ولایت نورستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۱۵′ شمالی ۷۰°۴۵′ شرقی / ۳۵.۲۵° شمالی ۷۰.۷۵° شرقی / 35.25; 70.75

ولایت نورستان
تصویری از ولایت نورستان
اطلاعات کلی
نام رسمی : ولایت نورستان
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
سال ولایت شدن : 1382 هجری خورشیدی
مردم
جمعیت ۱۳۴٫۱۰۰ برآورد سال (۲۰۰۹)[۱]
زبان‌های گفتاری: زبان های خانواده نورستانی

زبان پشتو (زبان تعلیمی و اداری)

جغرافیای طبیعی
مساحت: 9267 کیلومتر مربع
اطلاعات شهری
وب‌گاه : www.nuristan.gov.af


نورستان یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است و در شرق این کشور قرار گرفته‌است. مرکز این ولایت شهر پارون [۲] است. نورستان را در قدیم کافرستان می‌نامیدند.

جغرافیا[ویرایش]

قسمت‌های شمالی نورستان از غرب به شرق شامل مناطق رمگل، دره پیج، وایگل و باشگل می‌شود. نورستان از شمار زیادی درهٔ دالان‌مانند و کم‌پهنا تشکیل شده که شیب همه این دره‌ها از شمال به جنوب است. دره پیچ یا نورستان مرکزی از نظر ارتباط با دیگر نقاط نورستان اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا توسط دره‌های فرعی با قسمت‌های باختری و خاوری نورستان ارتباط دارد.[۳] مناطق پردرخت نورستان تا ارتفاعات ۴۰۰۰ متری ادامه دارد و بالاتر از آن تنها درختزارهای بید و بته‌زارها دیده می‌شوند. این ولایت دارای هفت ولسوالی اند که بنام‌های نورگرام، دوآب، مندول، وایگل، واما، کامدیش و برگمتال دارد و مرکز آن پارون است.در تقسیمات اداری نورستان چندین دره مردم پشه یی چون ملیل و مشپه، وده وو، شاما، ژونیا، پیار و ننگراج جا داده شده است كه از لحاظ فرهنگی وتاریخی روابط بسیار نزدیكی با هم دارند.

نورستان مجموعا ۷۵ هزار هکتار علفچر و ۲۵۱۵٠٤ هکتار جنگل دارد که یک پنجم تمام جنگلات افغانستان را تشکیل می دهد که با درختان ارچه، جلغوزه، نشتر، بلوط، اوبخت، سیروب و درختان کوهی مثمری چون بادام، تاک، انجیر و زیتون کوهی پوشیده شده است. سه دریای بزرگ باشگل، وایگل (و پارون) و رمگل و دهها دریاچه کوچک دارد که تمام سال آب دارند. گوشه ای از نورستان نیست که آب زلال چشمه در آن جاری نباشد. آب و هوای معتدل و پاکیزه دارد.

زبان[ویرایش]

نوشتار اصلی: زبان نورستانی

در نورستان شش قبیله بنام های كته، كام، كلشه، پرسون، اشكون و گوَر در آن زندگی دارند و به پنج زبان مختلف یعنی ( کته ویری، واسیو ویری، کلشه الا، تریگامی و اشکونی) تكلم میكنند. طور کل زبان مادری 90% مردم نورستان، نورستانی است.[۴][۵] پشه‌ای نیز توسط 10% از مردم سخن گفته می‌شود.[۶] زبان پشتو زبان مکاتب، مدارس و اداری این ولایت بوده و به حیث زبان دوم به واسطه اکثریت مردم این ولایت افهام و تفهیم میگردد.[۷]

مردم[ویرایش]

نوشتار اصلی: مردم نورستانی

جمعیت این ولایت مشتمل بر ۱۳۴٫۱۰۰ نفر است [۸] که ۹۹.۳% از آنها نورستانی، ۰.۶٪ گجری و ۰.۱٪ تاجیک هستند.[۴][۵]پنج قبیله در نورستان که به گویش کاتی سخن می‌گویند به نام سیاه‌پوش معروفند و به افراد قبایل پرَسون‌گِلی، وَنگِلی، وامایس و اَشکون اصطلاحاً سفیدپوش گفته می‌شود.[۹]

مردم نورستانی از نظر جمجمه‌شناسی اغلب درازسرند و موهای پرپشت سیاه دارند. چشمان آبی نیز در منطقه زیاد دیده می‌شود.[۱۰]

تقسیمات[ویرایش]

نورستان در تقسیمات کشوری کنونی افغانستان به پنج بخش تقسیم می‌شود:

  • نورگرام (نورستان)
  • کامدیش
  • وایگل
  • مندول
  • برگ متال
  • واما[۱۱]
  • پارون
  • دوآب

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • Nuristan: Hidden Land of the Hindu Kush
  • نورستان، سرزمین رنج و مبارزه نوشته تیمور در وبگاه حزب همبستگی ملی افغانستان در 3 قسمت

http://www.hambastagi.org/new/farsi-received-articles/515-nuristan-land-of-combatants-and-freedom.html

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ولایت نورستان موجود است.

* ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.

  1. Central Statistics Office of Afghanistan. "Settled Population of country by Provinces and sex for ۲۰۰۶-۲۰۰۹ years". Retrieved 2009-11-30. 
  2. وبگاه وزارت احیاء و انکشاف دهات افغانستان، زبان: انگلیسی، بازیابی در ۵ سپتامبر ۲۰۰۹
  3. مطالب بخش جغرافیا بر پایهٔ: نورستانی، سمیع‌الله (تازه)، ریشه‌های تاریخی و فرهنگی نورستان، (کابل): وزارت اطلاعات و کلتور، ۱۳۶۷.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Nuristan Province on nps.edu
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Nuristan Tribal Map on nps.edu
  6. Nuristan provincial profile
  7. Nuristan provincial profile profile compiled by the National Area-Based Development Programme (NABDP) of the Ministry of Rural Rehabilitation and Development (MRRD)
  8. Provinces of Afghanistan on Statoids.
  9. Bosworth, C.E. "Kāfiristān." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, ۲۰۰۸. Brill Online. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. ۲۲ February ۲۰۰۸
  10. Bosworth, C.E. "Kāfiristān." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, ۲۰۰۸. Brill Online. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. ۲۲ February ۲۰۰۸
  11. اداره مرکزی احصائیه. سرشماری نفوس افغانستان