شیخ عیسی قاسم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیخ عیسی قاسم
عیسی احمد قاسم بَحرانی
Personal picture for Sheikh Isa Qassim.jpg
زادروز ۱ ژانویه ۱۹۳۷ (۸۰ سال)
۱۱ دی ۱۳۱۵

دراز، شاهنشاهی ایران
ملیت بحرینی
تحصیلات منامه، نجف، قم
نقش‌های برجسته شرکت مهم در تدوین قانون اساسی بحرین
نمایندهٔ مجلس بحرین
از بنیانگذاران جمعیت بیداری اسلامی
تأثیرگذاران شیخ علوی غریفی
سید محمدباقر صدر
سید کاظم حائری
محمد فاضل لنکرانی
سید محمود هاشمی
جنبش جمعیت وفاق ملی اسلامی
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده‌امامی
منصب رهبر شیعیان بحرین
امام جمعه مسجد امام صادق دراز
وبگاه
البیان

عیسی احمد قاسم بَحرانی (زادهٔ ۱۹۳۷ میلادی) نام‌ور به شیخ عیسی قاسم عالم برجستهٔ شیعه و رهبر شیعیان بحرین و رهبر معنوی خیزش بحرین (۲۰۱۱-۲۰۱۲) است.[نیازمند منبع] دادگاه بحرین در ۲۱ مه ۲۰۱۷ وی را به یک سال حبس و مصادره اموال محکوم کرد.[نیازمند منبع]

نیروهای بحرینی، در ۲۳ مه ۲۰۱۷ با ورود به خانه وی، او را بازداشت کردند، ۲ نفر از هوادارانش را کشتند و ۱۰۰ نفر را زخمی کردند.[نیازمند منبع]

زندگی‌نامه[ویرایش]

شیخ عیسی قاسم در روستای دراز نزدیکی منامه پایتخت کنونی بحرین زاده شد. او از خانواده سرشناسی نبود و پدرش ماهی‌گیری ساده بود. وی در دوران دبستان نمره‌های درخشانی داشت برای همین برای ادامهٔ درس دراز را ترک کرد. او دبیرستان را در منامه گذراند.

تحصیلات دینی[ویرایش]

همزمان با تحصیل متوسطه در منامه شب‌ها برای تحصیل دین به درس «شیخ عبدالحسین حلی» در «نعیم» می‌رفت؛ و سال ۱۹۶۲ میلادی (۱۳۴۰-۴۱) به نجف رفت و نزد کسانی چون سید محمدباقر صدر تحصیل کرد. چهار سال دیگر از نجف به بحرین بازگشت و در خمیس در مدرسه‌ای راهنمایی به آموزش پرداخت. پس از دو سال به نجف بازرفت و با کسانی مانند «عبدالله غریفی»، «عباس ریس»، «عبدالله مدنی»، «عبدالامیر جمری» آشنا شد.

در اواخر دههٔ ۶۰، برای ادامهٔ درس به ایران رفت. در قم نزد استادانی مانند سید محمود هاشمی و سید کاظم حائری و آیت‌الله فاضل لنکرانی درس آموخت. تا ۸ اسفند ۱۳۷۹ در ایران بود و پس از او به بحرین بازآمد.

فعالیت‌های سیاسی[ویرایش]

نمایندگی مجلس[ویرایش]

در سال ۱۳۵۰ (۱۹۷۱ میلادی) هنگامی که کشور بحرین از شاهنشاهی ایران و انگلستان رسماً جدا شد و به استقلال رسید، شیخ با اصرار عالمان از نجف به کشور نوتاسیس بحرین بازگشت. وی در تدوین قانون اساسی بحرین نقش داشت.

با اصرار مردم در سال ۱۹۷۳ میلادی نامزد مجلس مؤسسان مشروطهٔ بحرین شد و با بالاترین رای به مجلس راه یافت. وی رئیس هیئت دینی مجلس شد و در کنار جریان اسلامگرا، نقش مهمی در تدوین بندهای اسلامی قانون اساسی داشت.

همان سال ۱۳۵۰ با رای مردم عضو مجلس ملی بحرین شد و تا انحلال مجلس در آن‌جا ماند.

اقدامات تأسیسی[ویرایش]

شیخ عیسی از بنیانگذاران «جمعیت بیداری اسلامی» در سال ۱۳۵۰ بحرین بود.

از دیگر کارهای او تأسیس «جمعیت اسلامی روشنگری» در آغاز ورودش به بحرین در سال ۵۰ بود.

دیگر کار او تأسیس «مجلس دانشی اسلامی» در ابتدای بازگشتش بود. در دور نخست رئیس مجلس و پس از رفتن به دفتر بررسی مراجعه‌های مذهبی این مجلس، ریاست را به «سید مجید مشعل» واگذاشت. پس از بازگشت از ایران در سال ۱۳۷۹ نیز دوباره رئیس مجلس شد.

اتهام[ویرایش]

در سال ۱۳۷۴ (۱۹۹۶ میلادی) دولت بحرین او را متهم به نقش داشتن در کودتا و همکاری با حزب‌الله بحرین محکوم کرد. با توجه به جاافتادگی او در میان بحرینیان و اعتقادش به ولایت فقیه، برخی این اتهام را توطئهٔ آل‌خلیفه می‌دانند.

امامت جمعه[ویرایش]

نماز جمعه به پیش‌نمازی شیخ عیسی قاسم در دراز بحرین، ۵ فروردین ۱۳۹۰

پس از بازگشت به بحرین در سال ۱۳۷۹، خطیب جمعهٔ مسجد امام صادق دراز زادگاهش شد.

رهبری خیزش بحرین[ویرایش]

پس از آغاز خیزش ۲۵ بهمن بحرین در سال ۱۳۸۹، او در عمل رهبر این انقلاب شد. سخنرانی‌های او و خطبه‌های جمعه‌اش نقش تعیین‌کننده‌ای در انقلاب دارد. دعوت او به ایستادگی در برابر نیروهای آل خلیفه و آل سعود هنگام دست‌درازیشان به زنان از جملهٔ آن‌هاست.

توهین وزیر دادگستری[ویرایش]

در جریان خیزش، وزارت دادگستری نامه‌ای توهین‌آمیز علیه وی منتشر کرد تا محبوبیتش را در میان مردم بسنجند.

مردم نیز ۴ شهریور ۱۳۹۰ نماز جمعه را در سراسر بحرین تعطیل کردند و تنها نماز شیخ قاسم برگزار شد.[۱][۲]

دعوت به بزرگترین راهپیمایی[ویرایش]

پس از آن که حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین مخالفانش را اندک خواند، به دعوت شیخ عیسی قاسم تظاهراتی با عنوان «لبیک یا بحرین» با حضور بیش از نیم‌میلیون نفر در منامه برگزار شد.

این تظاهرات بزرگ‌ترین تجمع تاریخ کشور بحرین بود که بیش از ۵۰٪ بحرینیان در آن حضور داشتند، به‌طوری که راهپیمایی «همه‌پرسی» خوانده شد و این نخستین باری بود که خود شیخ عیسی قاسم در تظاهرات شرکت می‌کرد.

سلب تابعیت[ویرایش]

وزارت کشور بحرین روز ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ در بیانیه ای با استناد به بند جیم ماده دهم قانون تابعیت بحرین، سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم را اعلام کرد. این بیانیه در حکم خود به دلایل ذیل استناد کرده است:

  1. خروج از وظایف شهروندی و همزیستی مسالمت آمیز؛
  2. تعمیق مفاهیم طائفه گری؛
  3. مخالفت با قانون اساسی و نهادهای دولتی؛
  4. ایجاد تفرقه در جامعه؛

همچنین تلاش برای ایجاد حکومت روحانیون و وکالت شرعی شیخ عیسی قاسم از مراجع تقلید شیعیان از دلایل دیگر سلب تابعیت وی است.[۳]

سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم در ایران،[۴] عراق،[۵] کویت،[۶] لبنان،[۷][۸] کشورهای اسلامی و در سطح بین‌الملل بازتاب‌هایی داشت و گروه‌ها، موسسات، شخصیت‌ها و دولت‌ها این اقدام را تقبیح و محکوم کردند.[۹][۱۰]

شیعیان بحرین در منطقه دراز با کفن تظاهرات کردند[۱۱] و نماینده دفتر حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد که سلب تابعیت از شیخ عیسی قاسم هیچ توجیهی ندارد.[۱۲] همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه ای لغو تابعیت شیخ عیسی قاسم را محکوم کرد و این اقدام را موجب نگرانی واشینگتن دانست.[۱۳]

صدور حکم[ویرایش]

دادگاه بحرین در روز یکشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ طی حکمی شیخ عیسی قاسم و دو تن از مسئولان دفتر وی «حسین القصاب» و «میرزا الدرازی»[۱۴] را به یک سال حبس و مصادره اموال به میزان ۳ میلیون دینار و پرداخت هزار دینار غرامت محکوم کرد.[۱۵] در پی اعلام این حکم، مردم بحرین در محکومیت آن در اطراف منزل ایشان در منطقه تحت محاصره الدراز واقع در غرب منامه تظاهرات کردند. همچنین مناطق مختلف بحرین مانند ستره، ابوصیبع، کرانه، العکر، دمستان و البلاد القدیم شاهد تظاهرات بود که برخی از آنها به درگیری شدید با نیروهای امنیتی آل خلیفه منجر گردید.[۱۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پی‌نوشت و منابع[ویرایش]

  1. «آیت‌الله عیسی قاسم در نماز جمعه بحرین:آل‌خلیفه چاره‌ای جز اصلاحات ندارد». ۴ شهریور ۱۳۹۰. 
  2. «گزارش آسوشیتدپرس از نماز جمعه امروز بحرین؛ نمازگزاران بحرینی هشدار دادند آل‌خلیفه درحال «خودکشی سیاسی» است». ۴ شهریور ۱۳۹۰. 
  3. خبرگزاری ابنا
  4. ابنا:بیانیه قاسم سلیمانی
  5. ابنا: دعوت مقتدی صدر از مردم عراق برای تظاهرات در حمایت از شیخ عیسی قاسم
  6. ابنا: واکنش عبدالحمید دشتی به سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم
  7. ابنا:حزب‌الله لبنان سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم را محکوم کرد
  8. واکنش عالم اهل سنت لبنان به لغو تابعیت شیخ عیسی قاسم
  9. ابنا: بیانیه مجمع جهانی اهل بیت
  10. ابنا: انجمن حقوق بشر بحرین سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم را محکوم کرد
  11. ابنا: تظاهرات مردم بحرین
  12. ابنا: واکنش دفتر حقوق بشر سازمان ملل
  13. فارس: واکنش آمریکا به لغو تابعیت شیخ عیسی قاسم
  14. «ایران صدور حکم علیه آیت‌الله شیخ عیسی قاسم را محکوم کرد». فارس، ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۶. 
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «تظاهرات بحرینی‌ها در محکومیت صدور حکم آیت الله عیسی قاسم+عکس». مشرق، ۱ خرداد ۱۳۹۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]