتر محصولات شان مصرف داخلی دارد. یکی از مشکلات عمده زراعت و باغداری درین مناطق امراض و آفات زراعتی منتلف است که هر سال میلون‌ها افغانی به مردم این مناطق آسیب می‌رساند. حشرات بسیار بزرگ به درخت‌ها حمله می‌کنند و درخت‌های پر از میوه را از بین می‌برند و مردم این مناطق در مقابل آن بسیار آسیب پذیر اند. هرچند که این آفات می‌تواند بسیار به خوبی جلوگیری شود اما هیچ ارزگانی دولتی درین مناطق کارش را به خوبی انجام نمی‌دهد. عدم موجودیت امکانات بسته بندی خوب برای میوه‌های این مناطق، انتقال آنرا به شهرهای دیگر تقریباً نا ممکن می‌سازد. این ولسوالی نیازمند کمک‌های عاجل در بخش آفات زراعتی، مالداری و باغداری هستند و باید کلینک‌های خوب درین ولسوالی برای مردم این ولسوالی ایجاد شود تا بتواند رشد اقتصادی چشمگیری را برای این مردم به ارمغان آورد.

امنیت[ویرایش]

• به تعداد یک حوزه پولیس، یک پوسته امنیتی در سطح ولسوالی موجود است. • به تعداد۴۵ نفر پولیس درسطح این ولسوالی در خدمت مردم قرار دارد. • عناصر ضد دولتی در سطح ولسوالی فعالیت ندارند. • درسطح ولسوالی کوکنار کشت نمی‌شود.

حکومتداری، حاکمیت قانون و حقوق بشر[ویرایش]

• در این ولسوالی به تعداد ۱۳ دوایر دولتی فعال بوده و در خدمت مردم قرار دارند. اما چون ظرفیت کارکنان آنها بسیار پایین است، و هیچ نوع نظارتی بر عمل کرد آنها وجود ندارد، این دوایر نمی‌تواند هیچ نوع خدماتی را برای مردم محل انجام دهند. این اداره‌ها فقط به نام وجود دارند و معاش می‌گیرند اما هیچ دستاوردی برای منطقه نداشته‌اند. متاسفانه درین ولسوالی هیچ نهادی وجود ندارد که مردم محل و یا دانش آموزان در مورد حقوق بشر صحبت کند و یا هم از حقوق بشر دفاع کند و یا بر روند رعایت حقوق شهروندان نظارت کند. بزرگترین ناقض چقوق بشر درین ولسوالی به گفته مردم محل همان نمایندگان و مقامات دولتی هستند که باید برای این مردم خدمات عرضه کنند. • پروسه اصلاحات اداری درسطح ولسوالی تطبیق گردیده است. • در ولسوالی سرخ پارسا به تعداد ۶ واقعه جنایی در طی سال گذشته ثبت گردیده است.

زیربناها و منابع طبیعی[ویرایش]

• به طول ۵۰ کیلومترسرک خامه و۸ کیلومتر سرک جغل اندازی شده درین ولسوالی موجود است. • در حدود ۶۰٪ از اهالی ولسولی سرخ پارسا به سرکهای دسترسی دارند که در تمام فصول سال به روی ترافیک باز می‌باشد. • در حدود ۳۰٪ ازاهالی این ولسوالی به انرژی برق شخصی دسترسی دارند.

تعلیم و تربیه (آموزش و پرورش) یا معارف[ویرایش]

متاسفانه کیفیت آموزش و پرورش درین ولسوالی بسیار پایین است و معلمین مسلکی درین ولسوالی وجود ندارد. معلمین و استادان درین ولسوالی هنوز از حقوق بشر خبری ندارند و با عقب افتاده ترین شیوه‌ها و با چوب و لت و کوب دانش آموزان می‌خواهند به آنها تدریس کنند. مدیران مکتب‌ها هرنوع امکانات کوچک و حتی کتابچه و قلم کمک شده به مکتب‌ها توسط ملل متحد را به خانه‌های شخصی شام می‌برند و به دانش آموزان نمی‌دهند. کتاب‌های درسی به دست دانش آموزان نمی‌رسد. معلمین مکاتب دانش کافی در مضامین خود ندارند و این همه مشکلات تعلیم و تربیه درین ولسوالی را به خطرهای جدی مواجه کرده است. شایسته سالاری در استخدام مد نظر گرفته نمی‌شود و تنها کسانی استخدام می‌شوند که کسی را در یک اداره می‌شناسند و یا با اصطلاح مردم محل "واسطه" دارند. امتحان‌ها به شکل نمایشی است و پروسه‌ای تدریس درین ولسوالی ارزش ایجاد نمی‌کند. سیستم نظام آموزشی درین ولسوالی به تجدید نظر و بازنگری نیاز دارد. • سطح سواد برای مردان درسطح ولسوالی ۷۵٪ و برای زنان ۲۰٪ تخمین شده است. • در سطح این ولسوالی ۱۵ باب مکتب ابتداییه، ۷ باب مکتب متوسطه و ۷ باب لیسه فعال می‌باشند. • به تعداد ۱۶ باب مکاتب درسطح ولسوالی دارای تعمیر و ۱۳ باب آنها فاقد تعمیر اند. • به تعداد ۳۱۸ نفر معلم ذکور و ۱۱ نفر معلم اناث در مکاتب این ولسوالی مصروف خدمت هستند. • در مجموع در سطح ولسوالی ۹۴۴۹ تن شاگردان ذکور ۳۰۰۰ شاگردان اناث مصروف تعلیم و تربیه هستند.

عدم موجودیت کتابخانه، لابراتوار و کورس‌های آموزشی تکنالوژی جدید مشکلات عمده تعلیم و تربیه[ویرایش]

درین ولسوالی با آن جمعیت بزرگ و با این تعداد زیاد مکتب‌ها و دانش آموزان، همه مردم این مناطق شکایت دارند از مقامات دولتی که برای آنها کمترین امکانات آموزشی را فراهم نکرده‌اند. آنها حتی برق ندارند که بتوانند یک کورس کمپیوتر ایجاد کنند. مردم این منطقه بسیار علاقمند مطالعه هستند و می‌خواهند برای هر مکتب یک کتابخانه و یک لابراتوار مجهز ساخته شود تا در کنار درس‌های نظری، به درس‌های عملی نیز بپردازند. تنها با یک کتابچه و قلم نمی‌توان همه چیز را آموخت. آموزش و پرورش نیاز به حد اقل امکانات دارد که درین ولسوالی هیچکدام امکاناتی وجود ندارد. مقامات دولتی باید به شکایت‌های مردم محل توجه کنند و به رفع نیازمندی‌های آنها بپردازند.

صحت[ویرایش]

داکتر صحی متخصص در هیچ امراضی درین ولسوالی وجود ندارد. اکثر کسانی که کورس‌های چندین ماهه را تعقیب کردند و یا قبلا ورترنر بودند با جعل اسناد در پاکستان خود را به نام داکتر معرفی کرده و با سرنوشت و صحت مردم بازی و تجارت می‌کنند. هیچ نوع سیستم نظارتی درین منطقه وجود ندارد که اسناد داکتران را بررسی کند و از آنها امتحان بگیرد، سپس به آنها اجازه کار بدهد. هیچ نوع سیستم صحی، هیچ نوع معیار صحی درین ولسوالی وجود ندارد. مردم محل داکتر فامیلی ندارند، سابقه مریضی اشخاص در هیچ مرجعی ثبت و راجستر نمی‌شود. از دوسیه صحی جهانی (گلوبل میدیکل فایل) کسی درین ولسوالی خبر ندارد. بیمه صحت وجود ندارد. داروخانه یا دواخانه درست و معیاری وجود ندارد که مردم به دواهای با کیفیت دسترسی داشته باشند. برای عادی ترین بیماری‌ها مردم مجبور می‌شوند به شهر کابل سفر کنند. با عادی ترین بیماری‌ها مردم جان خود را از دست می‌دهد. دواها و داروهایی که در دوکان‌های این ولسوالی فروخته می‌شوند ساخت پاکستان اند و هیچ کسی نیست که نظارت کند که آیا تاریخ آن دواها منقضی نشده باشد. نظارت بر عرضه خدمات صحی وجود ندارد. دسترسی به قابله خوب برای زنان باردار امکان ندارد. زایمان‌ها بیشتر به شکل سنتی یا در خانه انجام می‌شود و یا هم مجبور می‌شوند به کابل سفر کنند. برای هیچ نوزادی درین ولسوالی سند تولد از سوی کدام مرجع صحی یا شفاخانه صادر نمی‌شود و بیشتر مردم حتی تاریخ تولد خود را نمی دانند. • اوسط طول عمر دراین ولسوالی ۴۵ سال تخمین شده است. • سویه مرگ ومیر به صورت عموم ۱۰۰۰ / ۱۲۹ و میزان مرگ و میر کودکان ۱۹۱/۱۰۰۰ می‌باشد. • دراین ولسوالی التهاب جگر و امراض تنفسی شیوع بیشتر دارد. • در حدود ۸۷٪ از اهالی این ولسوالی به سهولتهای صحی دسترسی ندارند. • دراین ولسوالی به تعداد ۱۰ باب کلینک صحی، ۳ مرکز صحی اساسی و یک مرکز صحی جامع فعال می‌باشد. • به تعداد ۵ نفر داکتر،۴ نرس، ۴ قابله و درمجموع ۲۰ نفر کارمندان صحی در سطح ولسوالی ایفای وظیفه می‌کنند. • حد اوسط مسافه از قریه الی نزدیکترین مرکز صحی در ولسوالی ۴ کیلومتر تخمین شده است.

آب آشامیدنی بزرگترین مشکل این منطقه[ویرایش]

آب آشامیدنی یکی از بزرگترین مشکلات مردم این ولسوالی به حساب می‌آید. اکنون مردم این محل آب آشامیدنی خود را از دریا تهیه می‌کنند. چون این دریا از میان قریه‌های زیادی می‌گذرد، آب آن بسیار آلوده و اصلاً قابل آشامیدن نیست اما مردم مجبورند از این آب بنوشند هر چند که چندی قبل یک موسسه در بعضی مناطق چند حلقه چاه آب حفر کرده است اما تعداد این چاه‌ها کافی نیست. آشامیدن آب آلوده دریا طی سالیان متمادی درین ولسوالی برای اکثر مردم محل مشکلات صحی همچون التهاب جگر را به وجود آورده است. التهاب جگر را درین منطقه مردم محل به نام "زردی سیاه" می‌شناسند و نام اصلی آنرا که از نظر طبابت "هیپاتیت" است کمتر کسی می‌شناسد. این التهاب جگر در هر سه نوع آن هیپاتیت آ، هیپاتیت بی، و هیپاتیت سی در میان مردم این منطقه تائید شده است. کمتر کسی میداند که این نوع بیماری می‌تواند به زودی از یک شخص به شخص دیگر سرایت کند. مشکلات این ولسوالی در هر عرصه بسیار زیاد است و توجه جدی مقامات دولتی این کشور را می‌طلبد.

زراعت، دام پروری (مالداری)، باغداری و انکشاف دهات[ویرایش]

• به صورت کلی ۸۵٪ از عواید مردم از طریق زراعت تامین می‌شود. • به مساحت ۴۸۷۰ جریب زمین در سطح ولسوالی تحت زرع قرار دارد. • هر فامیل به مساحت ۲ جریب زمین در ملکیت شان دارند. • محصولات عمده زراعتی این ولسوالی را گندم، جو، بادام زردالو تشکیل می‌دهد. • پرورش حیوانات چون گاو، بزو گوسفند در سطح این ولسوالی عمومیت دارد. • به تعداد یک باب کوپراتیف‌های زراعتی در سطح ولسوالی فعال هستنند. کمبود آب برای آبیاری و نبود هر نوع مدیریت آبیاری در محل مشکل آفرین شده است. برای ایجاد بهترین سیستم‌های آبیاری مدرن امروزی به شکل قطره‌ای و ایجاد شبکه‌های آبیاری درین منطقه به بودجه و مدیریت سالم نیاز است. مردمان این مناطق در طی سالیان متمادی از هر نوع عرضه خدمات دولت محروم بوده‌اند و به هیچ نوع سهولت‌های زندگی امروزی دسترسی ندارند. بیشتر زمین‌های زراعتی این ولسوالی به آبیاری نیاز دارند و زمین‌های للمی (دیم) کمتر وجود دارد. سیستم‌ها و کانال‌های ابرسانی کنونی بسیار به شکل ابتدایی و حتی در بعض نقاط با کمک مردم محل همه ساله با شاخه‌های درختان کنار آب دریا سد یا بند ساخته می‌شود تا آب به کانال‌ها برود. وقتی کمی آب خیزی می‌شود، همه‌ای سدها و شاخه‌های درختان را با خود می‌برد و مردم محل باید دوباره بیایند و بند جدید اعمار کنند. بیشتر زمین‌های زراعتی این مناطق به شکل نیمه به دهقان‌ها اجاره داده می‌شود طوری که نصف حاصلات به صاحب زمین تعلق می‌گیرد و نصف دیگر به دهقان. سم پاشی (دوا پاشی) برای مبارزه با آفات زراعتی با خطرناکترین مواد کیمیاوی و حتی گاه گاهی با مواد زهری به نام (ملتین) انجام می‌شود که برای صحت انسان بسیار مضر است. شخم زدن توسط گاوها انجام می‌شود و نگهداری گاوها در طول سال برای یک بار شخم زدن برای صاحبان زمین بسیار گران تمام می‌شود و تمام حاصلات آنها تقریباٌ صرف مواد غذایی گاوهای به اصطلاح عامیانه "قولبه‌ای" می‌شود.

ورزش[ویرایش]

جوانان این ولسوالی بیشتر به ورزش‌های رزمی علاقمندی دارند چنانچه چندین کلب‌های روزشی در لولنج، ترکمن و دره سرخ به وجود آمده است که تکواندو، کانگفو و کیک بوکس را به جوانان تمرین می‌دهند. این کلب‌ها به شکل خودجوش با ابتکار جوانان منطقه به جود آمده‌اند که از کمترین امکانات برخوردارند. آنها حتی تعمیر درست برای ورزش ندارند و هر چند گاهی به یک تعمیری که اجاره می‌کنند نقل مکان می‌کنند و نبود امکانات گاگاهی در فصل‌ها زمستان باعث توقف کار ورزش آنها می‌شود. از جانبی دیگر ورزش فوتبال و والیبال در میان جوانان و دانش آموزان مکتب بسیار رونق خوب گرفته‌اند اما باز هم متاسفانه نبود امکانات ورزشی در فصل‌های بارانی باعث توقف کار آنها می‌شود چون بیشتر در میدان‌های باز تمرین می‌کنند. سالن‌های ورزشی سربسته برای فصل‌های زمستان یکی از بزرگترین نیازمندی‌های این مناطق خوانده می‌شود. بزکشی یک ورزش دیگریست که بیشتر در مراسم تجلیل از نوروز در دشت گزار با حضور تماشاچیان از تمام ولسوالی‌های همجوار و دره‌های مختلف غوربند انجام می‌شود.

Parvan districts.png


منبع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Surkhi Parsa District»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۴).