عبدالله بن عبدالعزیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود
خادم الحرمین الشریفین
Abdullah of Saudi Arabia.jpg
ششمین پادشاه عربستان سعودی
حکومت ۱ اوت ۲۰۰۵ – ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵
پیشین فهد
جانشین سلمان
ولیعهد عربستان سعودی
دوره ۱۹۸۲ - ۱ اوت ۲۰۰۵
پادشاه فهد
فرمانده نیروهای مسلح
سلطنت
پادشاه سعود
فیصل
خالد
فهد
عبدالله
همسر ۴ همسر[۱]
دودمان ۷ پسر و ۱۵ دختر[۲]
نام کامل
عبدالله بن عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود
خاندان آل سعود
پدر عبدالعزیز[۳]
مادر فهده بنت العاصی بن شریم[۳]
زادروز ۱۰ مرداد ۱۳۰۳ خورشیدی
ریاض
مرگ ۳ بهمن ۱۳۹۳ شمسی
ریاض
دین و مذهب اسلام - سنی

عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود ‏(۱ اوت ۱۹۲۴ – ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۵) خادم الحرمین الشریفین، ششمین پادشاه عربستان سعودی و دوازدهمین فرزندِ عبدالعزیز آل سعود، بنیانگذار عربستان جدید بود.

عبدالله بن عبدالعزیز ششمین پادشاه آل سعود است. او با پادشاه پس از خود (پادشاه کنونی سلمان بن عبدالعزیز) و ۴ پادشاه پیش از خود برادر می‌باشد.[۴]

ملک عبدالله پس از مرگ برادرش فهد بن عبدالعزیز، و از تاریخ اول اوت ۲۰۰۵ تا هنگام مرگ به‌مدت بیش از ۹ سال پادشاه عربستان بود. پس از وی، برادر ناتنی‌اش سلمان بن عبدالعزیز به پادشاهی عربستان رسید. طبق گزارش فوربز، در سال ۲۰۱۳ وی هشتمین فرد قدرتمند جهان بوده است.[۵]

عبدالله مانند فهد، یکی از فرزندان عبدالعزیز آل سعود، بنیان‌گذار عربستان بود. وی در بزرگسالی خود پست‌های سیاسی مهمی را برعهده داشته است. در سال ۱۹۶۱ وی اولین پست دولتی خود، شهرداری مکه، را دریافت کرد.[۶] در سال ۱۹۶۲، وی به فرماندهی گارد ملی عربستان منصوب شد و تا زمانی که به پادشاهی رسید، هنوز عهده‌دار این پُست بود. همچنین، در سال ۱۹۸۲، وقتی فهد به سلطنت رسید، وی به‌عنوان قائم مقام وزیر دفاع و ولیعهد عربستان منصوب شد. پس از اینکه سلطان فهد در سال ۱۹۹۵ دچار سکتهٔ مغزی شد، وی بطور غیررسمی پادشاه شد و ۱۰ سال بعد رسماً به پادشاهی رسید.

عبدالله در زمان سلطنتش، روابط نزدیکی با ایالات متحده و بریتانیا داشت و میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از آن‌ها خریداری نمود.[۷] وی همچنین به زنان اجازهٔ رای دهی و شرکت در بازی‌های المپیک داد.[۸]علاوه‌براین وی وضع موجود کشورش را در جریان اعتراضات سال۲۰۱۱ که متاثر از بهار عربی بود، حفظ کرد.[۹] در نوامبر ۲۰۱۳، یک گزارش از بی‌بی‌سی ادعا می‌کرد که عربستان ممکن است در آینده سلاح‌های اتمی را از پاکستان، که روابط دیرینه‌ای با عربستان داشت، بگیرد.[۱۰]

پادشاه در زمان مرگ دو ویلعهدش زنده بود. در پی مرگ سلطان بن عبدالعزیز، وزیر داخلهٔ محافظه کار نایف بن عبدالعزیز آل سعود بعنوان ولیعهد انتخاب شد ولی نایف در ژوئن ۲۰۱۲ فوت شد. وی پس از آن سلمان بن عبدالعزیز آل سعود ۷۶ ساله که وزیر دفاع وقت بود را به‌عنوان ولیعهدش انتخاب کرد. طبق یک گزارش که در سال ۲۰۰۱ منتشر شد، عبدالله "چهار همسر، هفت پسر و ۱۵ دختر" داشت. پادشاه حدود ۱۸میلیارد دلار آمریکا ثروت شخصی داشت که جایگاه سوم ثروتمندترین رهبران سیاسی دنیا از آن خود می‌کند.[۱۱]

وی در بامداد روز جمعه ۳ بهمن ۱۳۹۳ شمسی در حالی که ۹۰ سال سن داشت و پس از ۳ هفته بستری شدن در بیمارستان بر اثر ذات الریه، درگذشت. جنازه او همان روز در قبرستان العود ریاض دفن شد . [۱۲]

سال‌های ابتدایی زندگی

وی در اول آگوست ۱۹۲۴ (۱۰ مرداد ۱۳۰۳) متولد شد.[۱۳][۱۴][۱۵] او دهمین فرزند سلطان عبدالعزیز بود.[۱۶]مادرش، فهده بنت العاصی بن شریم، از آل رشید، رقیب دیرینهٔ آل سعود، بود.[۱۷][۱۸] مادرش از قبیلهٔ قدرتمند شمّر و فرزند رئیس سابق قبیله، عاصی شریم، بود.[۱۹] وی وقتی عبدالله شش ساله بود فوت کرد.[۲۰] عبدالله شش خواهر تنی کوچک‌تر از خود داشت.[۲۰] مضاوی الرشید استدلال می‌کند که اقوام مادری و همچنین تجربهٔ اختلالات گفتاری زودرس وی مانع از رشد وضعیتی وی همراه با دیگر فرزندان سلطان عبدالعزیز شدند.[۲۱]

فرماندهی گارد ملی

در سال ۱۹۶۳، وی به فرماندهی گارد ملی عربستان سعودی (SANG) منصوب شد. این پُست به وی اجازه داد جایگاهش را در خاندان آل سعود تثبیت کند. گارد ملی عربستان، که بر پایهٔ اِخوان (Ikhwan) بود، تحت فرماندهی وی به یک نیروی نظامی مدرن تبدیل شد.[۲۱]

معاون‌دومی نخست وزیر

عبدالله از سال ۱۹۷۵ معاون دوم نخست‌وزیر بوده‌است؛ پُستی که در عربستان به ولیعهد بعدی تعلق می‌گیرد. از سال ۱۹۸۲ میلادی ولیعهد عربستان شد. البته وی از سال ۱۹۹۵ و پس از بیماری و زمین‌گیر شدن ملک فهد، عملاً تمامی اختیارات یک پادشاه را در دست گرفت. وی همچنین ریاست هیأت وزیران و فرماندهی گارد ملی عربستان سعودی را نیز عهده‌دار بود.

پادشاهی عربستان

جانشینی

عبدالله بن عبدالعزیز در جوانی

عبدالله، درحالی‌که ۹۰ سال سال داشت و برادر ناتنی و ولیعهد او شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز، که هشتادساله بود، زودتر از او درگذشت. کسی که بعد از شاهزاده سلطان توانست به ولیعهدی برسد، شاهزاده نایف بن عبدالعزیز بود که دو سال از شاهزاده سلطان جوان‌تر بود. اما شاهزاده نایف، دومین ولیعهد عبدالله نیز در شانزدهم ژوئن ۲۰۱۲ میلادی درگذشت. پس از مرگ نایف، برادرش، سلمان بن عبدالعزیز به‌عنوان ولیعهد پادشاهی سعودی انتخاب شد.

طبق وصیت ملک عبدالعزیز، برادر بزرگ‌تر ولیعهد خواهد بود و درصورت استنکاف، نوبت به برادر بزرگ‌تر بعدی می‌رسد. این شیوهٔ گزینشِ سنتی در زمان ملک عبدالله پس از مرگ سلطان بن عبدالعزیز، برادر و اولین ولیعهد وی با ایجاد «هیأت بیعت» به‌هم خورد و عبدالله براساس رایزنی شورایی نایف بن عبدالعزیز و پس از مرگِ نایف، سلمان بن عبدالعزیز را حتی بدون رایزنی به ولیعهدی برگزید.[نیازمند منبع]

روابط با ایران

نوشتار(های) وابسته: روابط ایران و عربستان سعودی

ملک عبدالله خواستار حملهٔ نظامیِ ایالات متحده امریکا به ایران و متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران بوده است. او در آوریل ۲۰۰۸ به ریان کروکر سفیر ایالات متحده در عراق و ژنرال دیوید پترائوس گفته بود «سر افعی را قطع کنید». سفیر عربستان در واشنگتن، عادل الجبیر، از توصیه‌های مکرّرِ ملک عبدالله به امریکا دربارهٔ حملهٔ نظامی به ایران و متوقف کردن برنامه هسته‌ای این کشور یاد کرده است.[۲۲][۲۳] پس از انتخاب حسن روحانی به‌عنوان رئیس دولت یازدهم ایران، عبدالله بن عبدالعزیز در پیامی به وی، پیروزی وی را تبریک گفت.[۲۴]

اقصاد نفت

درآمدهای نفتی عربستان در دوره ملک عبدالله باعث شد تا وی از موج بهار عربی در امان بماند.

حمایت‌های مالی از دانشجویان سعودی در خارج از کشور، از بزرگ‌ترین اقدامات عربستان سعودی در دوره ملک عبدالله بود. تاسیس شهرک‌های صنعتی برای تبدیل آنها به مراکزی که عدم‌وابستگی به پول نفت را امکانپذیر می‌کنند و ساخت دانشگاه‌هایی در این شهرک‌ها برای توسعه تحقیقات از دیگر اقدامات در این دوره بود.[۲۵]

بیماری

او از بیماری‌های متعددی رنج می‌بُرد و وخامت حال وی در دیدار ۲۸ مارس ۲۰۱۴ با باراک اوباما کاملاً مشهود بود؛ طی آن دیدار که در ویلای شخصی پادشاه واقع در خریم شمال شرق ریاض صورت گرفت وی با لولهٔ اکسیژن و متصل به دستگاه تنفسی مشاهده شد. بیماری پادشاه، سرطان ریه تشخیص داده شده بود. مؤسسه تحقیقاتی امور خلیج فارس واقع در واشنگتن اوایل بهار ۲۰۱۴ در بیانیه‌ای ضمن ارائهٔ مطالب فوق، اعلام کرده بود بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع عربستانی، پادشاه، یک فرد سیگاری قهار است و زمان مرگ وی را پایان سال ۲۰۱۴ پیش‌بینی کرده بود.[۲۶][۲۷]

واکنش‌ها به مرگ وی

ملک عبدالله در بامداد روز جمعه ۳ بهمن ۱۳۹۳ خورشیدی در ریاض درگذشت .

  • محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، سه روز عزای عمومی در سرزمین‌های فلسطینی اعلام کرد.[۲۸]
  • ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن نیز به‌مناسبت مرگ عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود پادشاه عربستان، در اردن «چهل روز عزای عمومی» اعلام کرد.[۲۹]
  • رئیس‌جمهوری مصر و پادشاه اردن، عبدالفتاح سیسی و ملک عبدالله، سفر خود به نشست جهانی اقتصاد در داووس را برای شرکت در مراسم خاکسپاری پادشاه عربستان سعودی نیمه‌کاره گذاشتند.
  • باراک اوباما، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، ساعتی پس از اعلام خبر درگذشت ملک عبدالله، او را رهبری رک توصیف کرد که در مورد باورهای خود شجاعت داشت.
  • جرج بوش، رئیس‌جمهوری پیشین ایالات متحده، نیز پادشاه درگذشته عربستان را «دوست و شریکی عزیز» خطاب کرده است.
  • دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا، دیگر هم‌پیمان نزدیک غرب به ریاض، گفته از شنیدن این خبر «شدیداً اندوهگین» شده است.
  • نارندرا مودی، رئیس‌جمهوری هند، در صفحه توئیتر خود، ملک عبدالله را «صدایی مهم» توصیف کرده است که بر کشور خود تاثیری عمیق گذاشته است.
  • حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، طی پیامی، درگذشت وی را تسلیت گفت.[۳۰]
  • اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران نیز در پیامی خطاب به ملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، جانشین ایشان، درگذشت ملک عبدالله را تسلیت گفت و از خدا رحمت واسعه و برای خانواده و خاندان آل سعود صبر و اجر مسئلت کرد.[۳۱] [۳۲]
  • استیون هارپر، نخست‌وزیر کانادا، نیز او را «مدافع قوی صلح» نامیده‌است.[۳۳]

منابع

  1. Rediff.com
  2. Rediff.com
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ King Abdullah: A Who2 Profile
  4. Saudi royal family schema-root.org
  5. "سایت فوربز". 
  6. "Who's who: Senior Saudis". 
  7. "US confirms $60bn Saudi arms deal". 
  8. "Saudi Arabia profile". 
  9. "Saudi Arabia: Fundamental change?". 
  10. "Saudi nuclear weapons 'on order' from Pakistan". 
  11. ""The world's richest royals"". 
  12. "Saudi Arabia's King Abdullah dies". BBC News Middle East. Retrieved 23 January 2015. 
  13. "King Abdullah bin Abdulaziz". 
  14. "King of the Kingdom of Saudi Arabia". 
  15. "Kingdom Kings". 
  16. ""Power and generational transition in Saudi Arabia"". 
  17. A Brief History of Saudi Arabia by James Wynbrandt, Fawaz A. Gerges
  18. "Saudi Arabia: A Modern Reader". 
  19. ""Saudi Arabia without King Abdullah"". 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ Christopher Dickey (30 March 2009). "The Monarch who Declared His own Revolution". Newsweek 153 (13): 40. Retrieved 30 August 2013.   – via {{{از}}} (نیازمند عضویت)
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ Al Rasheed, Madawi (2009). "Modernizing authoritarian rule in Saudi Arabia". Contemporary Arab Affairs 2 (4): 587–601. doi:10.1080/17550910903244976. 
  22. Wikipedia contributors, "Abdullah of Saudi Arabia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdullah_of_Saudi_Arabia&oldid=525255285 (accessed December 3, 2012).
  23. «Saudi king urged US to attack Iran: leaked documents». ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۲. 
  24. العاهل السعودی یهنئ روحانی بفوزه فی انتخابات الرئاسة العربیه
  25. پول نفت عربستان سعودی در دوره ملک عبدالله چه شد؟ بی بی سی فارسی، ۳ بهمن ۱۳۹۳
  26. http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/1930847/ملک+عبدالله+قصد+کناره+گیری+از+قدرت+را+ندارد.html
  27. http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/1931689/پزشکان+پادشاه+عربستان+را+جواب+کردند.html
  28. «محمود عباس بدنبال مرگ ملک عبدالله سه روز عزای عمومی اعلام کرد». وبسایت باشگاه خبرنگاران. 
  29. «در واکنش به درگذشت ملک عبدالله: اردن و بحرین چهل روز عزای عمومی اعلام کردند». وبسایت نامه نیوز. 
  30. «تسلیت روحانی به ملت و دولت عربستان». وبسایت جهان نیوز. 
  31. «هاشمی رفسنجانی درگذشت ملک عبدالله را تسلیت گفت/ آرزوی توفیق برای پادشاه جدید عربستان». فارس. 
  32. الگو:پایگاه اطلاع رسانی هاشمی رفسنجانی
  33. «واکنش‌های بین‌المللی به درگذشت پادشاه عربستان سعودی». وبسایت رادیو فردا. 
سلف:
فهد بن عبدالعزیز
نخست وزیر عربستان سعودی

۱ اوت ۲۰۰۵ - ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵

جانشین:
سلمان بن عبدالعزیز