پرش به محتوا

سبزینه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کلروفیل)
استخراج سبزینه از علف
این تصویر نتیجهٔ کروماتوگرافی کاغذی سوزنی‌های سرخدار (Taxus baccata) را نشان می‌دهد. نوارهای قابل مشاهدهٔ اصلی، سبزینه ای و بی هستند. به‌عنوان حلال از محلول ۱۰ درصد استون در بنزین استفاده شد.

سبزینه یا کلروفیل (به انگلیسی: Chlorophyll) سبزینه همان رنگدانهٔ سبزی است که در برگ‌ها و دیگر بخش‌های سبز گیاهان دیده می‌شود. این ماده نقش اصلی را در فرایند فتوسنتز دارد، یعنی همان تبدیل نور خورشید به انرژی شیمیایی. سبزینه نور آبی و قرمز طیف خورشید را جذب می‌کند و نور سبز را بازمی‌تاباند، به همین دلیل ما گیاهان را سبز می‌بینیم.[۱]

یک نکتهٔ جالب این است که سبزینه از نظر ساختار شیمیایی شباهت زیادی به مولکول هموگلوبین در خون انسان دارد. تنها تفاوت بزرگ این است که در مرکز سبزینه یک اتم منیزیم قرار دارد، در حالی که در هموگلوبین یک اتم آهن وجود دارد.[۲]

سبزینه تنها یک نوع نیست، بلکه چند گونهٔ مختلف دارد، مثل سبزینه ای و سبزینه بی که در گیاهان سبز دیده می‌شوند و سبزینه‌های دیگر که در جلبک‌ها و باکتری‌های فتوسنتزکننده وجود دارند. هر نوع از این سبزینه‌ها طول موج‌های متفاوتی از نور را جذب می‌کنند و همین تنوع به موجودات کمک می‌کند تا در شرایط نوری گوناگون بتوانند انرژی لازم خود را تأمین کنند.[۳]

همچنین سبزینه با افزایش سن برگ‌ها کاهش پیدا می‌کند و همین باعث زرد شدن برگ‌ها در پاییز می‌شود. در واقع، وقتی سبزینه تجزیه می‌شود، رنگدانه‌های دیگری مثل کاروتنوئیدها نمایان می‌شوند که رنگ زرد و نارنجی برگ‌ها را به وجود می‌آورند.[۴]

سبزینه در بیشتر گیاهان، خزه‌ها و سیانوباکترها و نورپروردها که کلروپلاست ندارند یافت می‌شود.[۵] سبزینه بخش بزرگ نور آبی و قرمز را جذب، و نور سبز و زرد را از بین طیف‌های الکترومغناطیسی بازتاب می‌کند. رنگ سبز گیاهان به دلیل بازتاب نور سبز از سبزینه‌هاست.[۶] عملیات فتوسنتز باعث سبز ماندن گیاهان می‌شود.

گیاهان، برای ساخت غذا به سبزینه نیاز دارند و با کمک آن واکنش می‌دهند. سبزینه ماده‌ای شیمیایی است که تقریباً در برگ و ساقه تمام گیاهان وجود دارد. وظیفهٔ سبزینه، فتوسنتز است، به این معنی که کربن دی‌اکسید موجود در هوا را با آب مکش شده توسط ریشه گیاه از زمین را در حضور نور ترکیب می‌کند و قند و اکسیژن می‌سازد یا به‌طور ساده گیاه را توانا می‌سازد که از نور خورشید انرژی کسب کند.

نگارخانه

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. Raven, Peter H. (2005). Biology of Plants (7th ed.). W.H. Freeman and Company. ISBN 978-0-7167-1007-3.
  2. Campbell, Neil A. (2008). Biology (8th ed.). Pearson Benjamin Cummings. ISBN 978-0-321-54325-7.
  3. Blankenship, Robert E. (2002). "Molecular Mechanisms of Photosynthesis". Blackwell Science. ISBN 978-0-632-04321-5. {{cite journal}}: Check |isbn= value: checksum (help)
  4. Matile, Philippe (1996). "Chlorophyll degradation". Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology. 47: 25–45. doi:10.1146/annurev.arplant.47.1.25.
  5. May, Paul. "Chlorophyll". University of Bristol.
  6. Muneer S, Kim EJ, Park JS, Lee JH (March 2014). "Influence of green, red and blue light emitting diodes on multiprotein complex proteins and photosynthetic activity under different light intensities in lettuce leaves (Lactuca sativa L.)". International Journal of Molecular Sciences. 15 (3): 4657–70. doi:10.3390/ijms15034657. PMC 3975419. PMID 24642884.