گویش کلیمیان کاشان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

گویش کلیمیان کاشان گویشی از زبان‌های ایران مرکزی است که توسط کلیمیان کاشان در مرکز ایران صحبت می‌شود. این گویش، گویش کهن مردم این شهر بوده‌است و امروزه میان نسل مسن‌تر مهاجران کلیمی در مناطقی چون اسرائیل و آمریکای شمالی زنده مانده‌است. با این حال، در روستاهای ناحیه کاشان گویشی مشابه توسط مسلمانان استفاده می‌شود که گویش کلیمیان شهر کاشان در مواردی همچون واژگان و صرف و نحو با گویش روستایی ناحیه کاشمان تفاوت دارد به شکلی که در این موارد تأثیرپذیری بیشتری از پارسی نشان می‌دهد و جز این، گویش کلیمیان کاشان شباهت بیشتری به گویش‌های کلیمیان شهرهای دیگر، به خصوص اصفهان، دارد.

واج‌شناسی[ویرایش]

واج‌های این گویش مشابی پارسی مدرن است.

شناسه[ویرایش]

مضارع اخباری اول شخص مفرد دوم شخص مفرد سوم شخص مفرد اول شخص جمع دوم شخص جمع سوم شخص جمع
شناسه ـُم /om/, ان /ɒn/ ـِه /e/ و /u/ یم /im/ ید /id/ ـِند /end/

ضمائر شخصی[ویرایش]

ضمائر شخصی منفصل[ویرایش]

  • مو(ن) /mu/ / /mu/
  • تو /tu/
  • اُوی /ovi/ / اِوی /evi/
  • هاما /hɒmɒ/
  • شوما /ʃumɒ/ / شِما /ʃemɒ/
  • ایاها /iɒhɒ/ / (او)یاها /jɒhɒ/ ,/ujɒhɒ/

ضمائر شخصی متصل[ویرایش]

مضارع اخباری اول شخص مفرد دوم شخص مفرد سوم شخص مفرد اول شخص جمع دوم شخص جمع سوم شخص جمع
شناسه م /m/ د /d/ ش /ʃ/ مون /mun/ دون /dun/ شون /ʃun/

نمونه واژه‌ها[ویرایش]

  • زون /zun/ («دان»، «بن مضاع فعلی به معنی دانستن»)
  • زوماد /zumɒd̪/ («داماد»)
  • اِسبِه /esbe/ («سگ»)
  • پور /puɾ/ («پسر»)
  • آویر /ɒviɾ/ («باردار»)
  • بِر /beɾ/ («در»، «درب»)
  • اَبی abē («باز، دوباره»، «دیگر»)
  • یِدا /jed̪ɒ/ («جدا»)
  • یا /jɒ/ («جا»)
  • وایوز /vɒ-juz/ («بن مضارع فعلی به معنی جستجو کردن، جستن»)
  • جَن /dʒæn/ («زن»)
  • جَنده /dʒænd̪e/ («زنده»)
  • روج /rudʒ/ («روز»)
  • سوج /sudʒ/ («سوز»، «بن مضارع فعلی به معنی سوختن»)
  • پِج /pedʒ/ («پز»، «بن مضارع فعلی به معنی پختن»)
  • واج /vɒdʒ/ («گو»، «بن مضارع فعلی به معنی گفتن»)
  • واجار /vɒdʒɒɾ/ («بازار»)

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]