محاصره برلین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عده‌ای از مردم برلین در حال مشاهده یک هواپیمای کمک‌رسانی.

محاصره شهر برلین یک بحران بین‌المللی در سالهای ۱۹۴۸–۱۹۴۹ بود که توسط اتحاد جماهیر شوروی به منظور اجبار متحدان غربی فاتح جنگ جهانی دوم شامل ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و فرانسه به واگذار کردن اختیارات و قلمرو خود در برلین غربی به وقوع پیوست.

در اوج جنگ سرد، برای آلمان غربی و با هدف راه اندازی اقتصاد این کشور که بر اثر جنگ نابود شده بود یک اصلاحات پولی اعلام شد که با توافق متحدان غربی فاتح جنگ، برلین غربی را هم شامل می‌شد، اما این اقدام با مخالفت شدید دولت شوروی سابق که فاتح اصلی برلین بود و حاکمیت بخش شرقی (آلمان شرقی سابق) که در آن هنگام منطقه تحت اشغال شوروی نامیده می‌شد روبرو شد.

حصر برلین[ویرایش]

در برابر اعلام یک جانبه اصلاح پولی در آلمان، شوروی با محاصره اقتصادی برلین غربی و مسدود کردن راه‌ها و مسیرهای قطار و سیستم آبرسانی واکنش نشان داد. هر نوع رفت‌وآمد به برلین غربی از راه زمین فقط از داخل منطقه تصرف شده توسط شوروی و اجازه حاکمان وقت آلمان شرقی امکان‌پذیر بود و از راه هوائی بجز هواپیماهای متفقین غربی آمریکا، بریتانیا و فرانسه آنهم تحت مقررات و تقسیم بندیهای بعد از جنگ امکان‌پذیر نبود. اما دو روز بعد از محاصره برلین، آمریکا و متحدان غربی بویژه بریتانیا با وجود خطر بروز یک جنگ جهانی تازه محاصره را شکستند و مستقیماً از پایگاه‌های هوایی آمریکا در نزدیکی فرانکفورت، شروع به حمل آذوقه و سایر کالای مورد نیاز مردم نمودند و این وضعیت تا یازده ماه ادامه یافت تا سرانجام بر اساس فشارهای وارده و تحریم هرگونه کالاهای صادراتی از کشورهای بلوک شرق توسط متحدین غربی، شوروی در ۱۲ مه ۱۹۴۹ پایان محاصره را اعلام نمود. کمک رسانی هوایی از برلین تا سپتامبر آن سال ادامه داشت و در این مدت ۲٬۳۲۳٬۷۳۸ تن آذوقه، سوخت، ماشین آلات و سایر مایحتاج به برلین غربی رسانده شد. در جریان این محاصره و مقاومت متحدان غربی در کمک رسانی، شهر برلین به نوعی نماد مقاومت دربرابر پیشروی و اعمال نفوذ بیشتر شوروی در اروپا شناخته شد.

پیامد[ویرایش]

در ۱۹۴۹ آمریکا، بریتانیا و فرانسه با ترکیب سرزمین‌های اشغالی‌شان در آلمان کشور آلمان غربی (جمهوری فدرال آلمان) را تأسیس کردند. شوروی در پاسخ کشور آلمان شرقی (جمهوری دمکراتیک آلمان) را تأسیس نمود. با شکست حصر برلین و تشکیل دو کشور آلمان غربی و آلمان شرقی تقسیم اروپا به اتمام رسید و صحنه زورآزمایی جنگ سرد به مناطق دیگر جهان انتقال یافت.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. نقیب‌زاده، احمد، تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل، نشر قومس، ۱۳۸۸: تهران، ص 258.