سیف‌الاسلام قذافی

سیف‌الاسلام معمر قذافی
قذافی در سال ۲۰۲۱
زادهٔ	۲۵ ژوئن ۱۹۷۲ باب‌العزیزیه، طرابلس، لیبی
درگذشت	۳ فوریهٔ ۲۰۲۶ (۵۳ سال) الزنتان، لیبی
علت مرگ	ترور
آرامگاه	بنی‌ولید، لیبی
دیگر نام‌ها	سیف قذافی
محل تحصیل	دانشگاه الفاتح دانشگاه آمادک وین مدرسه اقتصاد لندن
پیشه‌ها	مهندس دیپلمات نقاش انسان‌دوست سرباز
والدین	معمر قذافی صفیه فرکش
وبگاه	gicdf.org (بایگانی)

سیف‌الاسلام معمر قذافی (۲۵ ژوئن ۱۹۷۲ – ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶) فرزند دوم معمر قذافی و فرزند اول او از همسر دومش، صفیه فرکش بود. سیف‌الاسلام قذافی سال‌ها پس از مرگ پدرش به عنوان بانفوذترین و همزمان ترسناک‌ترین چهره لیبی شناخته می‌شد.

او در ۲۵ ژوئن ۱۹۷۲ در منطقه باب‌العزیزیه که محل اقامت خانواده قذافی در طرابلس بود، زاده شد. سیف‌الاسلام قذافی ۳ برادر و یک خواهر داشت. او از چهره‌های جنجالی لیبی بود. سخنرانی‌ها و کنفرانس‌های مطبوعاتی سیف‌الاسلام قذافی پس از ناآرامی‌های لیبی مورد اعتراض قرار گرفتند. خصوصاً که سیف الاسلام قذافی هیچ منصب دولتی و حزبی در لیبی نداشت و تنها مسئولیت او مدیریت سازمان جهانی خیریه قذافی بود.

او در ۳ فوریه توسط چهار مهاجم در خانه‌اش ترور شد.

دوران رشد

سیف‌الاسلام دورهٔ ابتدایی و راهنمایی را در مدارس دولتی در منطقه ابی سلیم در نزدیکی محل اقامت خانواده‌اش گذراند. دبیرستان را نیز در یک دبیرستان دولتی گذراند. در سال ۱۹۹۴ میلادی از دانشکده مهندسی دانشگاه الفاتح در طرابلس با درجهٔ مهندسی معماری دانش‌آموخته شد. در سال ۱۹۹۸ وارد دانشگاه آمادک اتریش شد و در سال ۲۰۰۰ در مقطع کارشناسی ارشد از آن دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. پس از آن دوره دکترای اقتصاد را در مدرسه اقتصاد لندن گذراند. سیف الاسلام علاقه وافری به نقاشی دارد و در کشورهای بسیاری نمایشگاه نقاشی برگزار کرد. پس از پایان دوره دکترای اقتصاد، در مرکز تحقیقات صنعتی طرابلس مشغول به کار شد. او از سال ۱۹۹۶ میلادی همکاری خود با دفتر شورای ملی لیبی را آغاز نمود و در سال ۱۹۹۸ مؤسسهٔ خیریه جهانی قذافی را با اهداف خیریه و آبادانی تأسیس کرد. او در حل مشکلات بین‌المللی بسیاری، من‌جمله قضیه گروگان‌های اروپایی در فیلیپین همکاری کرد.

عرصه سیاست

سیف‌الاسلام قذافی و چن شویی بیان رئیس‌جمهور تایوان در ژانویه ۲۰۰۶‏

سیف قذافی مطرح کنندهٔ طرح چاره یک‌کشوری برای حل مناقشات فلسطین بود که مبتنی بر تشکیل نظام فدرال در آن سرزمین‌ها است.

در سال ۲۰۰۶ او پس از انتقاد از حکومت پدرش، لیبى را ترک کرد اما دوباره به کشور بازگشت.

او نقشی مهمی در نزدیک شدن لیبی به جهان غرب، از جمله کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای لیبی داشت.

در سال ۲۰۰۷ در دیدار با نیکولا سارکوزی، رئیس‌جمهور وقت فرانسه قراردادهای اقتصادی شامل خرید موشک منعقد نمود.

در سال ۲۰۱۱ و در درگیری‌های لیبی وی نفر اول در سرکوب شورشیان بود. به عنوان مسئول نیروهای امنیتی پایتخت ضمن سرکوب مخالفان و انقلابیون، دفاتر شبکه‌های الجزیره و بی‌بی‌سی در لیبی را نیز بست.

سیف‌الاسلام قذافی در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که قصد دارد در انتخابات ریاست جمهوری نامزد شود. اما این انتخاباتی هرگز برگزار نشد.

رابطه با مهدی هاشمی

بر اساس اسناد موجود، سیف چند بار مهدی هاشمی رفسنجانی را به لیبی دعوت نموده است. در یکی از این اسناد، علی سرلک مسئول دفتر مهدی هاشمی در هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی در نامه‌ای به تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۸۶ به سفیر لیبی در تهران نوشته بود:

نظر به سفر جناب آقای مهندس مهدی هاشمی بهرمانی برابر دعوت سیف قذافی خواهشمند است دستور فرمایید نسبت به صدور ویزا اقدام مقتضی مبذول فرمایید.

دستگیری، زندان و آزادی

در نوامبر ۲۰۱۱ شورای ملی انتقالی از دستگیری سیف الاسلام قذافی در نزدیکی شهر اوباری در جنوب غرب لیبی خبر داد. یکی از اعضای شورای انتقالی لیبی در کنفرانسی خبری گفت که سیف الاسلام همراه دو تن از دستیارانش در حالی که می‌کوشیدند به نیجر بگریزند دستگیر شدند.

پس از دستگیری سیف الاسلام قذافی، عبدالرحیم الکیب، نخست‌وزیر دولت موقت لیبی و محمد العلاقی وزیر موقت دادگستری لیبی اعلام کردند که قصد دارند سیف الاسلام را در دادگاهی در کشور محاکمه کنند. این در حالی بود که مقامات اتحادیه اروپا، دادستان دیوان کیفری بین‌المللی لاهه، نهادهای حقوق بشری و ایالات متحده آمریکا خواستار تحویل او به دیوان کیفری بین‌المللی یا همکاری شورای ملی انتقالی لیبی با دادگاه‌های بین‌المللی در روند محاکمهٔ فرزند قذافی بودند. یکی از سخنگویان کاترین اشتون در بروکسل در این خصوص گفت:

تضمین امنیت سیف الاسلام و حق او برای تشکیل یک دادگاه اهمیت بسیار دارد.

عبدالرحیم الکیب درخواست تحویل سیف الاسلام به دادگاه لاهه را رد کرده است. الکیب در این خصوص گفت:

ما به احکام بین‌المللی احترام می‌گذاریم ولی این حق مردم ما است که او را در اینجا محاکمه کنیم. با سیف الاسلام بر اساس آموزه‌های اسلام در زمینه برخورد با جنایتکاران جنگی رفتار خواهد شد.

عبدالرحیم الکیب در کنفرانس مطبوعاتی دیگری در شهر الزنتان تضمین داد که سیف الاسلام و افرادی که همراه او دستگیر شده‌اند را در برابر دادگاه منصفانه‌ای قرار دهد و دادگاه محاکمهٔ وی بسیار شفاف و روشن باشد. محمد العلاقی نیز، ضمن اعلام موافقت با حضور ناظران بین‌المللی در جریان محاکمه سیف‌السلام قذافی اعلام کرد: «ما با دادگاه بین‌المللی کیفری همکاری خواهیم داشت و داگاه یک محاکمه عادلانه و بر اساس استاندارهای بین‌المللی است.»

لوئیس مورنو اوکامپو، دادستان کل دیوان کیفری بین‌المللی پس از دیدار با مقام‌های مسئول در لیبی امکان محاکمه سیف الاسلام در لیبی به جای لاهه را منوط به رعایت معیارهای بین‌المللی در دادگاه محاکمهٔ وی دانست. اوکامپو سیف الاسلام را متهم به قتل صدها غیرنظامی، شکنجه، اعمال خشونت نظامی علیه تظاهر کنندگان مسلح و تجاوز هدفمند گروهی کرده است. او در سال ۲۰۱۵ در دادگاهی در طرابلس به صورت غیابی، به اتهام جنایت علیه بشریت محاکمه و به اعدام محکوم شد.

حکم دستگیری معمر قذافی، سیف الاسلام و عبدالله سنوسی رئیس سازمان اطلاعات و امنیت رژیم سابق قذافی، به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت در ژوئن ۲۰۱۱ توسط دادگاه کیفری بین‌المللی صادر شده بود.

در ژوئن ۲۰۱۷ اعلام شد که سیف‌السلام قذافی عفو و از زندان آزاد شده است و به نظر می‌رسد نقش مهم‌تری در آینده لیبی داشته باشد.

ترور

در فوریه ۲۰۲۶ واحد کماندویی چهار نفره با حمله به خانه سیف‌الاسلام در شهر زنتان او را ترور کردند. عاملان این ترور همچنان ناشناخته هستند.

پیوند به بیرون

• رؤیای سیف‌الاسلام قذافی برای لیبی، بی‌بی‌سی (انگلیسی)
• مصاحبه سیف‌الاسلام قذافی با ای‌بی‌سی، (انگلیسی)
• دستگیری پسر قذافی بایگانی‌شده در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine، رویترز (انگلیسی)