نظریه نظام جهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نقشه کشورهای جهان بر اساس وضعیت تجارت آنها در اواخر سده بیستم. کشورهای هسته (آبی)،نیمه‌حاشیه‌ای (بنفش) و کشورهای حاشیه‌ای (قرمز).

نظریه نظام‌های جهانی یک دیدگاه چندرشته‌ای و کلان درباره تاریخ جهان و دگرگونی اجتماعی است که به نظام جهانی (و نه دولت-ملت) بعنوان واحد اصلی ارزیابی اجتماعی تاکید می‌کند.

"نظام جهانی" به تقسیم نیروی کار بین‌منطقه‌ای و فراملی تاکید دارد که بر این اساس جهان به سه منطقه هسته،نیمه‌حاشیه‌ای و حاشیه‌ای تقسیم می‌شود. تولید در کشورهای هسته با مهارت بالا و با استفاده از سرمایه انجام می‌شود اما در بقیه کشورهای دنیا بیشتر با مهارت کم و با استفاده از نیروی کار انجام می‌شود و بیشتر به استخراج مواد خام محدود می‌شود. این حالت باعث تسلط کشورهای هسته بر دیگر کشورها می‌شود. با اینحال گسترش ارتباطات و حمل و نقل باعث پویایی این حالت شده و در طول زمان ممکن است موقعیت کشورها عوض شود. در هر زمان کشوری هست که فرادست جهانی (هژمون جهانی) شود. در قرون گذشته هلند چنین موقعیتی داشت اما پس از مدتی این موقعیت خود را به بریتانیا داد و سپس در سال‌های گذشته ایالات متحده این موقعیت را تصاحب کرد.

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «World-systems theory». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳ آبان ۱۳۹۳.